Hayrat Yardım, dünya genelinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığı bağış ve yardımlarla bir iyilik köprüsü kurar. Siz de bu hayra ortak olun.
Hayrat Yardım'a Bağış Yap
SAYFA 142
[سكزنجی لمعە]
غوث اعظمڭ؈ حزب القرآنە دائر كرامت غیبیەسیدر.
شو رسالەنڭ ایچندەكی امضالرلە كوستریلدیگی كبی، بنم دە خدمت قرآنیەدەكی آرقداشلریمە اشتراكم وار. بر قسمی، بنم امضام ایلەدر. بر قسمی، اونلرڭ تصویب و استخراجیلە و تصدیقلریلە اولدیغندن، بڭا عائد حدّمدن فضلە حصّەیی اونلرڭ خاطری ایچون سكوت ایلە قبول ایتدم. یوقسە بو رسالەنڭ باشندە سویلەدیگم كبی، بوندە اویلە بر حصّۀ شرفە حقّم یوقدر. اون سنە مقدّم بو قصیدۀ غیبیّەیی كوردكجە بڭا معنوی بر اخطار كبی، "دقّت ایت!" دییە قلبمە كلییوردی. او خاطرەیی (ایكی جهتلە) دیڭلەمییوردم.
[برنجیسی] بنم كبی اهمّیتلی عمری شان و شرف پردەسی آلتندە كچن بر كیمسەنڭ نفس امّارەسی، حبّ جاه ایلە زهرلنوب ئولدكدن صوڭرە، یڭیدن بو صورتلە نفس امّارەیە دیگر بر شرف قاپوسی آچمق ایستەمەمكدی.
[ایكنجی جهت] بو معنّد زماندە بدیهی دعوالری و ظاهری حجّتلری قبول ایتمەینلرە قارشو، بویلە اشارات غیبیە نوعندن اولان شیلری خودفروشانە بر طرزدە اظهار ایتمك، خوشمە كیتمییوردی.
اڭ نهایت اسارتمڭ سكزنجی سنەسندە، اڭ اشكنجەلی و اڭ صیقینتیلی بر زماندە، غایت قوّتلی بر تسلّی یە و تشویقە محتاج اولدیغمزدن بڭا اخطار ایدیلدیكە: بونی تحدیث نعمت و بر شكر معنوی نوعندن اظهار ایت! هم قورقما! قناعت ویرەجك درجەدە قوّتلیدر.
بو اظهاردە اڭ مهم مقصدم، اسرار قرآنیەیە عائد اولان رسالەلرڭ مقبولیتنە غوث اعظمڭ؈ امضا باصمەسی نوعندن اولدیغیدر.
ایكنجی مقصدم، او قدسی استادیمڭ كرامتنی اظهار ایتمكلە، كرامات اولیایی انكار ایدن ملحدلری اسكات ایدوب، خدمت قرآنیەیە فتور ویرەجك چوق اسبابە معروض و چوق عوائقە هدف اولان آرقداشلریمڭ قوّۀ معنویەلرینی تقویە و شوقلرینی تزیید و فتورلرینی ازالە ایتمك ایدی.
بنم ایچون بر نوع خودفروشلق نوعندن اولدیغی ایچون اهمّیتلی ضرردر. فقط او ضرریمی، او قدسی استادیمڭ و آرقداشلریمڭ خاطری ایچون قبول ایتدم.
شو كرامت غوثیە رسالەسی تدریجًا استخراج ایدیلدیگی ایچون، برقاچ پارچەیە و تتمّەلرە انقسام ایتدی. كیتدكجە، بربرینی تنویر و تأیید ایتدكجە وضوح پیدا ایدییور. اشاراتڭ بعضیسندە ضعف وارسە دە، سائر آرقداشلرینڭ اتّفاقندن آلدیغی قوّت، او ضعفی ازالە ایدر.
SAYFA 143
[شایان حیرت بر تفأّل و مهم بر اخبار غیبی ]
صبری، سلیمان، بكر، غالب، توفیقڭ فقرەسیدر. هم خسرو، حافظ علی، رأفت، عاصم و قولە اوڭیندن مصطفی لرڭ فقرەسیدر.
[لطیف و مژدەلی بر تفأّل] استاد، غالب و سلیمان.. امّی سنانڭ دیوانندە مسلگمزە و سوزلرە دائر تفأّل ایدیلدی، شو بیتلر چیقدی. باقدق، "سوزلر" بحثی، بتون دیوانندە یالڭز بو قافیەلردە كورونویور. دیمك سوزلر "حق سوز" ، هم "نور سوز" اولویور.
دیرمكە، یاردیمجیم اللّٰه
شفاعتجیم رسول اللّٰه
كە برهانم كتاب اللّٰه
بودر بندەكی حق سوز.
سنڭ قاپوڭدە قول چوقدر
حسابی حدّی هیچ یوقدر
ولكن بر دخی یوقدر
سنان امّی كبی نور سوز.
[مهم بر اخبار غیبی ]
شیخ كیلانینڭ؈ غیب آشنا كوزیلە كندندن سكز یوز سنە صوڭرە وقوعە كلەجگنی كوروب خبر ویردیگی بر حادثۀ قرآنیەدر.
قرآن معجز البیانڭ خدمتندەكی قدسیتە، كرامتكارانە اولارق سكز یوز سنە اوّل غوث اعظم عنوانیلە بحقٍّ اشتهار ایدن قطب اعظم شیخ كیلانی، (نَظَرْتُ بِعَیْنِ الْفِكْرِ فٖی حَانِ حَضْرَتٖی *جَلٖیبًا تَجَلّٰی لِلْقُلُوبِ فَجَنَّتْ) فقرەسیلە باشلایان قصیدەسنڭ آخرندە، مجموعة الاحزابڭ برنجی جلدینڭ ٥٦٢ نجی صحیفەسندە بش سطرلە شو زماندە خدمت قرآنیەدەكی هیئتە و باشدە بولونان استادیمزە بش وجهلە باقییور و كوسترییور. ایشتە او بش سطر شودر:
تَوَسَّلْ بِنَا فٖی كُلِّ هَوْلٍ وَشِدَّةٍ اَغٖیثُكَ فِی الْاَشْیَٓاءِ دَهْرًا بِهِمَّتٖی
اَنَا لِمُرٖیدٖی حَافِظًا مَا یَخَافُهُ وَاَحْرُسُهُ فٖی كُلِّ شَرٍّ وَفِتْنَةٍ
مُرٖیدٖٓی اِذَا مَا كَانَ شَرْقًا وَمَغْرِبًا اَغِثْهُ اِذَا مَا سَارَ فٖٓی اَیِّ بَلْدَةٍ
فَیَا مُنْشِدًا نَظْمٖی فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَیْنِ الْعِنَایَةِ
وَكُنْ قَادِرِیَّ الْوَقْتِ لِلّٰهِ مُخْلِصًا تَعٖیشُ سَعٖیدًا صَادِقًا بِمَحَبَّتٖی
SAYFA 144
بشنجی سطردن صوڭرە كلن خاتمۀ قصیدە، (وَجَدّٖی رَسُولُ اللّٰهِ اَعْنٖی مُحَمَّدًا *اَنَا عَبْدُ الْقَادِرِ دَامَ عِزّٖی وَرِفْعَتٖی) در. ایشتە اوّلكی بش سطردە، بش وجهلە و بش توافقلە، شیمدی خدمت قرآنیەنڭ باشندە بولونانی كوسترییور.
[برنجی وجه] آخردەكی سطردە، (تَعٖیشُ سَعٖیدًا) اسمنی صراحتلە خبر ویرمكلە برابر، معیشت خصوصندە عزّت و سعادتلە كچینەجگنی خبر ویرییور. اوت خواجەمز، كوچكلگندنبری فقر حالیلە و استغنای تام ایلە برابر معیشت خصوصندە اڭ مسعود بر ذاتدر.
[ایكنجی وجه] عین سطرڭ باشندە (وَكُنْ قَادِرِیَّ الْوَقْتِ) فقرەسیلە او مریدینە دییوركە: » وقتڭ عبد القادری اول!« بو (قادری) كلمەسی، حساب ابجد ایلە اوچ یوز یگرمی بش ایدر. استادیمزڭ لقبی (نورسی) اولدیغی جهتلە، نورسینڭ مقام ابجدیسی اوچ یوز یگرمی آلتی ایدییور. بر تك فرق وار. او تك [الف] در. بیڭ معناسندە الفە رمز ایدر. دیمك بیڭ اوچ یوز یگرمی بشدە شیخ كیلانی یە منسوب بر ذات، شیخ كیلانی طرزندە حقیقت قرآنیەیی مدافعە ایتمەیە چالیشاجق. حقیقتًا استادیمز، بیڭ اوچ یوز یگرمی آلتی سنەسندە، حرّیتڭ ایكنجی سنەسی، مجاهدۀ معنویەیە آتیلمشدر.
[اوچنجی وجه] اونڭ ایكی اسمی وار. بری سعید، بری بدیع الزّمان. بو ایكی اسمڭ مجموعنڭ مقام ابجدیسی (الزّمان) دەكی شدّە صاییلمازسە، اوچ یوز یگرمی طوقوز ایدییور. ایكی (د) بر صاییلسە، اوچ یوز یگرمی بش ایدر. عینًا (كُنْ قَادِرِیَّ الْوَقْتِ) دەكی مخاطب او اولدیغنە اشارت ایدییور، بلكە دلالت ایدییور. اگر (الزّمان) دەكی اوقونمایان (الف لام) صاییلسە، قاعدةً (قادری) كلمەسندە بر (الف لام) داخل اولمق لازم كلیر. چونكە تعریف ایچون مضاف الیه قالقدقدن صوڭرە (الف لام) كلیر. او حالدە دخی مساوی اولورلر.
"[دردنجی وجه] بو بش سطردە حضرت شیخ استقبالدە بر مریدینە تأمینات ویرییور. (قُلْ وَلَا تَخَفْ) دییور:." قورقما! سوزلریڭی سویلە! "دییور:" سن شرق و غربە كیدەجكسڭ. چوق فتنەلرە و شرلرە كیروب، عمومندە اسباب عادیەنڭ فوقندە بر طرز ایلە قورتولارق محفوظ قالاجقسڭ! "دییور.
اوت، بو خدمت قرآنیە ایچندەكی ذات، حقیقتًا اسارتلە شرقە كیتدی. و یینە عجیب بر اسارتلە آسیەنڭ غربندە اون طقوز سنە قالدی. حضرت شیخڭ دیدیگی كبی، چوق شهرلری كزدی. مجاهدەسی سوزلرلەدر. (قُلْ وَلَا تَخَفْ) حكمیلە چكینمەیەرك حضرت شیخڭ دیدیگی كبی یاپمش. یگرمی سنە ظرفندە یگرمی فتنەیە و مهالك عظیمەیە دوشدیگی حالدە، بر حفظ غیبی ایلە، حضرت شیخڭ دیدیگی كبی محفوظ قالمش.
هم فوق المأمول بر غربت دیارندە فوق العادە عنایتە مظهریتی او
SAYFA 145
درجەیە كلمشكە، هر بر رسالە، او عنایاتڭ تعدادندە یازیلمشدر. حضرت غوثڭ دیدیگی كبی، بز اونڭ اطرافندە (مَحْرُوسٌ بِعَیْنِ الْعِنَایَةِ) فقرەسنڭ مأٓلنی كوزیمزلە كورویورز.
[بشنجی وجه] استادیمز كندیسی سویلەیوركە: "بن سكز طوقوز، یاشندە ایكن بتون ناحیەمز و اطرافندەكی اهالی نقشی طریقتندە ایدیلر. اوراجە مشهور غَوْثِ هٖیزَانْ نامیلە بر ذاتدن استمداد ایدییورلردی. بن اقربامە و عموم اهالی یە مخالف اولارق » یَا غوث كیلانی! « دیردم. چوجقلق اعتباریلە، المدن جویز كبی اهمّیتسز بر شی غائب اولسە، » یا شیخ! سڭا بر فاتحە، سن بنم بو شیئمی بولدیر« دیردم. عجیبدر و یمین ایدییورم، بیڭ دفعە بویلە حضرت شیخ، همّت و دعاسیلە امدادیمە یتیشمشدر. اونڭ ایچون بتون حیاتمدە عمومیتلە فاتحە و اذكار نە قدر اوقومش ایسەم، ذاتؐ رسالتدن صوڭرە شیخ كیلانی یە هدیە ایدییوردم. بن اوچ درت جهتلە نقشی ایكن، قادری مشربی و محبّتی بندە اختیارسز حكم ایدییوردی. فقط طریقتلە اشتغالە علمڭ مشغولیّتی مانع اولویوردی.
صوڭرە بر عنایت الٰهیە امدادیمە یتیشوب غفلتی طاغیتدیغی بر زماندە، حضرت شیخڭ (فُتُوحُ الْغَیْبْ) نامندەكی كتابی حسن تصادف ألمە كچمشدی. یگرمی سكزنجی مكتوبدە بیان ایدیلدیگی كبی، حضرت شیخڭ همّت و ارشادیلە اسكی سعید یڭی سعیدە انقلاب ایتدی. او فتوح الغیبڭ تفأّلندە اڭ اوّل شو فقرە چیقدی: (اَنْتَ فٖی دَارِ الْحِكْمَةِ فَاطْلُبْ طَبٖیبًا یُدَاوٖی قَلْبَكَ) یعنی » ای بیچارە! سن دار الحكمة الاسلامیّەدە بر اعضا اولمق جهتیلە، كویا بر حكیمسڭ. اهل اسلامڭ معنوی خستەلقلرینی تداوی ایدییورسڭ. حالبوكە اڭ زیادە خستە سنسڭ. سن اوّلا كندیڭە طبیب آرا! شفا بول! صوڭرە باشقەسنڭ شفاسنە چالیش!« دییوردی.
ایشتە او وقت او تفأّل سرّیلە، مادّی خستەلغم كبی، معنوی خستەلغمی دە قطعیًّا آڭلادم. او شیخمە دیدم: » سن طبیبم اول«. الحق، او طبیبم اولدی. فقط چوق شدّتلی عملیات جرّاحیە یاپدی. فتوح الغیب كتابندە » یا غُلَامْ!« تعبیر ایتدیگی طلبەسنە پك مدهش عملیات جرّاحیە یاپییور. بن كندیمی، او غُلَامْ یرینە وضع ایتدم. فقط پك شدّتلی خطاب ایدییوردی. » اَیها الْمُنَافِقْ! « » ای دیننی دنیایە صاتان ریاكار!« دییە دییە لَوْمْ ایدییوردی. كتابڭ یاریسنی آنجق اوقویابیلدم.
صوڭرە او رسالەیی ترك ایتدم. بر هفتە باقامدم. فقط عملیات جرّاحیەنڭ آرقەسندن بر لذّت كلدی. اشتیاقلە او مبارك اثری آجی بر تریاق كبی ویا صولفاتو كبی ایچدم. الحمد للّٰه قباحتلریمی آڭلادم، یارەلریمی حسّ ایتدم، غرور بر درجە قیریلدی. "خواجەمزڭ سوزی بورادە بیتدی.
SAYFA 146
ایشتە خواجەمزڭ بو ماجرای حیاتیەسی كوسترییوركە، حضرت شیخڭ متوجّه اولدیغی و اهمّیتلە بحث ایتدیگی و استقبالدە كلەجك مریدی بو خواجەمز اولمسی قوّتلی بر احتمالدر. حضرت شیخڭ وفاتندن صوڭرە حیاتدە اولدقلری كبی تصرّفلری، اهل ولایتجە قبول ایدیلن اوچ اولیای عظیمەنڭ اڭ اعظمی بو حضرت غوث كیلانیدر. دیمش:
(اَفَلَتْ شُمُوسُ الْاَوَّلٖینَ وَشَمْسُنَٓا اَبَدًا عَلٰی فَلَكِ الْعُلٰی لَا تَغْرُبُ) فقرەسیلە، بعد الممات دعا و همّتیلە مریدلرینڭ آرقەسندە و اوڭندە بولونمەسیلە بویلە خارقە كرامت عجیبە ایلە مشهور اولان بر ذاتڭ، البتە بویلە بر زماندە قیمتدار بر خدمت قرآنیەیی بر مریدینڭ واسطەسیلە یاپیلاجغنی كورمسی و كوسترمسی شانندندر. شیخڭ بحث ایتدیگی اهمّیتلی مریدی و طلبەسی و حمایە كردەسی اولان شخصڭ بیڭدن صوڭرە، اون دردنجی عصردە كلەجگنە بر ایمادر.
سلیمان * رحمت اللّٰه علیە صبری * رحمت اللّٰه علیە ذكائی * رحمت اللّٰه علیە عاصم * رحمت اللّٰه علیە رأفت * رحمت اللّٰه علیە علی * رحمت اللّٰه علیە احمد * رحمت اللّٰه علیە خسرو * رحمت اللّٰه علیە مصطفی افندی * رحمت اللّٰه علیە رشدی * رحمت اللّٰه علیە لطفی * رحمت اللّٰه علیە شاملی توفیق * رحمت اللّٰه علیە احمد غالب * رحمت اللّٰه علیە ذهدی * رحمت اللّٰه علیە بكر بگ * رحمت اللّٰه علیە لطفی * رحمت اللّٰه علیە مصطفی * رحمت اللّٰه علیە مصطفی * رحمت اللّٰه علیە مسعود مصطفی چاووش * رحمت اللّٰه علیە حافظ احمد * رحمت اللّٰه علیە حاجی حافظ محمد افندی * رحمت اللّٰه علیە علی رضا * رحمت اللّٰه علیە
[شیخ كیلانینڭ فقرەسیلە ویردیگی كرامتكارانە خبر غیبینڭ تتمّەسیدر.]
(اَنَا لِمُرٖیدٖی) فقرەسندە (مُرٖیدٖی) (مُنْلَا سَعٖیدُ) كلمەسنە تام توافق ایدییور. یالڭز بر الف فرق وار. الف ایسە، قاعدۀ صرفیّەجە اَلْفٌ اوقونور. "اَلْفٌ" ایسە بیڭدر. دیمك بیڭ ایكی یوز طقسان درتدە دنیایە كلەجك بر مریدی، بو (مُرٖیدٖی) لفظندە مراددر. چونكە (لِمُرٖیدٖی) دە (ل) صاییلسە، ایكی یوز طقسان درت ایدركە، بر تك فرق ایلە سعیدڭ تاریخ ولادتنە توافق ایدییور. اساس عربی صاییلسە، فرق یوقدر. (ل) سز (مُرٖیدٖی) ایسە، ایكی یوز آلتمش درت ایدر. (مُنْلَا سَعٖیدُ) دخی ایكی یوز آلتمش بش ایدر. "منلا" دەكی الف، بیڭە اشارت اولدیغی ایچون متباقیسی ایكی یوز آلتمش درت قالیر.
SAYFA 147
[الحاصل] شو زماندە دلّال قرآن و خادم فرقان اولان او ذاتڭ ایكی اسمی وار. و ایكی لقبی وار. "اَلْكُرْدٖی" لقبیلە "منلا سعید" اسمی (اَنَا لِمُرٖیدٖی) فقرەسندە ظاهر كورونویور. "نورسی" لقبیلە "بدیع الزّمان سعید" اسمی، (كُنْ قَادِرِیَّ الْوَقْتِ) فقرەسندە آشكار كورونویور. حتّی خدمت قرآنیەدە اڭ مهم بر آرقداشی و خالص بر طلبەسی اولان خلوصی بگە، (لِلّٰهِ مُخْلِصًا تَعٖیشُ سَعٖیدًا صَادِقًا بِمَحَبَّتٖی) فقرەسندە اشارت اولدیغی كبی، دیگر بر قسم طلبەلرینە دە اشارتلر وار.
رسالۀ نور طلبەلری نامنە
رشدی خسرو
[سعید كندی سویلەیور]
حضرت شیخ كیلانی؈، خدمت قرآنیەیە نظر دقّتی جلب ایتمك و او خدمت قرآنیە آخر زماندە طاغ كبی بیوك بر حادثە اولدیغنە اشارت ایتمك ایچون، (شو خدمتدە استعداد و لیاقتمڭ پك فوقندە بولونمسی و فداكار چالیشقان قرداشلرملە چالیشدیغمزە، فضیلت نقطەسندن دگل دە، بلكە سبقتیّت نقطەسندن) كرامتكارانە اسممی بر درجە كوسترمسی، بنی أپی زماندنبری دوشوندیرییوردی. عجبا بونڭ اظهارندە معنوی بر ضرر بڭا ترتّب ایدرمی؟ بر غرور، بر خودفروشلق كتیریرمی؟ دییە سكز اون سنەدر اوزرندە توقّف ایتدم. بوكونلردە اظهارینی بر اخطار ایلە حسّ ایتدم.
هم قلبمە كلدیكە، حضرت شیخ بڭا بر پایە ویرمییور، بلكە سعید اسمندە بر مریدم هم بر خدمتدە بولوناجق، هم فتنە و بلالردن اذن الٰهی ایلە و شیخڭ دعاسیلە و همّتیلە محفوظ قالاجق.
هم اوزاق یردە طاشلر كورونمز، طاغلر كورونور. دیمك سكز یوز سنەلك بر مسافەدە كورونن، خدمت قرآنیەنڭ شاهقەسیدر. یوقسە سعید كبی قارینجەلر دگل. مادام بو كرامت غوثیەیی اعلان و اظهاردن قرآن شاكردلرینڭ و خدمتكارلرینڭ شوقی آرتییور. البتە آرقەلرندە شیخ كیلانی كبی قهرمانلر قهرمانی ذاتلر، همّت و دعالریلە و اذن الٰهی ایلە حمایە ایتدكلرینی بیلسەلر، شوق و غیرتلری داها آرتار.
[الحاصل] بونی قرداشلریمی فضلە شوقە و زیادە غیرتە كتیرمك ایچون اظهار ایتدم. اگر قصور ایتمش ایسەم، جناب حق عفو ایتسین. [اِنَّمَا الْاَعْمَالُ بِالنِّیَّاتِ]
SAYFA 148
شو آخركی بیت، (وَكُنْ قَادِرِیَّ الْوَقْتِ لِلّٰهِ مُخْلِصًا *تَعٖیشُ سَعٖیدًا صَادِقًا بِمَحَبَّتٖی [حاشیە]) سعید نورسی یی ایكی اوچ وجهلە كوستردیگی كبی.. مدار امتیازی اولان اخلاصی ایما ایدرك و خدمتدە ایكنجی اولمق جهتیلە ایكی فرقلە (مُخْلِصًا) كلمەسی، خلوصی بگە توافقلە اشارت ایدییور. (قَادِرِیَّ الْوَقْتِ) دە (قَادِرٌ [حاشیە]) كلمەسی، اوچ فرقلە اوچنجی آرقداش تقدیر و استحسان ایلە خلوصئ ثانی اولان صبری یە توافقلە اشارت ایدییور. (صَادِقًا) كلمەسیلە خارقە بر صداقتلە ممتاز دردنجی آرقداش اولان سلیمانە، درت فرق ایلە توافق جهتیلە اشارت ایدییور. (صَادِقًا) كلمەسندەكی تنوین داخل ایدیلسە، خدمت صادقانەدە ممتاز اولان بكر آغایە، بكر بگ عنوانیلە بر فرق ایلە اشارت ایدر. مادام بو بیت آخر، بو هیئتڭ افرادینە باقار و بعضیلرینە صراحتە یاقین اشارت وار. اوتەكیلرە ادنا بر ایما دخی قناعت ویرركە، اونلر دخی مراددر.
[الحاصل] بو درت ذات، بو فقیر ایلە برابر خدمتدە سبقت ایدوب، خلوصیؒ اخلاصیلە، صبریؒ تقدیریلە، سلیمانؒ صداقتیلە، بكرؒ خدمت و غیرتیلە خدمت قرآنیەدە بولوندیلر. هم مرتبەلرینە ایما صورتندە بو بیت اخبار ایدییور. البتە دینیلەبیلیركە، حضرت شیخ اونلری اذن الٰهی ایلە سعیدڭ اطرافندە كورمش، خبر ویرمش. داها سائر آرقداشلرە اشارتلر وار. شیمدی اظهارە مأذون اولمدیغمدن بڭا تام كورونمییور. (لَا یَعْلَمُ الْغَیْبَ اِلَّا اللّٰهُ)
(فَیَا مُنْشِدًا نَظْمٖی) فقرەسندە دخی حضرت شیخڭ مخاطبی، شبهەسز بدیع الزّمان منلا سعیددر.
[الحاصل] شو عجیب قصیدەسنڭ آخرندەكی شو بش بیتدە بش كلمە، مدار نظر شیخ و محلّ خطاب غوثیدر. و او بش كلمە ایسە، (لِمُرٖیدٖی و مُرٖیدٖی و مُنْشِدًا و قَادِرِیٌّ و سَعٖیدًا) لفظلریدر. سعیدڭ دخی ایكی لقبی اولان (نُورْسٖی، اَلْكُرْدٖی). و ایكی اسمی اولان (مُنْلَا سَعٖیدْ، بَدٖیعُ الزَّمَانْ) بو بش كلمەدە بولونور.
SAYFA 149
حضرت غوثڭ مدار توجّه و خطابی اولان شو بش كلمەسندە، آشكار بر صورتدە مذكور ایكی اسم و ایكی لقب، علم جفر قاعدەسندە مقام ابجدی ایلە كورونمسی شبهە بیراقمییوركە، حضرت شیخ، قصیدەسنڭ آخرندە اونڭلە قونوشویور و اوڭا تسلّی ویرییور و تشجیع ایدییور.〚 وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقٖینَ〛 سرّیلە موفّقیتنە تأمینات ویرییور. (لَا یَعْلَمُ الْغَیْبَ اِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِالصَّوَابِ)
(فَیَا مُنْشِدًا نَظْمٖی) فقرەسندە (نَظْمٖی) كلمەسنڭ مقام ابجدیسی بیڭ اولوب (رِسَالَةُ النُّورِ) ایكی فرقلە (رَسَائِلُ كِتَابِ النُّورِ) ڭ (ایكی مدّە صاییلمازسە و شدّەلی نون بر نون و اوقونمایان (ل) صاییلسە)، مقام ابجدیسی یینە بیڭدر دیمك، (فَیَا مُنْشِدًا نَظْمٖی فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ) فقرەسنڭ مأٓل غیبیسی شودركە: (یَا مُؤَلِّفَ رِسَالَةِ النُّورِ جَاهِدْ بِهَا فَقُلْ وَلَا تَخَفْ) یعنی "قورقما، سوزلریڭی سویلە! نشرینە چالیش."
(وَالْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ)
امّا (فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ) فقرەسندە شایان حیرت بر توافق واركە، بو فقرەنڭ علم جفر قاعدەسیلە مقام ابجدیسی بیڭ اوچ یوز اوتوز ایكی ایدر. شو حالدە (یَا مُنْشِدًا نَظْمٖی فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ) مأٓل غیبیسی، (یا رسالۀ النّور و سوزلر صاحبی! بڭا باق، غافل طاورانما! بیڭ اوچ یوز اوتوز ایكیدە مجاهدەیە باشلا. سوزلری قورقما، یاز، سویلە!) فی الحقیقە سعید حرّیتدن صوڭرە آز بر زمان مجاهدەسنە توقّف ایتمش ایسە دە، بیڭ اوچ یوز اوتوز ایكیدە اشارات الاعجازی تألیف ایلە برابر، اسكی سعیددن صییریلمەیی نیت ایدوب، یڭی سعید صورتندە بتون قوّتیلە مجاهدۀ معنویەیە باشلامش. ایكی اوچ سنە صوڭرە دە دار الحكمة الاسلامیّەدە بولونارق بر ایكی سنە حضرت غوث كیلانینڭ شو وصیّتنی و امرینی امتثال ایدرك انوار قرآنیەیی نشر ایتمش. للّٰە الحمد، شیمدی یە قدر دە دوام ایدییور.
بو شایان حیرت فقرەدە، جای دقّت شو نقطە واركە، حضرت غوث، طوغریدن طوغری یە آلتنجی عصردن بو عصریمزە باقییور. او آلتنجی عصرڭ آخرلرندە هلاكو فلاكتی كبی فجیع، دهشتلی مشهور فتنەنڭ چوق الیم و چوق فجیع و قبوردەكی امواتی آغلاتدیراجق درجەدە دهشتلی بر نوعی، بو اون دردنجی عصردە بولونویور. بو ایكی عصر بربرینە توافق ایدییوركە، حضرت شیخ، او عصردن بو عصرە باقییور.
رسالۀ نور طلبەلری نامنە
رأفت خسرو حافظ علی صبری
SAYFA 150
[شو كرامت غوثیە مناسبتیلە (اوچ نقطە)بیان ایدیلەجك.]
[برنجی نقطە] حضرت غوثڭ قصیدەسنڭ باشندە بو بش سطردن اوّل، پك عجیب و پك غریب و چوق بلیغ و نازدارانە و تحدیث نعمت صورتندە بر دعوای افتخاركارانەیی افادە ایدن ایكی صحیفەلك قصیدەسندەكی خارقە دعواسنە دلیل اولارق بر كرامت باهرەیی و عادتا معجزەیە یاقین بر خارقەیی كوسترمك لازم كلییور.
ایشتە، عقللری حیرتدە بیراقان او مرتبەیە لایق اولدیغنی كوستریر بر كرامت اظهار ایدییوركە، سكز یوز سنەلك بر مسافەدە جناب حقّڭ اذنیلە و اعلامیلە، زمانمزی تفصیلاتیلە كورور طرزندە، بزم كبی عاجز و ضعیف طلبەلرینە درس ویروب تشویق ایدییور. ایشتە حضرت شیخڭ دعواسنە بو اخبار غیبیسی اڭ باهر برهان اولدیغی كبی، رسالۀ نورڭ اجزالرینڭ حقّانیت و علویتنە بر حجّت قاطعە حكمندەدر. اوت حضرت شیخ، بو قصیدەسیلە سوزلرڭ حقّانیتنی امضا ایدییور.
[ایكنجی نقطە] اهل طریقت و حقیقتجە متّفقٌ علیه بر اساس واردركە، طریق حقدە سلوك ایدن بر انسان، نفس امّارەسنڭ انانیتنی و سركشلگنی قیرمق ایچون لازم كلیركە، نظرینی نفسندن قالدیروب، شیخنە حصر نظر ایدە ایدە، تا فنا فی الشیخ حكمنە كلیر. "بن" دیدیگی وقت، شیخنڭ حسّیاتیلە قونوشور و هكذا... تا فنا فی الرّسول، فنا فی اللّهە قدر كیدر. مثلا، ناصلكە غایت فداكار و صادق بر خدمتكار و بر یاور، افندیسنڭ حسّیاتیلە قونوشور. كویا كندیسی كندیسنڭ افندیسیدر و پادشاهیدر كبی قونوشور. "بن بویلە ایستەیورم" دیر. یعنی "بنم سیّدم، استادم، سلطانم بویلە ایستەیور." چونكە كندینی اونوتمش، یالڭز اونی دوشونور، "بویلە امر ایدییور" دیر.
اویلە دە، غوث كیلانینڭ؈ او خارقە قصیدەسنڭ تضمّن ایتدیگی اذواق فوق العادەسی، حضرت شیخ سرّ عظیم اهل بیتڭ ارثیتیلە آل بیتڭ شخص معنویسنڭ مقامی نقطەسندە.. و ذات احمدیە علیە الصلاة والسّلامڭ وراثتیلە حقیقت محمّدیّەسندە كندینی كوردیگی كبی.. فنای مطلق ایلە جناب حقّڭ تجلّئ ذاتیسنە مظهریت نقطەسندە قصیدەسندە او سوزلری سویلەمش. اونڭ كبی اولمایان و او مقامە یتیشمەین، اونی سویلەیەمز، سویلەسە مسئولدر.
حضرت شیخ، وراثت مطلقە نقطەسندە رسول اكرم علیە الصّلاة والسّلامڭ قدم مباركنی اوموزندە كوردیگی ایچون، كندی قدمنی اولیانڭ اوموزینە او سردن بیراقییور. قصیدەسندە ظاهر كورونن، تمدّح و افتخار دگلدر، بلكە تحدیث نعمت و عالی بر شكردر. یالڭز بو قدر واركە، محویّت مقامی اولان نیازدن، محبوبیت مقامی اولان
SAYFA 151
نازدارلق مقامنە چیقمش. یعنی طریق عجز و فقردن، مشرب عشق و استغراقە كیرمش. كندینە اولان نعمِ عظیمۀِ الٰهیّەیی یاد ایدوب بحقٍّ مفتخرانە شكر ایتمشدر.
[اوچنجی نقطە] كرامت، معجزە كبی جناب حقّڭ فعلیدر، هدیەسیدر، احسانیدر، اكرامیدر. بشرڭ فعلی دگلدر. او كرامتە مظهر اولان ذات ایسە، بعضًا بیلییور، بعضًا بیلمییور. فقط وقوعندن صوڭرە بیلیر. كرامتە مظهریتنی قبل الوقوع بیلن و اكرام الٰهی یە اختیاریلە توفیق حركت ایدن قسم، اگر انانیتدن بتون بتون تجرّد ایتمش ایسە و حضرت غوث؈ كبی قدسیت كسب ایتمش ایسە، جناب حقّڭ اذنیلە او كرامتڭ هر طرفنی بیلەرك كندیسی صاحب چیقار، بیلیر و بیلدیرر. فقط بونڭلە برابر، مادام او كرامت اكرامدر.. بتون تفصیلاتیلە كرامت صاحبنە دە مشهود اولمسی لازم دگلدر. بو سرّە بناءً، حضرت شیخ اعلام ربّانی ایلە و اذن الٰهی ایلە بو عصری كورمش و خدمت قرآنیەنڭ اطرافندە بزلری مشاهدە ایتمش. بزلرە نظر شفقتلە باقمش.
ایشتە او بش سطر، صرف بر كرامت و انطاق بالحق و بر اكرام الٰهی و وراثت نبویّە اعتباریلە ظهور ایتدیگندن، معجزەواری، قدرت بشر فوقندە بر شكل آلمش. صنعی بر صورتدە ارادۀ شیخ ایلە اولمش دگلدر.. چونكە انطاقدر. روح قدسیسی حسّ ایتمش، كورمش. او حالە ارادە و اختیار یتیشەمییور. عقل ایسە روحڭ حركاتنی احاطە ایدەمز. لسان، نە قدر عقلڭ دقائق تصوّراتنڭ ترجمەسندن عاجز ایسە، اختیار دخی روحڭ دقائق حركاتنڭ دركندە او درجە عاجزدر.
حضرت غوث، او درجە یوكسك بر مرتبەیە مالك و او درجە خارقە بر كرامتە مظهردركە، كافرلرڭ بر قسمی دیمشلر: بز اسلامیتی قبول ایدەمییورز. فقط عبد القادر كیلانی یی دە انكار ایدەمییورز. هم اولیایی انكار ایدن وهّابینڭ مفرط قسمی دخی حضرت شیخی انكار ایدەمییورلر. اولیا، اونڭ درجۀ جلالتنە یتیشمدیگی، بتون اهل طریقتجە تسلیم ایدیلمشدر.
ایشتە بویلە كونش كبی بر معجزۀ محمدیّە * علیه الصّلاة والسّلام و یوكسك و سونمز بر بارقۀ اسلامیّت اولان بر ذات نورانینڭ غیب آشنا نظریلە عصریمزی كوروب، بویلە بر كرامت اظهاریلە تسلّی ویروب تشجیع ایتمسی، شانندندر.
عجبا هیچ ممكنمیدركە، "سلطان الاولیا" مقامنی احراز ایتمش و حمیّت اسلامیّە ایلە زمانندەكی پادشاهلری تیترتمش و قوّۀ قدسیەسیلە ماضی و مستقبلی حاضر كبی اذن الٰهی ایلە كورمش و مماتندە دخی حیاتندەكی
SAYFA 152
كبی دائمی تصرّفی بولوندیغی تصدیق ایدیلمش اولان بر قهرمان ولایت، بو عصریمزە و بو عصر ایچندەكی كمال عجز و ضعف ایلە قرآنڭ خدمتندە چالیشان و انصافسز دوشمانلرڭ هجومنە معروض و تسلّی و تأمینە محتاج بیچارە قرآنڭ خادملرینە و طلبەلرینە لاقید قالابیلیرمی؟ هیچ ممكنمیدركە، بزملە مناسبتدار اولماسین؟ سكز، طقوز، بلكە اون بش قوّتلی دلیلدن قطع نظر، ادنا بر اشارت كلامندە بولونسە، بزە باقدیغنە دلالت ایدر. خفی بر اشارت ایتسە، كافیدر. چونكە مقام اقتضا ایدییور. مطابق مقتضای حالدر و مناسبت قویدر.
ای بنملە برابر حضرت شیخڭ توجّه و دعاسنە مظهر قرداشلرم،
شو استادیمز، بزی استقبالدە عدم ظلماتی ایچندە دوشونوب بزملە مشغول اولوركن، او ماضیدە موجود و نور پردەلری ایچندەكی استادیمزڭ و استادیمزڭ استادی و جَدّی اولان فخر العالمین علیە الصّلاة والسلام افندیمزڭ توجهلرندن غفلت ایتمك و اونلرە استناد ایتمەمك، بزە لایقمیدر؟ مادام اونلر بزی دوشونویورلر. بز دە بتون قوّت و روحمزلە اونلرە اعتماد ایدوب، امرلرینە بلا قید و شرط اطاعت ایتملی ییز.
اهل دنیانڭ تلسز تلغرافلری و تلەفونلری شرقدن غربە كیتدیگی كبی.. ایشتە اهل حقیقتڭ دە ماضیدن طقوز یوز سنە مسافۀ عظیمەدن مستقبلە بویلە معنوی تلەفونلری ایشلەیەبیلیر. و معنوی تلسقوپلری كورەبیلیر. معلومدركە، ضعیف امارەلر اجتماع ایتدكجە قوّت بولوب، دلیل حكمنە كچر. اینجەجك ایپلر اجتماع ایتدكجە، قوپماز خلاط اولور. كلّی و عمومی قیدلر اجتماع ایتدكجە، خصوصیت پیدا ایدوب معیّن اولور. بو سرّە بناءً، حضرت شیخڭ بو بش سطرندە سكز طوقوز قوّتلی اشاراتڭ اجتماعندە هیچ شك و شبهە بیراقمدیكە، حضرت شیخ، شیمدیكی قرآن حكیمڭ شاكردلرینە باذن اللّٰه استادلق ایدییور. بحول اللّٰه شفقتی آلتندە حمایە ایدییور.
جمع قطبیّت و فردیّت و غوثیّت ایلە اوچ ستون اوزرینە طورور، رَایَتِ عُلْوِیَّتِ شیخ.
حقّانیدر، خطاب عبد القادر. الهام خدا، كتاب عبد القادر.
بَازُ الْاَشْهَبْ فَرْدِ فَرٖیدِ دَوْرَانْ، غوث اعظم جناب عبد القادر.
سعید النّورسی
SAYFA 153
[رسالۀ نور شاكردلرینڭ بر فقرەسیدر.]
(وَكُنْ قَادِرِیَّ الْوَقْتِ لِلّٰهِ مُخْلِصًا *تَعٖیشُ سَعٖیدًا صَادِقًا بِمَحَبَّتٖی)
علم جفر ایلە معناسی:
"ای سعید! سن زمانڭ عبد القادری اول. اخلاص تامّی قازان. فقیرلگڭلە برابر معیشتڭی دوشونمە. ناسدن منّت آلما. اسمڭ سعید اولدیغی كبی، معیشتدە دە مسعود اولاجقسڭ. محبّتمدە صادق اولدیغڭدن و اخلاصە چالیشدیغڭدن، خلوصی كبی مخلص طلبەلر و یاردیمجیلر و سلیمان و بكر كبی صادق خدمتكارلر و صبری كبی تام تقدیر ایدیجی و جدّی مشتاق طلبەلر سزە ویریلمش."
اوت، للّٰە الحمد، غوثڭ صراحت درجەسندە اخبار ایتدیگی حال وقوع بولمشدر. غوث اعظم، » سعید« نامیلە تسمیە ایتدیگی مریدینڭ تاریخچۀ حیاتندە اڭ مهم نقطەلری بیان ایتمكلە برابر، علم جفر اسراریلە سكز طوقوز، جهتدە، سعیدڭ باشنە پارماغنی باصییور. بیتلرڭ معنای ظاهریسیلە معنای جفریسی بربرینە چوق یاقین اولمقلە طقوز وجهدەكی اشارتلر بربرینی تأیید ایتدیگندن، صراحت درجەسنە چیقمشدر.
(اَنَا لِمُرٖیدٖی حَافِظًا مَا یَخَافُهُ *وَاَحْرُسُهُ فٖی كُلِّ شَرٍّ وَفِتْنَةٍ)
علم جفر ایلە معناسی:
اون دردنجی عصردە "اَلْكُرْدٖی" لقبیلە یاد ایدیلن ملّا سعید بنم مریدمدر. او فتنە و بلا عصرینڭ هر شر و فتنەسندن اللّٰهڭ اذنیلە و حول و قوّتیلە اونڭ محافظی یم. [اوت، حرّیتدن یگرمی اوتوز سنە صوڭرەیە قدر] یگرمی فتنۀ عظیمە ایچندە، فوق العادە بر صورتدە غوثڭ او مریدی محفوظ قالمشدر. قورقدیغی شر و مهالكدن بر حفظ غیبی ایلە فوق المأمول قورتولمشدر.
(مُرٖیدٖی اِذَا مَا كَانَ شَرْقًا وَمَغْرِبًا *اَغِثْهُ اِذَا مَا سَارَ فٖٓی اَیِّ بَلْدَةٍ)
علم جفر ایلە معناسی:
او غوثڭ مریدی اولان سعید الكردی، روسیەدە اسارتلە آسیەنڭ شرق شمالیسندە و اهل بدعەنڭ ألیلە آسیەنڭ غربنە نفی اولارق قالدیغی مدّتجە، سیبیریە طرفلرندن فرار ایدوب عادتڭ فوقندە چوق بلادی سیر و سیاحت ایتمەیە مجبور اولدیغی زمان، اللّٰهڭ اذنیلە، حول و قوّت ربّانی ایلە اوڭا امداد ایتمشم. و استمدادینە
SAYFA 154
یتیشمشم.
اوت، حضرت غوثڭ (مُرٖیدٖی) عنوانیلە ارادە ایتدیگی سعید، اوچ سنە اسارتلە آسیەنڭ شرق شمالیسندە مهالك ایچندە محفوظ قالوب، اوچ درت آیلق مسافەیی فرار ایتمك صورتیلە قطع ایدرك، چوق شهرلری كزوب غوثڭ دیدیگی كبی محفوظ قالمشدر.
(فَیَا مُنْشِدًا نَظْمٖی فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ *فَاِنَّكَ مَحْرُوسٌ بِعَیْنِ الْعِنَایَةِ)
علم جفر ایلە معناسی:
غوث اعظم، "بدیع الزمان ملّا سعید" نامیلە یاد اولونان و اوراد منتظمەسنی منتظم اوقویان مریدینە دیركە: "بنم نظممی، یعنی مسلك و مشربمی و مجاهداتمی كوسترن مقالاتمی سویلە. یعنی نظممدن مراد، سنڭ رسالەلرڭدر و سوزلرڭ و مكتوباتڭدر." (فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ) بیڭ اوچ یوز اوتوز ایكیدە او سوزلر ایلە مجاهدەیە باشلا. سن عنایت الٰهیەنڭ حفظندەسڭ.
اوت، (مُنْشِدًا) علم جفر ایلە ملا سعید بدیع الزمانی كوستردیگی كبی، (نَظْمٖی) رسالة النّوری كوستریر. (ض) ایلە اولسە، (هُوَ مَكْتُوبَاتِكَ) هم (كَلِمَاتُ سَعٖیدِ الْكُرْدِیِّ) یی كوستریر. "كلمات" سوزلر دیمكدر. (فَقُلْهُ وَلَا تَخَفْ) بیڭ اوچ یوز اوتوز ایكی یی كوستریر. او تاریخ مبدأ جهادیدر. او تاریخدە اشارات الاعجاز تفسیرینڭ نشریلە مجاهدەیە باشلامشدر.
[كرامت غیبیۀ غوثیّەنڭ اشاراتنی تأیید ایدن (اوچ رمزدر). ]
[برنجی رمز] (اَنَا لِمُرٖیدٖی حَافِظًا) علم جفر اعتباریلە و مقام ابجدی حسابیلە، بیڭ اوچ یوز اوتوز آلتی یی كوستریر. دیمك حضرت غوث: بو تاریخدە، استقبالدە كلەجك مریدیمی امر الٰهی ایلە محافظە ایدەجگم دییور. اوت، بو بیچارە سعید دخی دییور: نوع بشرە كلن و اڭ بیوك بر مصیبت اولان حرب عمومی هنگامندە چوق تهلكەلرە معروض قالدم. حضرت غوثڭ كوستردیگی عربی تاریخدە ویا آز اوّل، خارقە بر صورتدە قورتولدم. حتّی بر دفعە، بر دقیقەدە اوچ كُلّە ئولدیرەجك یریمە بڭا اصابت ایتدیگی حالدە تأثیر ایتمدیلر. بتلیسڭ سقوطندە، بر مقدار طلبەلرملە روس عسكرلرینڭ بر طابوری ایچنە دوشدك. بزی صاردیلر، هر طرفدن اوزریمزە ال الە آتش ایدیلدی. درت دانەسی مستثنا، بتون آرقداشلرم شهید اولدقدن صوڭرە، طابورڭ درت صیرەلرینی یاردق. یینە اونلرڭ ایچندە بر یرە كیردك. اونلر اوستمزدە، اطرافمزدە سسمزی، اوكسوروگمزی ایشیتدكلری حالدە، بزی كورمییورلردی.
SAYFA 155
اوتوز درت ساعت، او حالدە چامور ایچندە بن یارەلی ایكن، حفظ الٰهی ایلە استراحت قلب ایچندە محافظە ایدیلدم.
بونڭ كبی متعدّد تهلكەلردە حضرت غوثڭ كوستردیگی تاریخ عربی اعتباریلە، حقیقتًا بر حفظ الٰهی ایچندە بولوندیغمی حسّ ایدییوردم. دیمك جناب حق او قدسی استادیمی، بر ملائكۀ صیانت كبی بڭا محافظ قیلمش.
ایشتە بو (اَنَا لِمُرٖیدٖی حَافِظًا) فقرەسی، بو فقیرڭ مهم سركذشتلرینە اشارت ایتدیگی كبی، بو فقیرڭ اطرافندە خدمت قرآنیە ایشندە طوپلانان آرقداشلرمدن طقوز طلبەسنە (حَافِظْ) اسمیلە اشارت ایدییور. (وَاَحْرُسُهُ فٖی كُلِّ شَرٍّ وَفِتْنَةٍ) فقرەسندە ایكی حكم وار. بری شردن، دیگری فتنەدندر. دیمك ایكنجیسی (اَحْرُسُهُ فٖی كُلِّ فِتْنَةٍ) جملەسیدر. بو جملە (كُلِّ) دەكی شدّە صاییلمازسە، بیڭ اوچ یوز قرق درت ایدر. اوت، بو تاریخدن شیمدی یە قدر چوق فتنۀ مهمّەدن، بر حمایت غیبی ایلە محفوظ قالدیغمی (تَحْدٖیثاً لِلنِّعْمَةِ) اعلان ایدییورم.
[ایكنجی رمز] (مُرٖیدٖٓی اِذَا مَا كَانَ شَرْقًا وَمَغْرِبًا *اَغِثْهُ اِذَا مَا سَارَ فٖٓی اَیِّ بَلْدَةٍ) فقرەسندە بحث ایتدیگی و قونوشدیغی مریدینڭ شرقە اسارتًا كیتدیگی تاریخی كوستردیگی كبی، غربە نفی اولوندیغی تاریخی دە كوسترییور. شویلەكە:
شو فقرەنڭ حقیقی تعبیری (اِذَا مَا كَانَ مُرٖیدٖٓی اَسٖیرًا فٖی شَرْقٍ) اولویور. دیمك زمان اسارت (مَا كَانَ مُرٖیدٖٓی اَسٖیرًا فٖی شَرْقٍ) دە چیقییور. و بیڭ اوچ یوز اوتوز یدی ایدییور. ایشتە بو فقیر، او تاریخ عربیدە روس اسارتندن، تك باشملە (پتروغراد دن) بر آی شمال شرق طرفندن فرار ایدوب، چوق انواع مهالك واركن، روسجە بیلمدیگم حالدە بر محافظۀ غیبیە آلتندە پك چوق بلادی سیر و سیاحت ایتدم. تا وارشووە و آووستوریە طریقیلە استانبولە كلدم. اوزون بر دائرۀ ارضدە سیاحت ایتدم. حضرت غوثڭ دیدیگی كبی، او اسارت شرقیّەدە و او سَیْرِ بلاد كثیرە ایچندە اذن الٰهی ایلە استغاثەمە مدد كورییوردم. دیمك اذن الٰهی ایلە، حضرت غوث ملك كبی بو وظیفەیی دعاسیلە یاپمش.
امّا (مَا كَانَ مَغْرِبًا) قیدی، رومی تاریخی اولارق بیڭ اوچ یوز اللی بر ایدر. عربی تاریخیلە ایكی سنە فرق ایدر. ایشتە حضرت غوثڭ دیدیگی كبی بو فقیر، تاریخ عربی ایلە بیڭ اوچ یوز اللی بردە شعائر اسلام ایچندە مهم تحوّلات زمانندە، بتون قوّتملە شعائرڭ محافظەسنە خدمتلە مكلّف اولدیغم حالدە، او معنوی هرج و مرج ایچندەكی فیرطینەلر بزی صارصامدی.
هم (مَغْرِبًا) كلمەسی، آخردەكی تنوین ایلە برابر بیڭ ایكی یوز طقسان ایكی ایدركە، بو فقیرڭ دنیایە كلمەسندن بر سنە اوّلنە ویاخود رحم مادردەكی تاریخە اشارت ایتمكلە برابر (كَانَ مَغْرِبًا) بیڭ اوچ یوز اون درت ایدر. بیڭ اوچ یوز اون درت سنەلرندە موضوع بحث اولان مریدی مهم ورطەدن قورتولمەسنە