[اون دردنجی شعاع]

آفیون محكمەسی مدافعاتیدر.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ ٭ وَبِهٖ نَسْتَعٖینُ٭

اون سكز سنە سكوتدن صوڭرە مجبوریت تحتندە بو استدعا محكمەیە و صورتی آنقرە مقاماتنە ویریلمشكن، تكرار ویرمگە مجبور اولدیغم، ادّعانامەیە قارشو اعتراضنامەمدر.

معلوم اولسونكە: قسطمونیدە اوچ دفعە منزلمی تحرّی ایتمك ایچون كلن ایكی مدّعئ عمومی و ایكی تحرّی قومیسرلرینە و اوچنجیدە پولیس مدیرینە و آلتی یدی قومیسر و پولیسلرە و اسپارطەدە مدّعئ عمومینڭ سؤٓاللرینە و دڭزلی و آفیون محكمەلرینە قارشو دیدیگم، عین حقیقت كوچك بر مدافعەنڭ خلاصەسیدر. شویلەكە:

اونلرە دیدم: بن اون سكز یگرمی سنەدر منزوی یاشایورم. هم قسطمونیدە سكز سنەدە قرەقول قارشوسندە و سائر یرلردە دخی یگرمی سنەدر دائما ترصّد و نظارت آلتندە قاچ دفعەلر منزلمی تحرّی ایتدكلری حالدە، سیاست ایلە هیچ بر ترشّح، هیچ بر امارە كورولمدی. اگر بر قاریشیق حالم اولسە ایدی، اورانڭ عدلیەسی و ضابطەسی و حكومتی بیلمدی. ویاخود بیلدی، آلدیرمدی. البتە بندن زیادە اونلر مسئولدرلر. اگر بویلە بر حالم یوقسە، بتون دنیادە كندی آخرتی ایلە مشغول اولان منزویلرە ایلیشیلمدیگی حالدە، نەدن لزومسز بڭا، وطن و ملّت ضررینە بو درجە ایلیشییورسكز؟

بز رسالۀ نور شاكردلری، رسالۀ نوری، دگل دنیا جریانلرینە، بلكە كائناتە دە آلت ایدەمەییز. هم قرآن، بزی سیاستدن شدّتلە منع ایتمش.

اوت، رسالۀ نورڭ وظیفەسی ایسە، حیات ابدیەیی محو ایدن و حیات دنیویّەیی دە دهشتلی بر زهرە چویرن كفر مطلقە قارشو، ایمانی اولان حقیقتلرلە غایت قطعی و اڭ متمرّد زندیق فیلسوفلری دخی ایمانە كتیرن قوّتلی برهانلر ایلە قرآنە خدمت ایتمكدر. اونڭ ایچون رسالۀ نوری هیچ بر شیئە آلت ایدەمەییز.

[اوّلًا] قرآنڭ الماس كبی حقیقتلرینی اهل غفلت نظرندە بر پروپاغاندۀ سیاست توهّمیلە جام پارچەلرینە ایندیرمەمك و او قیمتدار حقیقتلرە اهانت ایتمەمكدر.

[ثانیًا] رسالۀ نورڭ اساس مسلگی اولان شفقت و حق و حقیقت و وجدان، بزلری شدّتلە سیاستدن و ادارەیە ایلیشمكدن منع ایتمش. چونكە طوقاتە و بلایە مستحق و كفر مطلقە دوشمش بر ایكی دینسزە مقابل، یدی سكز چولوق چوجق، خستە، اختیار معصوملر بولونور. مصیبت و بلا كلسە، او بیچارەلر دخی یانارلر. بونڭ ایچون نتیجەنڭ دە حصولی مشكوك اولدیغی حالدە سیاست یولیلە ادارە و آسایشڭ ضررینە حیات اجتماعیەیە قاریشمقدن شدّتلە منع ایدیلمشز.

[ثالثًا] بو وطنڭ و بو ملّتڭ حیات اجتماعیەسی بو عجیب زماندە آنارشیلكدن قورتولمق ایچون (بش) اساس لازمدر.. و ضروریدر. برنجیسی حرمت، ایكنجیسی مرحمت، اوچنجیسی حرامدن چكینمك، دردنجیسی امنیت، بشنجیسی سرسریلگی بیراقوب اطاعت ایتمكدر. رسالۀ نور حیات اجتماعیەیە باقدیغی زمان، بو بش اساسی قوّتلی و قدسی بر صورتدە تثبیت و تحكیم ایدرك آسایشڭ تمل طاشنی محافظە ایدر.. دلیل ایسە، بو یگرمی سنە ظرفندە رسالۀ نورڭ یوز بیڭ آدمی، وطن و ملّتە ضررسز برر عضو نافع حالنە كتیرمەسیدر. اسپارطە و قسطمونی ولایتلری بوڭا شاهددر. دیمك رسالۀ نورڭ اكثریت مطلقە اجزالرینە ایلیشنلر، هر حالدە بیلەرك ویا بیلمەیەرك آنارشیلك حسابنە وطنە و ملّتە و حاكمیت اسلامیەیە خیانت ایدرلر. رسالۀ نورڭ یوز اوتوز رسالەلرینڭ (ایكی اوچ خصوصیلری مستثنا اولارق) بو وطنە یوز یگرمی بیوك فائدەسنی و حسنەسنی [وهّام اهل غفلتڭ سطحی نظرلرندە قصورلی توهّم ایدیلن] ایكی اوچ رسالەنڭ موهوم ضررلری چوروتەمز. اونلری، بونلر ایلە چوروتن، غایت درجەدە انصافسز بر ظالمدر.

امّا بنم اهمّیتسز شخصمڭ قصورلری ایسە، بالمجبوریە ایستەمەیەرك دیرمكە: یگرمی ایكی سنە مدّتندە غربتدە حپس منفرد حكمندە یالڭز و منزوی اولارق حیات كچیرن.. و بو مدّت ظرفندە اختیاریلە بر دفعە چارشویە و مجمع ناس بیوك جامعلرە كیتمەین.. و چوق تضییق و صیقینتی ویریلدیگی حالدە، بتون امثالی منفیلرە مخالف اولارق استراحتی ایچون بر تك دفعە حكومتە مراجعت ایتمەین.. و یگرمی سنە ظرفندە هیچ بر غزتەیی اوقومایان و دیڭلەمەین و مراق ایتمەین.. و تام ایكی سنە قسطمونیدە و یدی سنە باشقە منفالرندە بتون یاقین و كوروشن دوستلرینڭ شهادتیلە كرۀ ارض یوزندەكی بوغوشمەلری و حربلری و صلح اولمش، اولمامش و داها كیملر حرب ایتدكلرینی بیلمەین و مراق ایتمەین و صورمایان.. و اوچ سنە یاقینندە قونوشان رادیویی، اوچ دفعەدن باشقە دیڭلەمەین.. و حیات ابدیەیی امحا ایدن و حیات دنیویەیی دخی الم ایچندە ألمە، عذاب ایچندە عذابە چویرن كفر مطلقە قارشو، غالبانە رسالۀ نورلە مقابلە ایتدیگنە، اونڭ ایلە ایمانلرینی قورتاران یوز بیڭ شاهدڭ شهادتیلە اثبات ایدن.. و قرآندن ترشّح ایدن رسالۀ نور ایلە ئولومی، یوز بیڭ آدم حقّندە اعدام ابدیدن ترخیص تذكرەسنە چویرن بر آدمە بو درجە ایلیشمك و مأیوس ایتمك و اونی آغلاتمقلە، او معصوم یوز بیڭلر قرداشلرینی آغلاتمغە هانكی قانون وار؟ هانكی مصلحت وار؟ عدالت نامنە امثالسز بر غدر اولمازمی؟ و قانون حسابنە امثالسز بر قانونسزلق دگلمی؟

اگر بو تحرّیلردە بعض وظیفەدار مأمورلرڭ اعتراض ایتدكلری كبی دیرسەڭزكە: سن و بر ایكی رسالەڭ، رژیمە و اصولمزە مخالف كیدییورسڭز؟

[الجواب] [اوّلًا] بو یڭی اصولڭزڭ منزویلرڭ چلەخانەلرینە كیرمگە هیچ بر حقّی یوق.

[ثانیًا] بر شیئی رد ایتمك آیریدر. و قلبًا قبول ایتمەمك یینە آیریدر. و عمل ایتمەمك بتون بتون آیریدر. اهل حكومت، الە باقار، قلبە باقماز. ادارە و آسایشە ایلیشمەین شدّتلی مخالفلر، هر حكومتدە بولونور. حتّی حضرت عمرڭ تحت حاكمیتندەكی خریستیانلرە، قانون شریعتی و قرآنی انكار ایتدكلری حالدە ایلیشیلمییوردی. حرّیت فكر و سربستیّت وجدان دستوریلە رسالۀ نورڭ بر قسم شاكردلری ادارەیە طوقونمامق شرطیلە رژیم و اصولڭزی علمًا قبول ایتمزسە و مخالف عمل ایتسە، حتّی رژیمڭ صاحبنە عداوت ایتسەلر، اونلرە قانونًا ایلیشیلمز. رسالەلر ایسە، او كبی رسالەلرە محرم دیمشز. نشرینی منع ایتمشز. حتّی بو دفعە، بو حادثەیە سببیت ویرن رسالە، قسطمونیدە سكز سنە ظرفندە بر ویا ایكی دفعە بر تك نسخە بریسی بڭا كتیردی. عین كوندە غائب ایتدیردك. شیمدی سز اونی زورلە تشهیر ایدییورسڭز. و انتشار دە ایتدی.

معلومدركە: بر مكتوبدە قصور اولسە، یالڭز او قصورلی كلمەلر سانسور ایدیلیر. متباقیسنە اذن ویریلیر. اسكیشهر محكمەسندە درت آی تدقیقات نتیجەسندە یوز نور رسالەلرندە مدار تنقید یالڭز اون بش كلمە بولمەلری و شیمدی درت یوز صحیفەلی ذوالفقارڭ، یالڭز ایكی صحیفەسندە ارثیّت و تستّر آیتلرینڭ اوتوز سنە اوّل یازیلمش تفسیری بولونمسی و شیمدیكی قانون مدنیّتە اویغون كلمەمسی قطعی اثبات ایدركە: اونڭ هدفی دنیا دگل. هركس اوڭا محتاجدر. او درت یوز صحیفەلك هركسە منفعتلی ذوالفقار، ایكی صحیفە ایچون مصادرە ایدیلمز. او ایكی صحیفە چیقاریلسین. او مجموعەمز بزە اعادە ایدیلسین. و اونڭ اعادەسی حقّمزدر.

اگر دینسزلگی بر نوع سیاست ظن ایدوب بو حادثەدە بعضیلرینڭ دیدكلری كبی دیرسەڭز، بو رسالەلرڭ ایلە مدنیّتمزی و كیفمزی بوزویورسڭ. بن دە دیرم: (دینسز بر ملّت یاشایاماز)، دنیاجە عمومی بر دستوردر. و بالخاصّە كفر مطلق اولسە، جهنّمدن داها زیادە الیم بر عذابی، دنیادە دخی ویردیگنی رسالۀ نورڭ كنچلك رهبری غایت قطعی بر صورتدە اثبات ایتمش. او رسالە ایسە، شیمدی رسمًا طبع ایدیلدی.

بر مسلمان اَلْعِیَاذُ بِاللّٰه اگر ارتداد ایتسە، كفر مطلقە دوشر. بر درجە یاشاتان كفر مشكوكدە قالماز. اجنبی دینسزلری كبی دە اولماز. و لذّت حیات نقطەسندە ماضی و مستقبلی اولمایان حیواندن یوز درجە آشاغی دوشر. چونكە كچمش و كلەجك موجوداتڭ ئولوملری و ابدی مفارقتلری، اونڭ ضلالتی جهتیلە اونڭ قلبنە متمادیًا حدسز فراقلری و ألملری یاغدیرییور. اگر ایمان كلسە، قلبە كیرسە، بردن او حدسز دوستلر دیریلییورلر. بز ئولمەمشز، محو اولمامشز، لسان حاللریلە دیدكلرندن،

او جهنّمی حالت، جنّت لذّتنە چوریلیر. مادام حقیقت بودر. سزە اخطار ایدییورم: قرآنە طایانان رسالۀ نورلە مبارزە ایتمەییڭز. او مغلوب اولماز. بو مملكتە یازیق اولور. [حاشیە]او باشقە یرە كیدر. یینە تنویر ایدر.

هم اگر، باشمدەكی صاچلرم عددنجە باشلرم بولونسە، هر كون بری كسیلسە، حقیقت قرآنیەیە فدا اولان بو باشی زندقەیە و كفر مطلقە اگمەم. و بو خدمت ایمانیە و نوریەدن واز كچمم و كچەمم.

یگرمی سنەدنبری بر منزوینڭ، البتە افادەدەكی قصورلرینە باقیلماز. رسالۀ نوری مدافعە ایتدیگی ایچون، صدد خارجی چیقدڭ دینیلمز.

مادام اسكیشهر محكمەسی محرم و غیر محرم یوز رسالەلری درت آی تدقیقدن صوڭرە یالڭز بر ایكی رسالەدە خفیف بر جزایە تماس ایدەجك بر ایكی مادّەدن باشقە بولمامش. و یوز یگرمی آدمدن، اون بشنە آلتیشر آی جزا ویردی. بز دخی او جزایی چكدك.

و مادام برقاچ سنە اوّل رسالۀ نورڭ بتون اجزالری اسپارطە حكومتنڭ النە كچدی. برقاچ آی تدقیقدن صوڭرە صاحبلرینە اعادە ایدیلمش.

و مادام او جزادن صوڭرە، قسطمونیدە سكز سنە ظرفندە شدّتلی تحرّیاتدە ضابطەیی و عدلیەیی علاقەدار ایدەجك بر ترشّح بولونمامش.

و مادام قسطمونیدەكی صوڭ تحرّیدە بر قسم رسالەلریمڭ، هیچ بولونمایاجق و نشر ایدیلمەیەجك بر طرزدە قاچ سنە اوّل اودون ییغینلری آلتنە صاقلانمش اولدیغی كوروندی. و هیئت ضابطەجە تحقّق ایتدی.

و مادام قسطمونیدە پولیس مدیری و عدلیەسی، او صاقلانمش ضررسز كتابلریمی بڭا اعادە ایتمك اوزرە قطعی سوز ویردكلری حالدە، ایكنجی كون بردن اسپارطەدن توقیف امری كلدیگندن، داها او امانتلریمی آلمدن سوق ایدیلدم.

و مادام دڭزلی و آنقرە محكمەلری بزی برائت ایتدیردیلر. و عموم رسالەلریمزی بزە اعادە ایتدیلر. البتە و البتە، بو مذكور آلتی حقیقتە بناءً دڭزلی عدلیەسی و مدّعئ عمومیسی كبی، آفیون عدلیەسی و مدّعئ عمومیسی، بنم چوق اهمّیتلی بو حقوقمی نظر دقّتە آلمەلری، وظیفەلری مقتضاسیدر. و حقوق عمومیّەیی مدافعە ایدن مدّعئ عمومیدن رسالۀ نور مناسبتیلە اهمّیتلی بر حقوق عامّە حكمنە كچن بو شخصی حقوقمی دە مدافعە ایدەجگنە امیدوارم و بكلەیورم.

یگرمی ایكی سنەدنبری حیات اجتماعیەدن چكیلن و شیمدیكی قانونلری و طرز مدافعەیی بیلمەین و اسكیشهر و دڭزلی محكمەلرندە جرح ایدیلمز یوز صحیفەلك مدافعاتنی بو یڭی محكمەیە قارشو دە عینًا تقدیم ایدن و او زمانە قدر قصورلرینڭ جزاسنی چكن و اوندن صوڭرە قسطمونیدە و امرطاغندە متمادیًا ترصّد آلتندە و حپس منفرد طرزندە یاشایان یڭی سعید، سكوت ایلە سوزی اسكی سعیدە بیراقییور. اسكی سعید دە دییوركە:

یڭی سعید دنیادن یوزینی چویردیگی ایچون، اهل دنیا ایلە قونوشمەیی مدافعات قطعیّە مجبوریتی اولمادن یاپمییور. لزوم كورمییور. فقط بو مسئلەدە چوق معصوم رنچبر و اصناف آدملر، بزە آز بر مناسبتلە توقیف ایدیلەرك ایش زمانندە چولوق چوجقلرینە نفقە تدارك ایدەمدكلرندن، شدّتلە رقّتمە طوقوندی. دریندن درینە بنی آغلاتدی. قسم ایدرم اگر ممكن اولسە ایدی، اونلرڭ بتون زحمتلرینی كندیمە آلیردم. ذاتًا بر قصور وارسە بنمدر. اونلر معصومدرلر.

ایشتە بو الیم حالت ایچون یڭی سعیدڭ سكوتنە رغمًا بن دییورم: مادام اسپارطە و دڭزلی و آفیون مدّعی عمومیلرینڭ یوزر لزومسز سؤٓاللرینە بیچارە یڭی سعید جواب ویرییور. بنم دە اون اوچ سنە اوّل، باشدە قَیَا شُكْری اولارق داخلیّە وكالتندن و شیمدیكی عدلیّە وكالتندن حقوقمزی مدافعە نیّتیلە (اوچ سؤٓال) صورمق بر حقّمدر.

[برنجیسی] رسالۀ نورڭ طلبەسی اولمایان و یانندە یالڭز عادی بر مكتوبمز بولونان اگیردیرلی بر آدمڭ بر ژاندارمە چاووشیلە وقوعاتسز بر مناقشۀ لسانیّەسی یوزندن، بنی و یوز یگرمی آدمی توقیف ایلە درت آی محكمە تدقیقندن صوڭرە اون بش بیچارەدن باشقە، بتون برائت قزانمقلە معصومیّتلری تحقّق ایدن یوزدن زیادە آدملرە، بیڭلر لیرە ضرر ویرمك، هانكی قانون ایلەدر؟ بویلە امكاناتی، وقوعات یرندە استعمال ایتمك، هانكی اصول ایلەدر؟ و دڭزلیدە طقوز آی تدقیقدن صوڭرە برائت قزانان یتمش بیچارەلرە، بیڭلر لیرە ضرر ویرمك، عدالتڭ هانكی دستوریلەدر؟

[ایكنجی سؤٓال]〚 وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰی〛 فرمان اساسیسی ایلە، بر قرداشڭ خطاسیلە دیگر ئوز قرداشی مسئول اولمدیغی حالدە، یاڭلیش معنا ویریلمەمك ایچون نشرینی منع ایتدیگمز.. و سكز سنە ظرفندە بر ویا ایكی دفعە ألمە كچن.. و یگرمی بش سنەدن داها اوّل اصلی یازیلان.. و اهمّیتلی نقطەلردە ایمانی شبهەلردن و معناسی آڭلاشیلمایان بر قسم متشابه حدیثلری انكاردن قورتاران بر كوچك رسالەنڭ، بزدن اوزاق بر یردە بیلمدیگمز بر آدمدە بولونمەسیلە و یاڭلیش معنا ویریلمەسیلە و كوتاهیە و بالیكسر طرفندە بر طوقوناقلی مكتوب بولونمەسیلە، بزلری بو رمضان شریفدە و بو دهشتلی صوغوقدە پك چوق معصوم رنچبر و اصنافلری، حتّی عادی و اسكی بر مكتوبمز یانندە بولونمەسیلە و آرابەسی بنی كزدیرمەسیلە و بزە بر دوستلق مناسبتیلە ویا بر كتابمی اوقومەسیلە توقیف ایدوب پریشان ایتمك.. و مادّةً و معنًا اونلرە و وطنە و ملّتە لزومسز بر اوهام یوزندن بیڭلر لیرە ضرر ویرمك، هانكی عدالت قانونیلەدر؟ عدلیەنڭ هانكی مادّۀ قانونیّەسیلەدر؟ آیاغمزی یاڭلیش آتمامق ایچون او قانونلری بیلمك طلب ایدییورز.

اوت، هم دڭزلیدە، هم آفیوندە توقیفمزڭ بر سببنڭ بر حقیقتی شودركە: بر قسم حدیثلرڭ معناسی و تأویلی بیلینمەمەسندن

عقل قبول ایتمییور دییە انكار ایدنلرە قارشو، عوامڭ ایماننی قورتارمق فكریلە چوق زمان اوّل دار الحكمة الاسلامیّەدە ایكن و داها اوّل اصلی یازیلان بشنجی شعاع، فرض محال اولارق دنیایە و سیاستە باقسە.. و بو زماندە دە یازیلسە، مادام كیزلیدر. و تحرّیاتدە بزدە بولونمدی. و غیبی خبرلری طوغریدر. و. ایمانی شبهەلری ازالە ایدر. و آسایشە طوقونمییور. و مبارزە ایتمییور. و. یالڭز اخبار ایدر. و شخصلری تعیین ایتمییور. و علمی بر حقیقتی، كلّی بر صورتدە بیان ایدر. البتە او حقیقت حدیثیّە بو زماندە دخی بر قسم شخصلرە مطابق چیقسە.. و مناقشەیە سبب اولمامق ایچون محكمەلرڭ تشهیر و نشرلرندن اوّل بزجە تام محرم طوتولسە، عدالت جهتندە هیچ بر وجهلە بر صوچ تشكیل ایتمز.

هم بر شیئی رد ایتمك آیریدر. و علمًا قبول ایتمەمك ویا عمل ایتمەمك، بتون بتون آیریدر. او رسالە، یاقین بر استقبالدە كلەجك بر رژیمی علمًا قبول ایتمییور دییە بر صوچ اولدیغنە دائر، دنیادە عدلیەلرڭ بر قانونی بولوندیغنە احتمال ویرمییورز.

[الحاصل] حیات ابدیەیی محو ایدن و حیات دنیویەیی دهشتلی بر زهرە چویرن و لذّتنی امحا ایدن كفر مطلقی، اوتوز سنەدنبری كوكیلە كسن.. و طبیعیّونڭ دهشتلی بر فكر كفریلرینی ئولدیرمگە موفّق اولان.. و بو ملّتڭ ایكی حیاتنڭ سعادت دستورلرینی خارقە حجّتلرلە پارلاق بر صورتدە اثبات ایدن.. و قرآنڭ حقیقت عرشیەسنە طایانان رسالۀ نور، بویلە كوچك بر رسالەنڭ بر ایكی مادّەسیلە دگل، بلكە بیڭ قصوری دخی اولسە، اونڭ بیڭلر بیوك حسنەلری اونلری عفو ایتدیرر دییە دعوا ایدییورز. و اثباتنە دە حاضرز.

[اوچنجی سؤٓال] بر مكتوبڭ یگرمی كلمەسندە بش كلمە قصورلی كورولسە، او بش كلمە سانسور ایدیلیر. متباقیسنە اذن ویرمك بر دستور ایكن، اسكیشهر محكمەسی درت آی تدقیقدن صوڭرە یوز بیڭ كلمە ایچندە ظاهری نظردە ضررلی توهّم ایدیلن یالڭز اون بش كلمەدن باشقە بولمامسیلە.. و هیئت وكیلە دە درت یوز صحیفەلی ذوالفقارڭ، یالڭز ایكی صحیفەسندە شیمدیكی قانونە اویغون اولمامسندن اوتوز سنە اوّل یازیلان ایكی آیتڭ تفسیرندن باشقە ایلیشمەمەسیلە.. و دڭزلی و آنقرە اهل وقوفی، اون بش سهودن باشقەلرینە ایلیشمەمەسیلە.. و شیمدی یە قدر یوز بیڭ آدمڭ اصلاحنە وسیلە اولمەسیلە وطنە و ملّتە بیڭ بیوك منفعتی تحقّق ایدن رسالۀ نورە كوچك بر خدمت ایدن ویا كندی ایماننی قورتاردیغی ایچون بر رسالەسنی یازان و امرطاغندە غریب و اختیارلغمە شفقتًا بڭا قرداشلق ایدن چالیشقانلر كبی رضای الٰهی ایچون بڭا خدمت ایدن بیچارەلری، ایش موسمندە و دهشتلی قیشدە تحت توقیفە آلمق، حكومت جمهوریەنڭ هانكی پرنسیبیلە قابل توفیق اولابیلیر؟ و هانكی قانونی مساعدە ایتمەیە امكانی وار؟

مادام جمهوریت پرنسیپلری، حرّیت وجدان قانونیلە دینسزلرە ایلیشمییور. البتە ممكن اولدیغی قدر دنیایە قاریشمایان و اهل دنیا ایلە مبارزە ایتمەین و آخرتنە و ایماننە و وطننە دخی نافع بر طرزدە چالیشان دیندارلرە ایلیشمەمك كركدر. و الزمدر. بیڭ سنەدنبری بو ملّتڭ غدا و علاج كبی بر حاجت ضروریەسی اولان تقوایی و صلاحتی، بو مظهر انبیا اولان آسیەدە حكم ایدن اهل سیاست، یاساق ایتمز و ایدەمز بیلییورز. یگرمی سنەدنبری منزوی یاشایان و یگرمی سنە اوّلكی سعیدڭ قفاسیلە صوردیغی بو سؤٓاللردە، بو زمانڭ طرز تلقّیسنە اویغون كلمەین قصورلرینە باقمامق، انسانیتڭ مقتضاسیدر.

وطن و ملّت و آسایشڭ منفعتی حسابنە بونی دە خاطرلاتمق بر وظیفۀ وطنیەم اولمسی جهتیلە دیرم: بویلە بزە و رسالۀ نورە آز بر مناسبتلە تحت توقیفە آلینمق و كوجندیرمك یوزندن، وطنە و آسایشە دیندارانە منفعتی بولونان پك چوق ذاتلری ادارە علیهنە چویرەبیلیر. آنارشیلگە میدان ویرر. اوت رسالۀ نور ایلە ایمانلرینی قورتاران و ملّتە ضررسز و تام منفعتدار وضعیتە كیرنلر، یوز بیڭدن چوق زیادەدر. حكومت جمهوریەنڭ بلكە هر بیوك دائرەسندە و ملّتڭ هر طبقەسندە فائدەلی و مستقیمانە بر صورتدە بولونویورلر. بونلری كوجندیرمك دگل، بلكە حمایە ایتمك الزمدر.

شكوامزی دیڭلەمەین و بزی سویلتمەین و بهانەلرلە صیقیشدیران بر قسم رسمی آدملر، وطن علیهندە آنارشیلگە میدان آچییورلر دییە قوّتلی بر وهم خاطریمزە كلییور.

هم مصلحت حكومت نامنە دیرم: مادام بشنجی شعاعی، هم دڭزلی، هم آنقرە محكمەلری تدقیق ایدوب ایلیشمەمشلر. بزە ویردیلر. البتە اونی یڭیدن رسمیتە قویوب دیدی قودیلرە میدان آچمامق، ادارەجە ضروریدر. بز او رسالەیی محكمەلرڭ اللرینە كچمدن و اونی تشهیرلرندن اوّل كیزلەدیگمز كبی، آفیون حكومت و محكمەسی دخی اونی مدار سؤآل و جواب ایتمەملی. چونكە قوّتلیدر، رد ایدیلمز. قبل الوقوع خبر ویرمش، طوغری چیقمش. هم هدفی دنیا دگل. اولسە اولسە ئولمش كیتمش بر شخصە متعدّد معنالرندن بر معناسی موافق كلییور. اونڭ دوستلغی تعصّبی ایلە او غیبی اخباری و معنایی رسمیتە قویمامغی و بزی اونڭلە مؤاخذە ایتمكلە داها زیادە تشهیرینە یول آچمامغی، وطن و ملّت و آسایش و ادارە حسابنە اخطار ایتمەیە وجدانم بنی مجبور ایتدی.

سعید النّورسی

آفیون مدّعئ عمومیسنە و محكمە رئیسی و اعضالرینە، دڭزلی عدلیەسنە حقوقمی مدافعە ایچون عرض ایتدیگم (طقوز اساسی) عینًا سزە دە تقدیم ایدییورم.

یگرمی سنەدر حیات اجتماعیەیی و بالخاصّە بویلە رسمی و اینجە و سیاسی حیاتی ترك ایتمشم. او حاللرە قارشو آلینمەسی لازم كلن وضعیتی بیلمییورم و دوشونمەیورم. و دوشونمەسی بنی جدًّا اینجیتییور. فقط مجبوریتلە باشقە محكمەدە انصافسز بر ذاتڭ انتظامسز و مكرّر و لزومسز پك چوق سؤٓاللرینە ویردیگم جوابلرڭ خاتمەسی و خلاصەسی اولان بو انتظامسز مدافعاتمدە و استدعامدە، بلكە صدد خارجی و لزومسز تكرارات و انتظامسزلق و علیهمە دونەجك شدّتلی تعبیرلر و بیلمدیگم یڭی قانونلرە مخالف افادەلر بولونابیلیر. فقط مادام حقیقت اوزرە كیدییور. حقیقتڭ خاطری ایچون او قصورلرە باقمامق كركدر. او استدعا و مدافعاتم (طقوز اساس) اوزرینە كیدییور.

[برنجی اساس] مادام حكومت جمهوریە، جمهوریتدەكی حرّیت وجدان دستوریلە دینسزلرە و سفاهتجیلرە ایلیشمییور. البتە دیندارلرە و تقواجیلرە دە ایلیشمەمك كركدر. و مادام دینسز بر ملّت یاشاماز. و آسیە دین نقطەسندە آوروپەیە بڭزەمز. و اسلامیت، حیات شخصیە و اخرویە جهتندە خریستیانلغە اویماز. و دینسز بر مسلمان، باشقە دینسزلر كبی اولماز. و بو بیڭ سنەدنبری دنیایی دیانتیلە ایشیقلاندیران و بتون دنیانڭ تهاجماتنە قارشو صلابت دینیّەسنی قهرمانانە مدافعە ایدن بو وطندەكی ملّتڭ بر احتیاج فطریسی حكمنە كچن دیانت و صلاحت و بالخاصّە ایمان حقیقتلرینڭ اوگرنیلمەسی یرلرینی، هیچ بر ترقّیات، هیچ بر مدنیّت طوتاماز. و او احتیاجی اونلرە اونوتدیراماز. البتە بو وطندەكی ملّتە حكم ایدن بر حكومت، رسالۀ نورە عدالت و قانون و آسایش جهتندە ایلیشەمز. و ایلیشدیرمەملی.

[ایكنجی اساس] مادام بر شیئی رد ایتمك باشقەدر. و اونڭ ایلە عمل ایتمەمك، بتون بتون باشقەدر. و هر حكومتدە شدّتلی مخالفلر بولونور. و مجوسی حاكمیتی آلتندە مسلمانلر و حكومت اسلامیۀ عُمَرِیّەدە یهودیلر و خریستیانلر بولونمسی و آسایشە و ادارەیە ایلیشمەینڭ حرّیت شخصیّەسی هر حكومتدە واردر. و ایلیشیلمز. و حكومت الە باقار. قلبە باقماز.. و مادام آسایشە و ادارەیە و سیاستە ایلیشمك ایستەین، هر حالدە هیچ شبهەسز غزتەلرلە و دنیا حادثاتی ایلە علاقەدار اولاجق. تا كندینە یاردیم ایدن جریانلری و وضعیتلری و حادثاتی بیلسین. تا یاڭلیش آیاغنی آتماسین.

رسالۀ نور ایسە، شاكردلرینی او درجە منع ایتمشكە: بنم یاقین دوستلرم بیلییورلركە: یگرمی بش سنەدر، دگل غزتەلری اوقومق، بلكە صورمەسنی و مراق ایتمەسنی و دوشونمەسنی بڭا ترك ایتدیرمش. شیمدی اون سنەدر، قطعیًّا دنیا جریانلرندن و وضعیتلرندن، آلمانڭ مغلوبیّتندن و بولشویگڭ استیلاسندن باشقە، هیچ بر خبر آلمایاجق درجەدە بنی حیات اجتماعیەدن چكمش. البتە و البتە حكمت حكومت و قانون سیاست و دستور عدالت، بڭا و بنم كبی قرداشلریمە ایلیشەمز. و ایلیشن هر حالدە یا اوهامدن ویا غرضندن ویا عنادندن ایلیشیر.

[اوچنجی اساس] سابق محكمەمزدە بر مدّعئ عمومینڭ یاڭلیش بر معنا ایلە بشنجی شعاعە دائر سؤآللرندە قانون حسابنە دگل، بلكە بر ئولمش شخصڭ دوستلغی تعصّبی حسابنە، معناسز و لزومسز اعتراضلری سببیلە بو كلەجك اوزونجە تفصیلاتی ویرمگە مجبور اولدم.

اوّلًا:.. بو بشنجی شعاعی حكومتڭ النە كچمدن اوّل بز محرم طوتویوردق. هم بتون تحرّیلردە بندە بولونمدی. هم مقصدی، یالڭز عوامڭ ایمانلرینی شبهەلردن و متشابه حدیثلری انكاردن قورتارمقدر. دنیا جهتنە اوچنجی، دردنجی درجەدە طولاییسیلە باقار. هم ویردیگی خبرلر طوغریدر. هم اهل سیاست و اهل دنیا ایلە مبارزە ایتمییور. یالڭز اخبار ایدر. هم شخصلری تعیین ایتمییور. كلّی بر صورتدە بر حقیقت حدیثیّەیی بیان ایدر. فقط كیزلی اللردە كزدیگی ایچون بر ایكی حاشیە، بیلمدیگمز بعض ذاتلر طرفندن علاوە ایدیلەرك او كلّی حقیقتی بو عصردەكی دهشتلی بر شخصە تام تطبیق ایتمشلر. اونڭ ایچون بو سنەلردە یڭی تألیف ایدیلمش ظنّیلە اعتراض ایتدیلر. هم او رسالەنڭ اصلی، دار الحكمتدن داها اسكیدر. یالڭز بر زمان صوڭرە تنظیم ایدیلدی، رسالۀ نورە كیردی. شویلەكە:

بوندن قرق سنە اوّل و حرّیتدن بر سنە اوّل استانبولە كلدم. او زمان ژاپونیەنڭ باش قوماندانی، اسلام علماسندن دینی بعض سؤآللر صورمشدی. اونلری استانبول خواجەلری بندن صوردیلر. هم چوق شیلری او مناسبتلە سؤٓال ایتدیلر.

ازجملە: بر حدیثدە: آخر زماندە دهشتلی بر شخص صباح قالقار. آلنندە (هٰذَا كَافِرٌ) یازیلمش بولونور دییە حدیث وار، دییوب بندن صوردیلر. دیدم: بر عجیب شخص، بو ملّتڭ باشنە كچر. و صباح قالقار، باشنە شاپقە كییر و كییدیرر.

بو جوابمدن صوڭرە بونی صوردیلر: عجبا او زمان اونی كیین، كافر اولمازمی؟ دیدم: شاپقە باشە كلەجك، سجدەیە كیتمە دییەجك. فقط باشدەكی ایمان، او شاپقەیی دە سجدەیە كتیرەجك. ان شٓاء اللّٰه مسلمان ایدەجك.

صوڭرە دیدیلر: عین شخص بر صو ایچەجك. اونڭ ألی دلینەجك. و بو حادثە ایلە

سفیان اولدیغی بیلینەجك. بن دە جوابًا دیدم: بر ضرب مثل وار. چوق اسرافلی آدمە، ألی دلیكدر دینیلیر. یعنی ألندە مال طورمییور، آقییور، ضایع اولویور، دینیلییور. ایشتە او دهشتلی آدم، بر صو اولان راقی یە مبتلا اولوب اونڭ ایلە خستە اولاجق. و كندیسی حدسز اسرافاتە كیرەجك. باشقەلرینی دە آلیشدیراجق.

صوڭرە بریسی صوردیكە: او ئولدیگی زمان استانبولدە دیكیلی طاشدە شیطان دنیایە باغیراجقكە: فلان ئولدی. او وقت بن دیدم: تلغرافلە خبر ویریلەجك. فقط بر زمان صوڭرە رادیو چیقمش ایشیتدم. اسكی جوابم تام دگلمش بیلدم. اون سنە صوڭرە دار الحكمتدە ایكن دیدم: شیطان كبی رادیو ایلە دنیایە ایشیتدیریلەجك.

صوڭرە سدّ ذوالقرنین و یأجوج مأجوج و دابّة الارض و دجّال و نزول عیسیؑ حقّندە سؤآللر صورمشلردی. بن دە جوابلرینی ویرمشدم. حتّی اسكی رسالەلرمدە اونلر قسمًا یازیلمشلردر.

بر زمان صوڭرە مصطفی كمال، ایكی دفعە شیفرە ایلە وان ولایتنڭ اسكی والیسی و بنم دوستم تحسین بگڭ واسطەسیلە بنی (نشر ایدیلن خطوات ستّەیە مكافاتًا تلطیف ایچون) آنقرەیە جلب ایتدی. كیتدم. شیخ سُنُوسٖی كردجە لساننی بیلمدیگندن، بنی اونڭ یرندە اوچ یوز لیرە معاشلە ولایات شرقیّە واعظ عمومیسی، هم مبعوث اولمق، هم دیانت ریاستی دائرەسندە دار الحكمت اعضالریلە برابر اسكی وظیفەم ایلە ممنون ایتمك و بنم واندە تملنی آتدیغم مدرسة الزّهرا و شرق دار الفنونمە سلطان رشادڭ ویردیگی اون طقوز بیڭ آلتون لیرە [ایكی یوز مبعوث ایچندە یوز آلتمش اوچ مبعوثڭ امضاسیلە] یوز اللی بیڭ بانقنوطە ابلاغ ایدیلەرك قبول ایدیلدیگی حالدە، بن بشنجی شعاعڭ اصلنڭ ویردیگی خبرڭ بر قسمنی اورادە بر آدمدە كوردم. مجبوریتلە او چوق اهمّیتلی وظیفەلری بیراقدم. و بو آدملە باشە چیقیلماز و مقابلە ایدیلمز دییە دنیایی و سیاستی و حیات اجتماعیەیی ترك ایدوب، یالڭز ایمانی قورتارمق یولندە وقتمی صرف ایتدم. فقط بعض ظالم و انصافسز مأمورلر، بڭا دنیایە باقاجق ایكی اوچ رسالەیی یازدیردیلر.

صوڭرە بعض ذاتلر آخر زمان حادثاتنی خبر ویرن متشابه حدیثلری سؤٓال ایتمك مناسبتیلە، او اسكی رسالەنڭ اصلنی تنظیم ایتدم. رسالۀ نورڭ بشنجی شعاعی نامنی آلدی. رسالۀ نورڭ نومرولری تألیف ترتیبیلە دگلدر. مثلا اوتوز اوچنجی مكتوب، برنجی مكتوبدن داها اوّل تألیف ایدیلمش. و بو بشنجی شعاعڭ اصلی و رسالۀ نورڭ بر قسم اجزالری، رسالۀ نوردن اوّل تألیف ایدیلمش.

هر نە ایسە، بو مقامدە بر مدّعئ عمومینڭ مصطفی كمالە دوستلغی تعصّبیلە قانونسز و لزومسز و یاڭلیش اعتراضلری

و سؤآللری بنی بو صدد خارجی كبی ایضاحاتی ویرمگە مجبور أیلەدی. بن اونڭ عدلیە قانونی نامنە، تمامًا شخصی و قانونسز بر سوزینی مثال اولارق بیان ایدییورم.

دیدی: بشنجی شعاعدە سن هیچ قلبًا ندامت ایتمدڭمیكە: اونی راقیدن و شرابدن صو طولومبەسی كبی تعبیرلرلە تزییف ایتمشسڭ؟

بن اونڭ بتون بتون معناسز و یاڭلیش او دوستلق تعصّبنە مقابل دیرم: قهرمان اوردونڭ ظفری و شرفی، اوڭا ویریلمز. یالڭز اونڭ بر حصّەسی اولابیلیر. ناصلكە اوردونڭ غنیمتی، ماللری، ارزاقلری بر قوماندانە ویریلسە ظلمدر. دهشتلی بر حقسزلقدر.

اوت، ناصل او انصافسز، او چوق قصورلی آدمی سومەمكلە بنی اتهام ایتدی. عادتا وطن خائنی یاپدی. بن دە اونی، اوردویی سومەمكلە اتهام ایدییورم. چونكە بتون شرفی و معنوی غنیمتی او دوستنە ویروب اوردویی شرفسز بیراقییور. حقیقت ایسە، مثبت شیلر، حسنەلر، اییلكلر جماعتە، اوردویە توزیع ایدیلیر. و منفیلر و تخریبات و قصورلر باشە ویریلیر. چونكە بر شیئڭ وجودی، بتون شرائطڭ و اركاننڭ وجودیلە اولوركە: قوماندان یالڭز بر شرطدر. و او شیئڭ عدمی و بوزولمەسی ایسە، بر شرطڭ عدمیلە و بر ركنڭ بوزولمەسیلە اولور، محو اولور، بوزولور. او فنالق باشە و رئیسە ویریلەبیلیر. اییلكلر و حسنەلر، اكثریتلە مثبت و وجودیدر. باشلر صاحب چیقامازلر. فنالقلر و قصورلر عدمیدر و تخریبیدر. رئیسلر مسئول اولورلر. حق و حقیقت بویلە ایكن، ناصلكە بر عشیرت فتوحات یاپسە: آفرین حسن آغا، مغلوب اولسە: عشیرتە توه دییە عشیرت تزییف ایدیلسە، بتون بتون حقیقتڭ عكسنە حكم ایدیلیر. عینًا اویلە دە: بنی اتهام ایدن او مدّعی بتون بتون حق و حقیقتڭ عكسنە بر خطاسیلە، كویا عدلیە نامنە حكم ایتدی.

عینًا بونڭ خطاسی كبی، اسكی حرب عمومیدن براز اوّل بن واندە ایكن بعض دیندار و متّقی ذاتلر یانمە كلدیلر. دیدیلركە: بعض قوماندانلردە دینسزلك اولویور. كل، بزە اشتراك ایت. بز بو رئیسلرە عصیان ایدەجگز.

بن دە دیدم: او فنالقلر و او دینسزلكلر او كبی قوماندانلرە مخصوصدر. اوردو اونڭ ایلە مسئول اولماز. بو عثمانلی اوردوسندە، بلكە یوز بیڭ اولیا وار. بن بو اوردویە قارشو قیلیچ چكمەم. و سزە اشتراك ایتمم. او ذاتلر بندن آیریلدیلر. قیلیچ چكدیلر. نتیجەسز بتلیس حادثەسی وجودە كلدی. آز زمان صوڭرە حرب عمومی پاتلادی. او اوردو، دین نامنە اشتراك ایتدی. جهادە كیردی. او اوردودن یوز بیڭ شهیدلر، اولیا مرتبەسنە چیقوب بنی او

دعوامدە تصدیق ایدوب، قانلریلە ولایت فرمانلرینی امضالادیلر.

هر نە ایسە، براز اوزون سویلەمەیە مجبور اولدم. چونكە: هیچ بر حسّیاتلە و خارجی تأثیراتلە متأثّر اولمامق ماهیّتنڭ قطعی خاصّەسی بولونان عدالت حقیقتی نامنە، جزئی و خطا حسّیات و طرفكیرلك ایلە بزە و رسالۀ نورە قارشو مزیّفانە حركت ایدن بر مدّعئ عمومینڭ عجیب وضعیتی بنی بو اوزون افادەیە سوق ایتدی.

[دردنجی اساس] اسكیشهر محكمەسی یوزر رسالەلری و مكتوبلری درت آی تدقیقدن صوڭرە، یالڭز یوز یگرمی آدمدن اون بش آدمە آلتیشر آی جزا و بڭا دە یوز رسالەدن یالڭز بر ایكی رسالەدە اون بش كلمە ایلە بر سنە جزا ویرەبیلدی. طریقتجیلق و جمعیتجیلك و شاپقە مسئلەلرندە برائت ایتدیردیلر. بز دخی او جزایی چكدك.

اوندن صوڭرە قسطمونیدە چوق دفعە تحرّیلردە، هیچ بر ایلیشیگمی بولمدیلر. و قاچ سنە اوّل اسپارطەدە محرم و غیر محرم رسالۀ نورڭ بتون اجزالری بلا استثنا حكومتڭ النە كچدی. اوچ آی تدقیقدن صوڭرە عمومی صاحبلرینە اعادە ایدیلدی. برقاچ سنە صوڭرە دڭزلی و آنقرە محكمەلرندە بتون رسالەلر ایكی سنە قالدی. تمامًا بزە اعادە ایدیلدی.

مادام حقیقت بودر. بنی و رسالۀ نورڭ شاكردلرینی اتهام ایدن و او كبی قانون نامنە قانونسز و غرضلە و حسّیاتلە بزی مؤاخذە ایدنلر، البتە بزدن اوّل هم اسكیشهر محكمەسنی، هم قسطمونی حكومتنی و ضابطەسنی، هم اسپارطە عدلیەسنی، هم دڭزلی محكمەسنی، هم آنقرەنڭ آغیر جزا محكمەسنی اتهام ایدوب، اونلری وارسە صوچمزە تام تشریك ایدییورلر. چونكە بر صوچمز اولسە ایدی، بو اوچ درت حكومت، یاقینندە چوق زمان تجسّسیلە كورمدی. و ایكی محكمە، ایكی سنە اینجەدن اینجەیە باقوب بیلمدی ویا آلدیرمدی. بزدن زیادە اونلر صوچلی اولورلر. حالبوكە بزدە دنیایە قاریشمق آرزوسی بولونسە ایدی، بویلە سینك ویزیلتیسی كبی دگل، طوپ كلّەسی كبی سس و پاتلاق ویرەجكدی.

اوت، اوتوز بر مارتدە دیوان حرب عرفیدە و مصطفی كمالە حدّتنە قارشو دیوان ریاستدە شدّتلی و طوقوناقلی و سربست مدافعە ایدن بر آدم، اون سكز سنە ظرفندە كیمسەیە سزدیرمدن دنیا انتریقەلرینی چویرییور دییە اونی اتهام ایدن، البتە بر غرضلە ایدر. بز دڭزلی مدّعی عمومیسندن امید ایتدیگمز كبی، آفیون مدّعی عمومیسندن دە امید ایدرزكە: بزی بویلەلرڭ اعتراضندن و غرضلرندن قورتارسین. و حقیقت عدالتی كوسترسین.

[بشنجی اساس] رسالۀ نور شاكردلرینڭ ممكن اولدیغی قدر سیاستە و ادارە ایشنە و حكومتڭ اجراآتنە قاریشمامق، بر دستور اساسیلریدر. چونكە خالصانە خدمت قرآنیە، اونلرە هر شیئە بدل كافی كلییور.

هم شیمدی حكم ایدن

اویلە قوّتلی جریانلر ایچندە سیاستە كیرنلردن هیچ بر كیمسە استقلالیتنی و اخلاصنی محافظە ایدەمز. هر حالدە بر جریان، اونڭ حركتنی كندی حسابنە آلاجق. دنیوی مقصدینە آلت ایدەجك. او خدمتڭ قدسیتنی بوزاجق. هم مادّی مبارزەدە، شو عصرڭ بر دستوری اولان اشدّ ظلم و اشدّ استبداد ایلە، برینڭ خطاسیلە اونڭ معصوم چوق طرفدارلرینی ازمك لازم كلەجك. یوقسە مغلوب دوشەجك. هم دنیا ایچون دیننی بیراقان و آلت ایدنلرڭ نظرندە قرآنڭ هیچ بر شیئە آلت اولمایان قدسی حقیقتلری، بر پروپاغاندۀ سیاستدە آلت اولمش توهّم ایدیلەجك. هم ملّتڭ هر طبقەسی موافقی مخالفی، مأموری و عامیسنڭ او حقیقتلردە حصّەلری وار. اونلرە محتاجدرلر. رسالۀ نور شاكردلری تام بی طرف قالمق ایچون، سیاستی و مادّی مبارزەیی تام بیراقمق و هیچ قاریشمامق لازم كلمش.

[آلتنجی اساس] بو مسئلەدە بنم شخصمڭ ویا بعض قرداشلریمڭ قصوریلە رسالۀ نورە هجوم ایدیلمز. او طوغریدن طوغری یە قرآنە باغلانمش. قرآن دە عرش اعظملە باغلیدر. كیمڭ حدّی وار، ألنی اورایە اوزاتسین؟ او قوّتلی ایپلری چوزسون؟ هم بو مملكتە مادّی و معنوی بركتی و فوق العادە خدمتی، اوتوز اوچ آیات قرآنیەنڭ اشاراتیلە و امام علی رضی اللّٰە عنهڭ اوچ كرامت غیبیەسیلە و غوث اعظمڭ؈ قطعی اخباریلە تحقّق ایتمش اولان رسالۀ نور، بزم عادی و شخصی قصورلریمزلە مسئول اولماز. و اولاماز. و اولماملی. یوقسە بو مملكتە هم مادّی، هم معنوی تلافی ایدیلمەیەجك درجەدە ضرر اولاجق.

رسالۀ نورە قارشو، كیزلی دوشمانلریمزدن بعض زندیقلرڭ شیطنتیلە چوریلن پلانلر و هجوملر، ان شٓاء اللّٰه بوزولاجقلر. اونڭ شاكردلری، باشقەلرە قیاس ایدیلمزلر. طاغیتدیریلمازلر. وازكچیریلمزلر. جناب حقّڭ عنایتیلە مغلوب ایدیلمزلر. اگر مادّی مدافعەدن قرآن منع ایتمەسە ایدی، بو ملّتڭ جان طماری حكمندە عمومڭ توجّهنی قزانان و هر طرفدە بولونان او شاكردلر، شیخ سعید و مَنَمَنْ حادثەلری كبی جزئی و نتیجەسز حادثەلرلە بولاشمازلر. اللّٰه ایتمەسین، اگر مجبوریت قطعیە درجەسندە اونلرە ظلم ایدیلسە، البتە كیزلی زندیقلر و منافقلر بیڭ درجە پیشمان اولاجقلر.

الحاصل مادام بز اهل دنیانڭ دنیالرینە ایلیشمییورز. اونلر دە بزم آخرتمزە و ایمانی خدمتمزە بو درجە ایلیشمەسینلر.

اسكیشهر محكمەسندە كیزلی قالمش و رسمًا ضبطە كچمەمش و مدافعاتمدە دخی یازیلمامش بر اسكی خاطرەیی و لطیف بر قصّۀ مدافعەیی بیان ایدییورم.

اورادە بندن صوردیلركە: جمهوریت حقّندە فكرڭ نەدر؟ بن دە دیدم: یاشلی محكمە رئیسندن باشقە داها سز دنیایە كلمدن، بن دیندار جمهوریتجی اولدیغمی، الڭزدەكی تاریخجۀ حیاتم اثبات ایدر.

خلاصەسی شودر: او زمان شیمدیكی كبی خالی بر تربە قبّەسندە انزوادە ایدم. بڭا چوربە كلییوردی. بن دە دانەلرینی قارینجەلرە ویرییوردم. اكمگمی اونڭ صویی ایلە یییوردم. بندن صوردیلر. بن دیدم: بو قارینجە و آری ملّتلری جمهوریتجیدرلر. جمهوریت پرورلكلرینە حرمتًا دانەلری قارینجەلرە ویرییورم.

صوڭرە دیدیلر: سن سلف صالحینە مخالفت ایدییورسڭ. جوابًا دییوردم: خلفای راشدین هم خلیفە، هم رئیس جمهور ایدیلر. صدّیق اكبرؓ، عشرۀ مبشّرەیە و صحابۀ كرامە البتە رئیس جمهور حكمندە ایدی. فقط معناسز اسم و رسم دگلدی. بلكە حقیقت عدالتی و حرّیت شرعیەیی طاشییان معنای دیندار جمهوریتڭ رئیسلری ایدیلر.

ایشتە ای مدّعئ عمومی و محكمە اعضالری! اللی سنەدنبری بندە اولان بر فكرڭ عكسیلە بنی اتهام ایدییورسڭز. اگر لائیك جمهوریت صورویورسەڭز، بن بیلییورمكە لائیك معناسی، بی طرف قالمق، یعنی حرّیت وجدان دستوریلە دینسزلرە و سفاهتجیلرە ایلیشیلمدیگی كبی، دیندارلرە و تقواجیلرە دە ایلیشمز بر حكومت تلقّی ایدرم.

یگرمی بش سنەدر، حیات سیاسیّە و اجتماعیّەدن چكیلمشم. حكومت جمهوریە، نە حال كسب ایتدیگنی بیلمییورم. اَلْعِیَاذُ بِاللّٰهِ، فرض محال اولارق اگر دینسزلك حسابنە ایماننە و آخرتنە چالیشانلری مسئول ایدەجك قانونلری یاپان و قبول ایدن بر دهشتلی شكلە كیرمش ایسە، بونی سزە بلا پروا اعلان و اخطار ایدرمكە: بیڭ جانم اولسە دە، ایمانە و آخرتمە فدا ایتمەیە حاضرم. نە یاپارسەڭز یاپیڭز. بنم صوڭ سوزم 〚 حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكٖیلُ〛 اولارق سزڭ بنی اعدام و آغیر جزا ایلە ظلمًا محكوم ایتمەڭزە مقابل دیرم: بن رسالۀ نورڭ كشف قطعیسی ایلە اعدام اولمایورم. بلكە ترخیص ایدیلوب نور و سعادت عالمنە كیدییورم. و سزی ای كیزلی دوشمانلریمز و ضلالت حسابنە بزی أزن بدبختلر! اعدام ابدی ایلە و دائمی حپس منفرد ایلە محكوم بیلدیگمدن و كوردیگمدن تمامیلە انتقاممی سزدن آلارق راحت قلبلە تسلیم روح ایتمەیە حاضرم، اونلرە دیمشدم.

[یدنجی اساس] آفیون محكمەسی، باشقە یرلردەكی سطحی تحقیقاتە بناءً بزە بر جمعیّت سیاسیّە نقطەسندە باقمش. بوڭا جوابمز:

(اوّلًا: )بتون بنم ایلە آرقداشلق ایدن ذاتلرڭ شهادتیلە اون طقوز سنەدنبری هیچ بر غزتەیی اوقومایان و دیڭلەمەین و صورمایان.. و بو اون سنە بش آیدر حرب عمومیدن، آلمانڭ مغلوبیّتندن و قومونیستڭ دهشتندن باشقە هیچ بر خبر آلمایان و مراق ایتمەین و بیلمەین بر آدمڭ، البتە سیاستلە هیچ بر علاقەسی یوقدر. و سیاسی جمعیّتلرلە هیچ بر مناسبتی اولماز.