كندی سوزینڭ حقلی چیقدیغنە طرفدار اولوب، كندی حقلی چیقدیغنە سوینسە.. و خصمنڭ حقسز و یاڭلیش اولدیغنە ممنون اولسە، انصافسزدر. هم ضرر ایدر. چونكە حقلی چیقدیغی وقت، او مناظرەدە بیلمدیگی بر شیئی اوگرنمییور. غرور احتمالیلە ضرر ایدەبیلیر. اگر حق خصمنڭ ألندە چیقسە، ضررسز، بیلمدیگی بر مسئلەیی اوگرنوب، منفعتدار اولور. نفسڭ غرورندن قورتولور. دیمك انصافلی حقپرست، حقّڭ خاطری ایچون نفسنڭ خاطرینی قیرار. خصمنڭ ألندە حقّی كورسە، یینە رضا ایلە قبول ایدوب، طرفدار چیقار، ممنون اولور. "

ایشتە بو دستوری اهل دین، اهل حقیقت، اهل طریقت، اهل علم كندیلرینە رهبر اتّخاذ ایتسەلر، اخلاصی قزانیرلر. وظیفۀ اخرویەلرندە موفّق اولورلر. و بو فجیع سقوطدن و مصیبت حاضرەدن رحمت الٰهیە ایلە قورتولورلر.

〚 سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖیمُ الْحَكٖیمُ〛

[یگرمی برنجی لمعە ]

اخلاص حقّندەدر.

اون یدنجی لمعەنڭ اون یدنجی نوطەسنڭ یدی مسئلەسندن دردنجی مسئلەسی ایكن، اخلاص مناسبتیلە یگرمنجی لمعەنڭ ایكنجی نقطەسی اولدی. نورانیّتنە بناءً یگرمی برنجی لمعە اولارق لمعاتە كیردی. بو لمعە، لا اقل اون بش كوندە بر دفعە اوقونملیدر.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ

〚 وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رٖیحُكُمْ〛 〚 وَقُومُوا لِلّٰهِ قَانِتٖینَ〛 〚 قَدْ اَفْلَحَ مَنْ زَكّٰیهَا وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسّٰیهَا〛 〚 وَلَا تَشْتَرُوا بِاٰیَاتٖی ثَمَنًا قَلٖیلًا〛

ای آخرت قرداشلرم! و ای خدمت قرآنیەدە آرقداشلرم! بیلیرسڭز و بیلیڭز! بو دنیادە، خصوصًا اخروی خدمتلردە اڭ مهم بر اساس اڭ بیوك بر قوّت اڭ مقبول بر شفاعتجی اڭ متین بر نقطۀ استناد اڭ قیصە بر طریق حقیقت اڭ مقبول بر دعای معنوی اڭ كرامتلی بر وسیلۀ مقاصد اڭ یوكسك بر خصلت اڭ صافی بر عبودیت اخلاصدر.

مادام اخلاصدە مذكور خاصّەلر كبی چوق نورلر وار و چوق قوّتلر وار. و مادام بو مدهش زماندە و دهشتلی دوشمانلر مقابلندە و شدّتلی تضییقات قارشوسندە و صولتلی بدعەلر و ضلالتلر ایچریسندە، بزلر غایت آز و ضعیف و فقیر و قوّتسز اولدیغمز حالدە، غایت آغیر و بیوك و عمومی و قدسی بر وظیفۀ ایمانیە و خدمت قرآنیە، اوموزیمزە احسان الٰهی طرفندن قونولمشدر. البتە هركسدن زیادە بتون قوّتمزلە اخلاصی قزانمغە مجبور و مكلّفز.

و اخلاصڭ سرّینی كندیمزدە یرلشدیرمك ایچون، غایت درجەدە محتاجز. یوقسە هم شیمدی یە قدر قزاندیغمز خدمت قدسیە قسمًا ضایع اولور، دوام ایتمز هم شدّتلی مسئول اولورز. 〚 وَلَا تَشْتَرُوا بِاٰیَاتٖی ثَمَنًا قَلٖیلًا〛 آیتندەكی شدّتلی، تهدیدكارانە نهی الٰهی یە مظهر اولوب، سعادت ابدیە ضررینە معناسز، لزومسز، ضررلی، كدرلی، خودفروشانە، ثقیل، ریاكارانە بعض حسّیات سفلیّەنڭ و منافع جزئیّەنڭ خاطری ایچون اخلاصی قیرمقلە، هم بو خدمتدەكی عموم قرداشلریمزڭ حقوقنە تجاوز، هم خدمت قرآنیەنڭ حرمتنە تعرّض، هم حقائق ایمانیەنڭ قدسیتنە حرمتسزلك ایتمش اولورز.

ای قرداشلرم! مهم و بیوك بر امور خیریّەنڭ چوق مضر مانعلری اولور. شیطانلر، او خدمتڭ خادملریلە چوق اوغراشیرلر. بو مانعلرە و بو شیطانلرە قارشو، اخلاص قوّتنە طایانمق كركدر. اخلاصی قیراجق اسبابدن ییلاندن، عقربدن چكیندیگڭز كبی چكینیڭز!

حضرت یوسف علیە السّلام 〚 اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ بِالسُّٓوءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبّٖی〛 دیمەسیلە، نفس امّارەیە اعتماد ایدیلمز. انانیت و نفس امّارە، سزی آلداتماسین. اخلاصی قزانمق و محافظە ایتمك و مانعلری دفع ایتمك ایچون، كلەجك دستورلر رهبریڭز اولسون.

[برنجی دستوریڭز] عملڭزدە رضای الٰهی اولملی. اگر او راضی اولسە، بتون دنیا كوسسە، اهمّیتی یوق. اگر او قبول ایتسە، بتون خلق رد ایتسە، تأثیری یوق. او راضی اولدقدن و قبول ایتدكدن صوڭرە، ایسترسە و حكمتی اقتضا ایدرسە، سزلر ایستەمك طلبندە اولمادیغڭز حالدە، خلقلرە دە قبول ایتدیرر، اونلری دە راضی ایدر. اونڭ ایچون، بو خدمتدە طوغریدن طوغری یە یالڭز، جناب حقّڭ رضاسنی اساس مقصد یاپمق كركدر.

[ایكنجی دستوریڭز] بو خدمت قرآنیەدە بولونان قرداشلریڭزی تنقید ایتمەمك و اونلرڭ اوستندە فضیلت فروشلق نوعندن غبطە طمارینی تحریك ایتمەمكدر. چونكە ناصل، انسانڭ بر ألی، دیگر النە رقابت ایتمز. بر كوزی، بر كوزینی تنقید ایتمز. دیلی، قولاغنە اعتراض ایتمز. قلب، روحڭ عیبنی كورمز. بلكە بربرینڭ نقصاننی اكمال ایدر. قصورینی اورتر. احتیاجنە یاردیم ایدر. وظیفەسنە معاونت ایدر. یوقسە او وجود انسانڭ حیاتی سونر، روحی قاچار، جسمی دە طاغیلیر.

هم ناصلكە بر فابریقەنڭ چرخلری، بربریلە رقابتكارانە اوغراشماز. بربرینڭ اوڭنە تقدّم ایدوب تحكّم ایتمز. بربرینڭ قصورینی كورەرك تنقید ایدوب سعیە شوقنی قیروب عطالتە اوغراتماز. بلكە بتون استعدادلریلە، بربرینڭ حركتنی عمومی مقصدە توجیه ایتمك ایچون یاردیم ایدرلر. حقیقی بر تساند و بر اتّفاقلە غایۀ خلقتلرینە

یورورلر. اگر ذرّە مقدار بر تعرّض، بر تحكّم قاریشسە، او فابریقەیی قاریشدیراجق. نتیجەسز، عقیم بیراقاجق. فابریقە صاحبی دە او فابریقەیی بتون بتون قیروب طاغیتاجق.

ایشتە ای رسالۀ نور شاكردلری و قرآنڭ خدمتكارلری! سزلر و بزلر، اویلە بر انسان كامل اسمنە لایق بر شخص معنوینڭ اعضالری ییز. و حیات ابدیە ایچندەكی سعادت ابدیەیی نتیجە ویرن بر فابریقەنڭ چرخلری حكمندەییز. و ساحل سلامت اولان دار السلامە امّت محمّدیەییؐ چیقاران بر سفینۀ ربّانیەدە چالیشان خدمەلرز. البتە درت فرددن، بیڭ یوز اون بر قوّت معنویەیی تأمین ایدن سرّ اخلاصی قزانمقلە، تساند و اتّحاد حقیقی یە محتاجز و مجبورز.

اوت.. اوچ الف اتّحاد ایتمزسە، اوچ قیمتی وار. اگر سرّ عددیت ایلە اتّحاد ایتسە، یوز اون بر قیمت آلیر. درت كرّە درت آیری آیری اولسە، اون آلتی قیمتی وار. اگر سرّ اخوّت و اتّحاد مقصد و اتّفاق وظیفە ایلە توافق ایدوب بر چیزكی اوستندە اوموز اوموزە ویرسەلر، او وقت درت بیڭ درت یوز قرق درت قوّتندە و قیمتندە اولدیغی كبی، حقیقی سرّ اخلاص ایلە، اون آلتی فداكار قرداشلرڭ قیمت و قوّۀ معنویەسی درت بیڭدن كچدیگنە، پك چوق وقوعات تاریخیّە شهادت ایدییور.

بو سرّڭ سرّی شودركە: حقیقی و صمیمی بر اتّفاقدە هر بر فرد، سائر قرداشلرینڭ كوزیلە دە باقابیلیر و قولاقلریلە دە ایشیتەبیلیر. كویا اون حقیقی متّحد آدمڭ هر بری، یگرمی كوزلە باقییور، اون عقل ایلە دوشونویور، یگرمی قولاقلە ایشیتییور، یگرمی ال ایلە چالیشییور بر طرزدە معنوی قیمتی و قوّتلری واردر. [حاشیە]

[اوچنجی دستوریڭز] بتون قوّتڭزی اخلاصدە و حقدە بیلمەلیسڭز. اوت، قوّت حقدەدر و اخلاصدەدر. حقسزلرڭ قوّتی دخی، حقسزلقلری ایچندە كوستردكلری اخلاص و صمیمیت یوزندن قوّت قزانییورلر.

اوت، قوّت حقدە و اخلاصدە اولدیغنە بر دلیل، شو خدمتمزدر. بو خدمتمزدە بر پارچە اخلاص، بو دعوایی اثبات ایدر. و كندی كندینە دلیل اولور. چونكە یگرمی سنەدن فضلە كندی مملكتمدە و استانبولدە ایتدیگمز خدمت علمیە و دینیەیە مقابل، بورادە یدی سكز سنەدە یوز درجە فضلە ایدیلدی. حالبوكە، كندی مملكتمدە و استانبولدە، بورادە بنملە چالیشان قرداشلرمدن یوز، بلكە بیڭ درجە فضلە یاردیمجیلرم واركن، بورادە بن یالڭز، كیمسەسز، غریب، یاریم امّی، انصافسز مأمورلرڭ ترصّدات و تضییقاتلری آلتندە یدی سكز سنە سزڭلە ایتدیگم خدمتدە، اسكی خدمتدن یوز درجە فضلە موفّقیتی كوسترن معنوی قوّت، سزلردەكی اخلاصدن كلدیگنە قطعیًّا شبهەم قالمدی.

هم اعتراف ایدییورمكە، صمیمی اخلاصڭزلە، شان و شرف پردەسی آلتندە نفسمی اوخشایان ریادن، بنی بر درجە قورتاردیڭز. ان شٓاء اللّٰه تام اخلاصە موفّق اولورسڭز. بنی دە تام اخلاصە صوقارسڭز.

بیلیرسڭزكە، حضرت علی رضی اللّٰه عنه او معجزەواری كرامتیلە و حضرت غوث اعظم، او خارقە كرامت غیبیەسیلە، سزلرە بو سرّ اخلاصە بناءً التفات ایدییورلر. و حمایتكارانە تسلّی ویروب، خدمتڭزی معنًا آلقیشلایورلر.

اوت، هیچ شبهە ایتمەییڭزكە، اونلرڭ بو توجّهلری اخلاصە بناءً كلیر. اگر بیلەرك بو اخلاصی قیرسەڭز، اونلرڭ طوقادینی ییرسڭز. اوننجی لمعەدەكی شفقت طوقاتلرینی تخطّر ایدیڭز. بویلە معنوی قهرمانلری آرقەڭزدە ظهیر، باشڭزدە استاد بولمق ایسترسەڭز، 〚 وَیُؤْثِرُونَ عَلٰٓی اَنْفُسِهِمْ〛 سرّیلە اخلاص تامّی قزانیڭز. قرداشلریڭزڭ نفسلرینی نفسڭزە شرفدە، مقامدە، توجّهدە، حتّی منفعت مادّیە كبی نفسڭ خوشنە كیدن شیلردە ترجیح ایدیڭز. حتّی اڭ لطیف و كوزل بر حقیقت ایمانیەیی محتاج بر مؤمنە بیلدیرمككە، اڭ معصومانە، ضررسز بر منفعتدر. ممكنسە، نفسڭزە بر خودگاملق كلمەمك ایچون، ایستەمەین بر آرقداشلە یاپدیرمسی خوشڭزە كیتسین. اگر، "بن ثواب قزانایم، بو كوزل مسئلەیی بن سویلەیەیم" آرزوڭز وارسە، چندان اوندە بر كناه و ضرر یوقدر. فقط مابینڭزدەكی سرّ اخلاصە ضرر كلەبیلیر.

[دردنجی دستوریڭز] قرداشلریڭزڭ مزیّتلرینی شخصلریڭزدە و فضیلتلرینی كندیڭزدە تصوّر ایدوب، اونلرڭ شرفلریلە شاكرانە افتخار ایتمكدر. اهل تصوّفڭ مابینندە » فنافی الشّیخ، فنافی الرّسول « اصطلاحاتی وار.

بن صوفی دگلم. فقط اونلرڭ بو دستوری، بزم مسلگمزدە » فنافی الاخوان « صورتندە كوزل بر دستوردر. قرداشلر آراسندە بوڭا » تفانی« دینیلیر. یعنی، بربرندە فانی اولمقدر. یعنی، كندی حسّیات نفسانیّەسنی اونوتوب، قرداشلرینڭ مزیّات و حسّیاتیلە فكرًا یاشامقدر.

ذاتًا مسلگمزڭ اساسی اخوّتدر. پدر ایلە اولاد، شیخ ایلە مرید مابینندەكی واسطە دگلدر. بلكە حقیقی قرداشلق واسطەلریدر. اولسە اولسە بر استادلق اورتەیە كیرر. مسلگمز » خلیلیّە« اولدیغی ایچون، مشربمز » خلّت« در. خلّت ایسە، اڭ یاقین دوست.. و اڭ فداكار آرقداش.. و اڭ كوزل تقدیر ایدیجی یولداش.. و اڭ جوانمرد قرداش اولمق اقتضا ایدر. بو خلّتڭ اسّ الاساسی، صمیمی اخلاصدر. صمیمی اخلاصی قیران آدم، بو خلّتڭ اڭ یوكسك قولەسنڭ باشندن سقوط ایدر. غایت درین بر چوقورە دوشمك احتمالی وار. اورتەدە طوتوناجق یر بولاماز.

اوت، یول ایكی كورونویور. جادّۀ كبرای قرآنیە اولان شو مسلگمزدن شیمدی آیریلانلر، بزە دوشمان اولان دینسزلك قوّتنە بیلمەیەرك یاردیم ایتمك احتمالی وار. ان شٓاء اللّٰه رسالۀ نور یولیلە قرآن معجز البیانڭ دائرۀ قدسیەسنە كیرنلر، دائما نورە، اخلاصە، ایمانە قوّت ویرەجكلر و اویلە چوقورلرە سقوط ایتمەیەجكلردر.

ای خدمت قرآنیەدە آرقداشلرم! اخلاصی قزانمەنڭ و محافظە ایتمەنڭ اڭ مؤثّر [سببلرندن بریسی] رابطۀ موتدر.

اوت، اخلاصی زدەلەین و ریایە و دنیایە سوق ایدن، طول امل اولدیغی كبی.. ریادن نفرت ویرن و اخلاصی قزاندیران، رابطۀ موتدر. یعنی، ئولومنی دوشونوب، دنیانڭ فانی اولدیغنی ملاحظە ایدوب، نفسڭ دسیسەلرندن قورتولمقدر. اوت.. اهل طریقت و اهل حقیقت، قرآن حكیمڭ 〚 كُلُّ نَفْسٍ ذَٓائِقَةُ الْمَوْتِ〛 〚 اِنَّكَ مَیِّتٌ وَاِنَّهُمْ مَیِّتُونَ〛 كبی آیتلرندن آلدقلری درس ایلە، رابطۀ موتی سلوكلرندە اساس طوتمشلر. طول املڭ منشئی اولان توهّم ابدیّتی، او رابطە ایلە ازالە ایتمشلر. اونلر، فرضی و خیالی بر صورتدە كندیلرینی ئولمش تصوّر و تخیّل ایدوب و ییقانییور، قبرە قونویور فرض ایدوب، دوشونە دوشونە نفس امّارە، او تخیّل و تصوّردن متأثّر اولوب اوزون امللرندن بر درجە واز كچر.

بو رابطەنڭ فوائدی پك چوقدر. حدیثدە [اَكْثِرُوا ذِكْرَ هَادِمِ اللَّذَّاتِ] اَوْ كَمَا قَالَ.. یعنی، "لذّتلری تخریب ایدوب آجیلاشدیران ئولومی چوق ذكر ایدیڭز!" دییە، بو رابطەیی درس ویرییور. فقط مسلگمز طریقت اولمدیغندن، بلكە حقیقت اولدیغی ایچون، بو رابطەیی اهل طریقت كبی فرضی و خیالی بر صورتدە یاپمغە مجبور دگلز.

هم مسلك حقیقتە اویغون كلمییور. بلكە عاقبتی دوشونمك صورتندە، مستقبلی زمان حاضرە كتیرمك دگل.. بلكە حقیقت نقطەسندە، زمان حاضردن استقبالە فكرًا كیتمك، نظرًا باقمقدر. اوت، هیچ خیالە، فرضە لزوم قالمدن، بو قیصە عمر آغاجنڭ باشندەكی تك میوەسی اولان كندی جنازەسنە باقابیلیر. اونڭلە یالڭز كندی موتنی كوردیگی كبی، بر پارچە اوبر طرفە كیتسە، عصرینڭ ئولومنی دە كورور. داها بر پارچە اوبر طرفە كیتسە، دنیانڭ ئولومنی دە مشاهدە ایدر. اخلاص اتمّە یول آچار.

[ایكنجی سببی] ایمان تحقیقینڭ قوّتیلە.. و معرفت صانعی نتیجە ویرن مصنوعاتدەكی تفكّر ایمانیدن كلن لمعات ایلە، بر نوع حضور قزانوب، خالق رحیمڭ حاضر و ناظر اولدیغنی دوشونوب، اوندن باشقەسنڭ توجّهنی آرامایارق، حضورندە باشقەلرینە باقمق و باشقەلرندن مدد آرامق، او حضورڭ ادبنە مخالف اولدیغنی دوشونمكلە، او ریادن قورتولوب اخلاصی قزانیر.

هر نە ایسە، بوندە چوق درجات مراتب وار. هركس كندی حصّەسنە كورە نە قدر استفادە ایدەبیلسە، او قدر كاردر. رسالۀ نوردە ریادن قورتاراجق و اخلاصی قزاندیراجق چوق حقائق ذكر ایدیلدیگندن اوڭا حوالە ایدوب، بورادە قیصە كسییورز.

اخلاصی قیران و ریایە سوق ایدن پك چوق (اسبابدن ایكی اوچنی) مختصرًا بیان ایدەجگز:

[برنجیسی] منفعت مادّیە جهتندن كلن رقابت، یاواش یاواش اخلاصی قیرار. هم نتیجۀ خدمتی دە زدەلر. هم او مادّی منفعتی دە قاچیرر.

اوت، حقیقت و آخرت ایچون چالیشانلرە قارشو، بو ملّت.. بر حرمت، بر معاونت فكرینی دائما بسلەمش. و بالفعل اونلرڭ حقیقت اخلاصلرینە و صادقانە اولان خدمتلرینە بر جهتدە اشتراك ایتمك نیّتیلە، اونلرڭ حاجات مادّیەلرینڭ تداركیلە مشغول اولوب، وقتلرینی ضایع ایتمەمەلری ایچون، صدقە و هدیە كبی مادّی منفعتلرلە یاردیم ایدوب، حرمت ایتمشلر. فقط بو معاونت و منفعت ایستەنیلمز، بلكە ویریلیر. هم قلبًا آرزو ایدوب منتظر قالمقلە، لسان حال ایلە دە ایستەنیلمز. بلكە اوممادیغی بر حالدە ویریلیر. یوقسە اخلاصی زدەلنیر. هم 〚 وَلَا تَشْتَرُوا بِاٰیَاتٖی ثَمَنًا قَلٖیلًا〛 آیتنڭ نهینە یاناشیر. عملی قسمًا یانار.

ایشتە بو مادّی منفعتی آرزو ایدوب منتظر قالمق، صوڭرە نفس امّارە خودگاملق جهتیلە، او منفعتی باشقەسنە قاپدیرمامق ایچون، حقیقی قرداشنە.. و او خصوصی خدمتدەكی آرقداشنە قارشو بر رقابت طماری اویاندیرر. اخلاصی زدەلنیر. خدمت دە قدسیتنی غائب ایدر. اهل حقیقتڭ یانندە ثقیل بر وضعیت آلیر. او مادّی منفعتی دە غائب ایدر.

هر نە ایسە، بو خمور چوق صو كوتورور. قیصە كسوب، یالڭز حقیقی قرداشلریمڭ ایچندە سرّ اخلاصی و صمیمی اتّفاقی قوّتلشدیرەجك (ایكی مثال) سویلەیەجگم.

(برنجیسی) اهل دنیا، بیوك بر ثروت و شدّتلی بر قوّت الدە ایتمك ایچون، حتّی بر قسم اهل سیاست و حیات اجتماعیۀ بشریەنڭ مهم عامللری و قومیتەلری، اشتراك اموال دستورینی كندیلرینە رهبر ایتمشلر. بتون سٓوء استعمالات و ضررلریلە برابر، خارقە بر قوّت و منفعت الدە ایدییورلر. حالبوكە اشتراك اموالڭ، چوق ضررلریلە برابر، اشتراك ایلە ماهیّتی دگیشمز. هر بریسی، عمومنە كرچە بر جهتدە و نظارتدە مالك حكمندەدرلر.. فقط استفادە ایدەمزلر.

هر نە ایسە، بو اشتراك اموال دستوری اعمال اخرویەیە كیرسە، ضررسز، عظیم منفعتە مداردر. چونكە، بتون اموال، او اشتراك ایدن هر بر فردڭ النە تمامًا كچمەسنڭ سرّینی طاشییور. چونكە، ناصلكە درت بش آدمدن اشتراك نیّتیلە، بری غاز یاغی، بری فتیل، بری لامبە، بری شیشە، بری كبریت كتیروب لامبەیی یاقدیلر. هر بری تام بر لامبەیە مالك اولویور. او اشتراك ایدنلرڭ هر بریسنڭ بر دیواردە بیوك بر آیینەسی وارسە، هر برینڭ نقصانسز، پارچەلانمدن برر لامبە، اوطە ایلە برابر آیینەسنە كیرر. عینًا اویلە دە، اموال اخرویەدە سرّ اخلاص ایلە اشتراك و سرّ اخوّتلە تساند و سرّ اتّحاد ایلە تشریك المساعی، او اشتراك اعمالدن حاصل اولان عموم یكون و عموم نور، هر برینڭ دفتر اعمالنە بتمامها كیرەجگی، اهل حقیقت مابینندە مشهود و واقعدر. و وسعت رحمت و كرم الٰهینڭ مقتضاسیدر.

ایشتە ای قرداشلرم! سزلری ان شٓاء اللّٰه منفعت مادّیە رقابتە سوق ایتمەیەجك. فقط منفعت اخرویە نقطەسندە بر قسم اهل طریقتڭ آلداندقلری كبی، سزڭ دە آلدانمەڭز ممكندر. فقط شخصی، جزئی بر ثواب نرەدە؟ مذكور مثال حكمندەكی اشتراك اعمال نقطەسندە تظاهر ایدن ثواب و نور نرەدە؟

(ایكنجی مثال: ) اهل صنعت، نتیجۀ صنعتی زیادە قزانمق ایچون، اشتراك صنعت جهتندە مهم بر ثروت الدە ایدییورلر. حتّی دیكیش ایگنەلری یاپان اون آدم، آیری آیری یاپمغە چالیشمشلر. او فردی چالیشمەنڭ نتیجەسی، هر كوندە یالڭز اوچ ایگنە، او فردی صنعتڭ میوەسی اولمش. صوڭرە تشریك المساعی دستوریلە اون آدم برلشمشلر. بری دمیر كتیروب، بری اوجاق یاقوب، بری دلیك آچار، بری اوجاغە صوقار، بری اوجنی سیوریلتیر و هكذا... هر بریسی ایگنە یاپمق صنعتندە یالڭز جزئی بر ایشلە مشغول اولوب، اشتغال ایتدیگی خدمت بسیط اولدیغندن

وقت ضایع اولمایوب، او خدمتدە ملكە قزانارق، غایت سرعتلە ایشلرینی كورمشلر. صوڭرە، او تشریك المساعی و تقسیم الاعمال دستوریلە اولان صنعتڭ ثمرەسنی تقسیم ایتمشلر. هر بریسنە بر كوندە اوچ ایگنەیە بدل، اوچ یوز ایگنە دوشدیگنی كورمشلر. بو حادثە، اهل دنیانڭ صنعتكارلری آراسندە، اونلری تشریك المساعی یە سوق ایتمك ایچون دیللرندە دستان اولمشدر.

ایشتە ای قرداشلرم! مادام امور دنیویەدە، كثیف مادّەلردە بویلە اتّحاد و اتّفاقلە الدە ایدیلن نتیجەلر، بویلە عظیم یكونلری فائدە ویرر. عجبا، اخروی و نورانی.. و تجزّی و انقسامە محتاج اولمایارق.. و فضل الٰهی ایلە هر بریسنڭ آیینەسنە عمومنڭ انعكاس ایتمسی و هر بری عمومڭ قزاندیغی مثل ثوابە مالك اولمسی، نە قدر بیوك بر كار اولدیغنی قیاس ایدەبیلیرسڭز! بو عظیم كار، رقابتلە و اخلاصسزلقلە قاچیریلماز.

[اخلاصی قیران ایكنجی مانع] حبّ جاهدن كلن شهرتپرستلك سائقەسیلە، شان و شرف پردەسی آلتندە توجّە عامّەیی قزانمق.. و نظر دقّتی كندینە جلب ایتمكلە انانیتی اوخشامق.. و نفس امّارەیە بر مقام ویرمكدركە، اڭ مهم بر مرض روحی اولدیغی كبی، » شرك خفی « تعبیر ایدیلن ریاكارلغە و خودفروشلغە قاپو آچار. اخلاصی زدەلر.

ای قرداشلرم! قرآن حكیمڭ خدمتندەكی مسلگمز، حقیقت و اخوّت اولدیغی ایچون.. و اخوّتڭ سرّی ایسە، شخصیّتنی قرداشلر ایچندە فانی [حاشیە]ایدوب، اونلرڭ نفسلرینی كندی نفسنە ترجیح ایتمك اولدیغندن، مابینمزدە بو نوع حبّ جاهدن كلن رقابت تأثیر ایتمەمك كركدر. چونكە مسلگمزە بتون بتون منافیدر. مادام قرداشلرڭ شرفی، عمومیتلە هر فردە عائد اولابیلیر. او بیوك شرف معنوی یی شخصی، خودفروشانە، رقابتكارانە، جزئی بر شرفە و شهرتە فدا ایتمك، رسالۀ نور شاكردلرندن یوز درجە اوزاق اولدیغی امیدندەیم.

اوت، رسالۀ نور شاكردلرینڭ قلبی، عقلی، روحی بویلە آشاغی، ضررلی، سفلی شیلرە تنزّل ایتمز. فقط هركسدە نفس امّارە بولونور. بعضًا دە حسّیات نفسانیە طمارلرە ایلیشیر. بر درجە حكمنی قلبڭ، عقلڭ روحڭ رغمنە اولارق اجرا ایدر. سزلرڭ قلب و روح و عقلڭزی اتهام ایتمم. رسالۀ نورڭ ویردیگی تأثیرە بناءً

اعتماد ایدییورم. فقط نفس و هوا و حسّ و وهم، بعضًا آلداتییورلر. اونڭ ایچون، بعضًا شدّتلی ایقاظ اولونویورسڭز. بو شدّت، نفس و هوا و حسّ و وهمە باقییور احتیاطلی طاورانیڭز!

اوت، اگر مسلگمز شیخلك اولسە ایدی، مقام بر اولوردی. ویا محدود مقاملر بولونوردی. او مقامە، متعدّد استعدادلر نامزد اولوردی. غبطەكارانە بر خودگاملق اولابیلیردی. فقط مسلگمز اخوّتدر. قرداش قرداشە، پدر اولاماز. مرشد وضعیتی طاقیناماز. اخوّتدەكی مقامات كنیشدر، غبطەكارانە مزاحمەیە مدار اولاماز. اولسە اولسە، قرداش قرداشە معاون و ظهیر اولور. خدمتنی تكمیل ایدر.

پدرانە و مرشدانە مسلكلردەكی غبطەكارانە حرص ثواب و علوّ همّت جهتیلە چوق ضررلی و خطرلی نتیجەلر وجودە كلدیگنە دلیل، اهل طریقتڭ او قدر مهم و عظیم كمالاتلری و منفعتلری ایچندەكی اختلافاتڭ و رقابتڭ ویردیگی وخیم نتیجەلردركە: اونلرڭ او عظیم، قدسی قوّتلری بدعە روزگارلرینە قارشو طایانامییورلر.

[اوچنجی مانع] قورقو و طمعدر. بو مانع، دیگر بر قسم مانعلرلە برابر هجمات ستّەدە تمامیلە ایضاح ایدیلدیگندن، اوڭا حوالە ایدوب، جناب ارحم الرّاحمیندن بتون اسمای حسناسنی شفاعتجی یاپوب نیاز ایدییورزكە، بزلری اخلاص تامّە موفّق أیلەسین. آمین.

اَللّٰهُمَّ بِحَقِّ سُورَةِ الْاِخْلَاصِ اجْعَلْنَا مِنْ عِبَادِكَ الْمُخْلَصٖینَ الْمُخْلِصٖینَ

اٰمٖینَ اٰمٖینَ اٰمٖینَ

〚 سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَٓا اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَٓا اِنَّكَ اَنْتَ الْعَلٖیمُ الْحَكٖیمُ〛

[بر قسم قرداشلریمە خصوصی بر مكتوبدر]

یازیدە اوصانان.. و عبادت آیلری اولان شهور ثلاثەدە سائر اورادی، بش جهتلە [حاشیە] عبادت صاییلان رسالۀ نور یازیسنە ترجیح ایدن قرداشلریمە، ایكی حدیث شریفڭ بر نكتەسنی سویلەیەجگم.

[برنجیسی] [یُوزَنُ مِدَادُ الْعُلَمَٓاءِ بِدِمَٓاءِ الشُّهَدَٓاءِ] اَوْ كَمَا قَالَ.. یعنی، "محشردە علمای حقیقتڭ صرف ایتدكلری مركّب، شهیدلرڭ قانیلە موازنە ایدیلیر. او قیمتدە اولور."

[ایكنجیسی] [مَنْ تَمَسَّكَ بِسُنَّتٖی عِنْدَ فَسَادِ اُمَّتٖی فَلَهُٓ اَجْرُ مِائَةِ شَهٖیدٍ] اَوْ كَمَا قَالَ یعنی، "بدعەلرڭ و ضلالتلرڭ استیلاسی زمانندە، سنّت سنیّەیە و حقیقت قرآنیەیە تمسّك ایدوب خدمت ایدن، یوز شهید ثوابنی قزانابیلیر."

ای تنبللك طماریلە یازیدن اوصانان و ای صوفی مشرب قرداشلرم! بو ایكی حدیثڭ مجموعی كوستریركە، بویلە بر زماندە حقائق ایمانیەیە و اسرار شریعتە و سنّت سنیّەیە خدمت ایدن مبارك خالص قلملردن آقان سیاه نور و آب حیات حكمندە اولان مركّبلرڭ بر درهمی، شهدانڭ یوز درهم قانی حكمندە یوم محشردە سزە فائدە ویرەبیلیر. اویلە ایسە، اونی قزانمغە چالیشیڭز.

اگر دیسەڭز: "حدیثدە عالم تعبیری وار. بز بر قسممز یالڭز كاتبز."

[الجواب] بر سنە بو رسالەلری و بو درسلری آڭلایارق و قبول ایدرك اوقویان، بو زمانڭ مهم، حقیقتلی بر عالمی اولابیلیر. اگر آڭلاماسە دە، مادام رسالۀ نور شاكردلرینڭ بر شخص معنویسی وار. شبهەسز او شخص معنوی، بو زمانڭ مهم بیوك بر عالمیدر. سزڭ قلملریڭز ایسە، او شخص معنوینڭ پارماقلریدر. كندی نقطۀ نظرمدە لیاقتسز اولدیغم حالدە، هایدی حسن ظنّڭزە بناءً، بو فقیرە بر استادلق و تبعیّت نقطەسندە بر عالم وضعیتنی ویردیگڭزدن، باغلانمشسڭز. بن امّی و قلمسز اولدیغم ایچون، سزڭ قلملریڭز بنم قلمم صاییلیر. حدیثدە كوستریلن اجری آلیرسڭز.

سعید النّورسی

[یگرمی ایكنجی لمعە]

[اشارات ثلاثە ]

اون یدنجی لمعەنڭ اون یدنجی نوطەسنڭ اوچنجی مسئلەسی ایكن، سؤٓاللرینڭ شدّت و شمولنە و جوابلرینڭ قوّت و پارلاقلغنە بناءً، اوتوز برنجی مكتوبڭ یگرمی ایكنجی لمعەسی اولارق لمعاتە قاریشدی. لمعەلر، بو لمعەیە یر ویرملیدرلر.

محرمدر. اڭ خاص و خالص و صادق قرداشلریمە مخصوصدر.

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

اسپارطەنڭ عادل والیسنە.. و عدلیەسنە.. و ضابطەسنە، اڭ محرم و اڭ خاص و خالص قرداشلریمە مخصوص اولارق، یگرمی ایكی سنە اوّل اسپارطەنڭ بارلە ناحیەسندە ایكن یازدیغم، غایت محرم بو رسالەجگی، (اسپارطە ملّتیلە و حكومتیلە علاقەدارلغنی كوستردیگی ایچون) تقدیم ایدییورم. اگر مناسب كورولسە، یا یڭی ویا اسكی حرف ایلە داقتیلو ایلە برقاچ نسخە یازیلسینكە: یگرمی بش، اوتوز سنەلك اسراریمی آرایانلر و ترصّد ایدنلر دە آڭلاسینلر، كیزلی هیچ بر سرّیمز یوق. و اڭ كیزلی بر سرّیمز، ایشتە بو رسالەدر، بیلسینلر.

〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛

〚 وَمَنْ یَتَوَكَّلْ عَلَی اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهُ اِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهٖ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا〛

بو مسئلە [اوچ اشارت در].

[برنجی اشارت] شخصمە و رسالۀ نورە عائد مهم بر سؤٓال: چوقلر طرفندن دینیلییوركە: "سن، اهل دنیانڭ دنیاسنە قاریشمدیغڭ حالدە، نەدندركە هر فرصتدە اونلر سنڭ آخرتڭە قاریشییورلر؟ حالبوكە هیچ بر حكومتڭ قانونی، تارك الدّنیا و منزویلرە قاریشمییور؟"

[الجواب] یڭی سعیدڭ بو سؤٓالە قارشو جوابی سكوتدر. یڭی سعید، "بنم جوابمی قدر الٰهی ویرسین" دییور. بونڭلە برابر مجبوریتلە، امانتًا استعارە ایتدیگی اسكی سعیدڭ قفاسی دییوركە: "بو سؤٓالە جواب ویرەجك، اسپارطە ولایتنڭ حكومتیدر و شو ولایتڭ ملّتیدر. چونكە بو حكومت و شو ملّت، بندن چوق زیادە بو سؤٓالڭ

آلتندەكی معنا ایلە علاقەداردرلر. مادام بیڭلر افرادی بولونان بر حكومت.. و یوز بیڭلر افرادی بولونان بر ملّت، بنم بدلمە دوشونمەیە و مدافعەیە مجبوردر. بن نەدن لزومسز اولارق مدّعیلرلە قونوشوب مدافعە ایدەیم؟

چونكە طقوز سنەدر بن بو ولایتدەیم. كیتدكجە داها زیادە دنیالرینە آرقەمی چویرییورم. هیچ بر حالم دە مستور قالمامش. اڭ كیزلی، اڭ محرم رسالەلرم دخی حكومتڭ و بعض مبعوثلرڭ اللرینە كچمش. اگر اهل دنیایی تلاشە ویرەجك و اندیشەیە دوشورەجك دنیوی بر قاریشمە حالم و قاریشدیرمق تشبّثم و فكرم اولسە ایدی، بو ولایتدەكی و قضالردەكی حكومت، طقوز سنە دقّت و تجسّس ایتدیگی حالدە، و بن دە چكینمەیەرك یانمە كلنلرە اسراریمی بیان ایتدیگم حالدە، بو حكومت بڭا قارشو سكوت ایدوب ایلیشمدی. اگر ملّتڭ و وطنڭ سعادتنە و استقبالنە ضرر ویرەجك بر قباحتم وارسە، طقوز سنەدنبری والیسندن طوت، تا كوی قرەقول قومانداننە قدر، كندیلرینی مسئول ایدر. اونلر كندیلرینی مسئولیتدن قورتارمق ایچون، حقّمدە حبّەیی قبّە یاپانلرە قارشو، قبّەیی حبّە یاپوب بنی مدافعە ایتمەیە مجبوردرلر. اویلە ایسە، بو سؤٓالڭ جوابنی اونلرە حوالە ایدییورم.

امّا شو ولایتڭ ملّتی، عمومیتلە بندن زیادە بنی مدافعە ایتمك مجبوریّتلری شوندندركە، بو طقوز سنەدر هم قرداش، هم دوست، هم مبارك اولان بو ملّتڭ حیات ابدیەسنە و قوّت ایمانیّەسنە و سعادت حیاتیەسنە بالفعل و مادّةً تأثیرینی كوسترن یوزر رسالەلرلە چالیشدیغمزدن.. و هیچ بر دغدغە و ضرر، هیچ بر كیمسەیە، او رسالەلر یوزندن كلمدیگندن.. و هیچ بر غرضكارانە ترشّحات سیاسیّە و دنیویە كورولمدیگندن.. و للّٰە الحمد شو اسپارطە ولایتی، اسكی زمانڭ شام شریفنڭ مباركیتنی.. و عالم اسلامڭ مدرسۀ عمومیەسی اولان مصرڭ جامع الازهری مباركیتی نوعندن، (قوّت ایمانیە و صلابت دینیّە جهتندە) بر مباركیّت مقامنی، رسالۀ نور واسطەسیلە قزانارق بو ولایتدە، ایمانڭ قوّتی، لاقیدلغە.. و عبادتڭ اشتیاقی، سفاهتە حاكم اولمەسنی.. و عموم ولایتلرڭ فوقندە بر مزیّت دیندارانەیی رسالۀ نور بو ولایتە قزاندیردیغندن، البتە بو ولایتدەكی عموم انسانلر، حتّی فرضا دینسزلری دە اولسە، بنی و رسالۀ نوری مدافعەیە مجبوردرلر.

اونلرڭ چوق اهمّیتلی مدافعە حقلری ایچندە، بنم كبی وظیفەسنی بیتیرمش و للّٰە الحمد بیڭلرجە شاكرد، بنم كبی بر عاجزڭ یرندە چالیشمش و چالیشدیغی هنگامدە، اهمّیتسز جزئی حقّم، بنی مدافعەیە سوق ایتمەیور. بو قدر بیڭلرلە دعوا وكیلی بولونان بر آدم، كندی دعواسنی كندیسی مدافعە ایتمز. "

[ایكنجی اشارت] تنقیدكارانە بر سؤٓالە جوابدر. اهل دنیا طرفندن دینیلییوركە: "سن نەدن بزدن كوسدڭ. بر دفعە اولسون هیچ مراجعت ایتمدڭ سكوت ایتدڭ. بزدن شدّتلی شكوا ایدییورسڭ » بڭا ظلم ایدییورسڭز « دییورسڭ. حالبوكە بزم بر پرنسیبمز وار. بو عصرڭ مقتضاسی اولارق خصوصی دستورلریمز وار. بونلرڭ تطبیقنی، سن كندیڭە قبول ایتمییورسڭ. قانونی تطبیق ایدن، ظالم اولماز. قبول ایتمەین، عصیان ایدر. ازجملە، بو عصر حرّیتدە و بو یڭی باشلادیغمز جمهوریّتلر دورندە، مساوات اساسی اوزرینە تحكّم و تغلّبی قالدیرمق دستوری، بزم بر قانون اساسیمز حكمنە كچدیگی حالدە، سن كاه خواجەلق، كاه شیخلك، كاه زاهدلك صورتندە توجّە عامّەیی قزانارق، نظر دقّتی كندیڭە جلب ایدوب، حكومتڭ نفوذی خارجندە بر قوّت، بر مقام اجتماعی الدە ایتمەیە چالیشدیغڭ، ظاهر حالڭ و اسكی زماندەكی ماجرای حیاتڭڭ دلالتیلە آڭلاشیلییور.

بو حال ایسە، شیمدیكی تعبیر ایلە بورژووەلرڭ مستبدانە تحكّملری ایچندە خوش كورونەبیلیر. فقط بزم طبقۀ عوامڭ انتباهیلە و غلبەسیلە تظاهر ایدن تام سوسیالیزم و بولشویزم دستورلری، بزم داها زیادە ایشمزە یارادیغی ایچون، او سوسیالیزم دستورلرینی قبول ایتدیگمز حالدە، سنڭ وضعیتڭ بزە آغیر كلییور. پرنسیپلریمزە مخالف دوشویور. اونڭ ایچون سڭا ویردیگمز صیقینتیدن شكوا ایتمەیە و كوسمگە حقّڭ یوقدر. "

[الجواب] حیات اجتماعیۀ بشریەدە بر چیغیر آچان، اگر كائناتدەكی قانون فطرتە، آچدیغی چیغیر موافق كلمزسە، خیرلی ایشلردە موفّق اولاماز. بتون حركتی شر و تخریب حسابنە كچر. مادام قانون فطرتە تطبیق حركتە مجبوریت وار. البتە فطرت بشریّەیی دگیشدیرمكلە و نوع بشرڭ خلقتندەكی حكمت اساسیّەیی قالدیرمقلە، مطلق مساوات قانونی تطبیق ایدیلەبیلیر.

اوت.. بن دە نسبًا و حیاتجە عوام طبقەسندنم. و مشربًا و فكرًا مساوات حقوق مسلگنی قبول ایدنلردنم. و شفقتًا و اسلامیتدن كلن سرّ عدالت ایلە، بورژووە دینیلن طبقۀ خواصّڭ استبداد و تحكّملرینە قارشو، اسكیدنبری مخالفتلە چالیشانلردنم. اونڭ ایچون بتون قوّتملە عدالت تامّە لهندەیم. و ظلم و تغلّب و تحكّم و استبدادڭ علیهندەیم.

فقط نوع بشرڭ فطرتی و سرّ حكمتی، مساوات مطلقە قانوننە ضددر. چونكە فاطر حكیم، كمال قدرت و حكمتنی كوسترمك ایچون، آز بر شیدن چوق محصولات آلدیرر. و بر صحیفەدن چوق كتابلری یازدیرر.

بر شی ایلە چوق وظیفەلری یاپدیردیغی كبی، بشر نوعیلە دە بیڭلر نوعلرڭ وظیفەلرینی كوردیرییور.

ایشتە بو سرّ عظیمدندركە، جناب حق، انسان نوعنی، بیڭلر نوعلری سنبل ویرەجك.. و حیواناتڭ سائر بیڭلر نوعلری قدر طبقات كوسترەجك بر فطرتدە یاراتمشدر. سائر حیوانات كبی، انسان نوعنڭ قوالرینە، لطیفەلرینە و دویغولرینە حد قونولمامش، سربست بیراقیلمش. و حدسز مقاماتدە كزەجك استعداد ویردیگندن، بر نوع ایكن، بیڭلر نوع حكمنە كچدیگی ایچوندركە، انسان نوعی، ارضڭ خلیفەسی و كائناتڭ نتیجەسی و ذی حیاتڭ سلطانی حكمنە كچمشدر.

ایشتە نوع انسانڭ تنوّعنڭ اڭ مهم مایەسی و زنبرگی، مسابقە ایلە، حقیقی ایمانلی فضیلتدر. فضیلتی قالدیرمق، ماهیّت بشریەنڭ تبدیلی ایلە، عقلڭ سوندیریلمەسیلە، قلبڭ ئولدیریلمەسیلە، روحڭ محو اولمسیلە اولابیلیر. اوت.. شو حرّیت پردەسی آلتندە مدهش بر استبدادی طاشییان شو عصرڭ غدّار یوزینە چارپیلمغە لایق ایكن، فقط او طوقاتە مستحق اولمایان غایت مهم بر ذاتڭ یاڭلیش اولارق یوزینە صاورولان كاملانە شو:

(نە ممكن، ظلم ایلە، بیداد ایلە، امحای حرّیت.. چالیش، ادراكی قالدیر، مقتدرسەڭ آدمیّتدن) سوزینڭ یرینە، بو عصرڭ یوزینە چارپمق ایچون بن دە دیرم:

(نە ممكن، ظلم ایلە، بیداد ایلە، امحای حقیقت.. چالیش، قلبی قالدیر، مقتدرسەڭ آدمیّتدن.) ویاخود: (نە ممكن، ظلم ایلە، بیداد ایلە، امحای فضیلت.. چالیش، وجدانی قالدیر، مقتدرسەڭ آدمیّتدن.)

اوت، ایمانلی فضیلت، مدار تحكّم اولمدیغی كبی، سبب استبداد دە اولاماز. تحكّم و تغلّب ایتمك، فضیلتسزلكدر. و بالخاصّە، اهل فضیلتڭ اڭ مهم مشربی، عجز و فقر و تواضعلە حیات اجتماعیۀ بشریەیە قاریشمق صورتندەدركە، للّٰە الحمد بو مشرب اوستندە حیاتمز كیتمش و كیدییور.

بن كندمدە فضیلت وار دییە فخر صورتندە دعوا ایتمەیورم. فقط نعمت الٰهیەیی تحدیث صورتندە، شكر ایتمك نیّتیلە دییورمكە: جناب حق فضل كرمیلە، علوم ایمانیە و قرآنیەیە چالیشمق و فهم ایتمك فضیلتنی احسان ایتمشدر. بو احسان الٰهی یی بتون حیاتمدە، للّٰە الحمد توفیق الٰهی ایلە شو ملّت اسلامیەنڭ منفعتنە و سعادتنە صرف ایدرك، هیچ بر وقت واسطۀ تحكّم و تغلّب اولمدیغی كبی، اكثر اهل غفلتجە مطلوب اولان توجّە ناس و حسن قبول خلق دخی، مهم بر سرّە بناءً بنم منفورمدر. اونلردن قاچییورم. یگرمی سنە اسكی حیاتمی ضایع ایتدیگی ایچون، اونلری كندم ایچون مضر كورویورم. فقط رسالۀ نوری بگنمەلرینە بر امارە بیلییورم. اونلری كوسدیرمییورم.