[تَیَمَّمُوا صَعٖیدًا] جملەسنڭ معنای اشاریسندە، ایكنجی امارەنڭ برنجی نقطەسندە [س] حرفی [ص] حرفنڭ آلتندە كیزلنمەسی و [ص] كورونمەسنڭ ایكی رمزی وار.

[بریسی] سعید، طوپراق كبی محویّت و ترك انانیت و تواضع مطلقدە بولونمسی شرطدر. تاكە رسالۀ نوری بولاندیرماسین، تأثیرینی قیرماسین.

[ایكنجیسی] شیمدیكی باتاقلغە و معنوی طاعونە سقوطڭ سببی ایسە، ترقّی ایتمك فكرندن نشئت ایتدیگی جهتیلە اونلرڭ خطالرینی كوستروب، مسلمان ایچون صعود و ترقّی، آنجق اسلامیتدە و ایمانلی اولمقدە اولدیغنە اشارت ایتمكدر.

صلاح الدّین چلبی

[٣٤]

عزیز قرداشلرم، بو فقرەیی بر مكتوب یرینە قبول ایدیڭز. شیمدی وقت بولامدم. بونڭ مستنسخی كندیسی كوچك خسرو نامنی آلمش، جدّی چالیشییور.

اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی

سعید النّورسی

[ (اَوَمَنْ كَانَ مَیْتًا) آیتنڭ تتمّەسی]

[اَوَمَنْ كَانَ مَیْتًا فَاَحْیَیْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا یَمْشٖی بِهٖ فِی النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِی الظُّلُمَاتِ لَیْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا] آیتنڭ قوّتلی اشارتنی هم تأیید، هم لطافتلندیرن اوچ مناسبت بردن رمضاندە قلبمە كلدی.

[برنجیسی] بڭا قطعی بر قناعت ویردیكە، [مَیْتًا] كلمەسنە تام مناسب [سعید]در. بو آیت، رسالۀ نورڭ ترجمانی اولان سعیدی میّت عنوانیلە كوسترمەسنڭ حكمتی بودركە: موتڭ معمّاسنی و طلسمنی رسالۀ نورلە او آچمش. او دهشتلی یوزڭ آلتندە اهل ایمانە چوق انسیّتلی و سرورلی و نورلی بر حقیقت كشف ایدوب اثبات ایتمش.

و موت آلود حیات فانیەدە بوغولان اهل الحادە قارشو، باقیانە، حیات آلود، موقّت بر موت ظاهری ایلە غالبانە مقابلە ایدر. [كَمَنْ مَثَلُهُ فِی الظُّلُمَاتِ] سرّینە مظهر اولان اهل الحاد، غیر مشروع مشتهیّاتڭ اباحەسیلە فانی دنیایی سوسلندیرمسنە مقابل، رسالۀ نور، موتی او آلداتیجی فانی حیاتە قارشو چیقاروب، لذّت و زینتنی زیر و زبر ایدر. و دیر و اثبات ایدركە: موت، اهل ضلالت ایچون اعدام ابدیدر. و او دهشتلی دار آغاجندن قورتاران و موتی مبارك بر ترخیص تذكرەسنە چویرن، یالڭز قرآن و ایماندر.

ایشتە بونڭ ایچوندركە، بو حقیقت معظّمۀ موتیە، رسالۀ نوردە غایت مهم و كنیش بر موقع آلمش. حتّی اكثر هجومندە موتی ألندە طوتوب اهل ضلالتڭ باشنە اورور. عقلنی باشنە كتیرمگە چالیشیر.

[ایكنجیسی] اهل طریقتڭ و بالخاصّە نقشیلرڭ درت اساسندن بری و اڭ مؤثّری اولان رابطۀ موت، اسكی سعیدی یڭی سعیدە چویرمش. و دائما حركت فكریەدە یڭی سعیدە یولداش اولمش. باشدە اختیارلر رسالەسی اولارق، رسالەلردە او رابطۀ كشفیّاتی كوسترە كوسترە، تا اهل ایمان حقّندە موتڭ نورانی و حیاتدار و كوزل حقیقتنی كوروب كوستردی.

[اوچنجیسی] بو آیت، جفر و ابجد حسابیلە، هر طرفدە سعیدە هجوم ایدن اوچ چشید موتڭ تماس زماننی و تاریخنی عینًا كوستروب توافق ایدر.

دیمك، آیتدەكی [مَیتًا] كلمەسنڭ افرادندن مدار نظر بر فردی و جفرجە اونڭ اسمی [مَیْتًا] عددینە تام توافقلە خصوصی اشارتە مظهر بر ماصدق سعید النّورسیدر.

سعید النّورسی

[صبرینڭ صداقتنڭ بر كرامتیدر]

بن نمازدن صوڭرە بو تتمّەیی یازاركن صدّیق سلیمانڭ خلفی امین، صبرینڭ [اَوَمَنْ كَانَ مَیْتًا] آیتنە دائر پارچەیی آلدیغنی و رمضانڭ فیضندن اونڭ ایضاحی كبی نورلر ایستەدیگنی كوردم. نە یازدیغمی امینە كوستردم. حیرتلە دیدی: بو هم صبرینڭ، هم رسالۀ نورڭ بر كرامتیدر.

بو آیتدەكی اسرارلی موازنۀ قرآنیەیی دوشونوركن، سورۀ هوددەكی [فَاَمَّا الَّذٖینَ شَقُوا] فقرەسنە قارشو، [وَاَمَّا الَّذٖینَ سُعِدُوا فَفِی الْجَنَّةِ] دەكی موازنە خاطرە كلدی. و بیلدیردیكە: ناصلكە بو ایكنجی آیت و برنجی

فقرە، رسالۀ نورڭ مسلگنە، شاكردلرینە تام تامنە معنًا و جفرجە باقییور. اویلە دە [فَاَمَّا الَّذٖینَ] آیتی دخی، رسالۀ نورڭ معارضلرینە و دوشمانلرینە و اونلرڭ جریانلرینڭ مبدأینە و فعّالیت دورەسنە و منتهاسنە جفر ایلە، توافق ایلە اشارت ایدر.

شویلەكە: [یُرٖیدُونَ اَنْ یُطْفِؤُا نُورَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ] كبی آیتلرڭ بحثندە، برنجی شعاعدە یدی سكز آیاتڭ اهمّیتلە كوستردكلری بیڭ اوچ یوز اون آلتی و یدی تاریخیكە، قرآنە قارشو اولان سٓوء قصدڭ مبدأیدر. [فَاَمَّا الَّذٖینَ شَقُوا] جفرجە عین تاریخی كوسترییور. اگر شدّەلی [م] ایكی [م] صاییلسە بیڭ اوچ یوز اللی یدی اگر شدّەلی [ل] ایكی [ل] صاییلسە بیڭ اوچ یوز قرق یدی ایدركە، بو عصرڭ طاغیانە فعّالیت تاریخیدر.

هر ایكی شدّەلی ایكیشر صاییلسە بیڭ اوچ یوز سكسان یدی ایدر. [لَا یَعْلَمُ الْغَیْبَ اِلَّا اللّٰهُ] دهشتلی بر جریانڭ منتهاسی تاریخی اولمق احتمالی وار.

[فَفِی النَّارِ لَهُمْ فٖیهَا زَفٖیرٌ وَشَهٖیقٌ] ایسە، بیڭ اوچ یوز آلتمش بر اگر [فَفِی النَّارِ] دەكی اوقونمایان [ی] صاییلمازسە، بیڭ اوچ یوز اللی بر تاریخنی.. اگر شدّەلی [ن] اصل اعتباریلە بر [ل]، بر [ن] صاییلسە، یینە بیڭ اوچ یوز اوتوز بر تاریخنی و حرب عمومی آتشنڭ فریاد و فیزار ایچندەكی یانغیننی كوسترەرك جهنّم آتشندە زفیر و شهیق ایدن اهل شقاوتڭ عذابنی خبر ویروب، اهل ایمانی فتنەلرە دوشورن شقیلرڭ هم دنیادە، هم آخرتدە جزالرینە اشارت ایدر.

عینًا اویلە دە، بو عصرە دە ظاهرًا باقان، اسرارلی اولان سورۀ [وَالسَّمَٓاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ] دن شو آیتڭ [اِنَّ الَّذٖینَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنٖینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ لَمْ یَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذَابُ جَهَنَّمَ وَلَهُمْ عَذَابُ الْحَرٖیقِ] افادەسی كبی، استانبولڭ ایكی حریق كبیرینە، هم حرب عمومینڭ دهشتلی یانغیننە، جهنّم عذابی كبی او فتنەنڭ بر جزاسیدر دییە اشارت ایدر.

[الحاصل] بو آیت هر عصرە باقدیغی كبی، بو عصرە داها زیادە نظر دقّتی جلب ایتمك ایچون، جفرجە بو عصرڭ اوچ درت دورەسنڭ تاریخلرینە و حادثەلرینە اشارت.. و معناسنڭ صورتیلە و طرز افادەسیلە ایكی جریانڭ كیفیتلرینە و وضعیتلرینە ایما ایدر.

صبرینڭ مكتوبی یولدە ایكن و كلمدن اوّل، او مكتوبڭ معنوی تأثیری ایلە بو آیتی، [اَوَمَنْ كَانَ مَیْتًا] آیتیلە برابر دوشونوركن خاطریمە كلدی. رسالۀ نور بو درجە قوّتلی اشارات قرآنیەیە و شاكردلرینڭ بو قدر قیمتلی بشارت فرقانیەیە و اقطابلرڭ التفاتنە مظهریتڭ سرّی و حكمتی، مصیبتڭ عظمتی و دهشتیدركە، رسالۀ نور هیچ بر اثرڭ مظهر اولمدیغی بر قدسی تقدیر و تحسین آلمش.

دیمك اهمّیت اونڭ فوق العادە بیوكلگندە دگل، بلكە مصیبتڭ فوق العادە دهشتنە و تخریباتنە قارشو مجاهدەسی جزئی و آز اولدیغی حالدە، غایت بیوك بر اهمّیت كسب ایتمشكە، بو آیتدە اشارت و بشارت قرآنیە افادە ایدر. رسالۀ نور دائرەسی ایچنە كیرنلر، تهلكەدە اولان ایمانلرینی قورتارییورلر و ایمان ایلە قبرە كیرییورلر و جنّتە كیدەجكلر دییە مژدە ویرییورلر. اوت، بعض وقت اولویوركە، بر نفر كوردیگی خدمت ایچون بر مشیرڭ فوقنە چیقار، بیڭلر درجە قیمت آلیر.

سعید النّورسی

[٣٥]

[رسالۀ نور شاكردلرندن امین و تحسین و حلمینڭ بر فقرەسیدر]

یگرمی یدنجی مكتوبڭ فقرەلری ایچنە كیرمگە مناسب كورولدی.

بوكونلردە زیادە بر حسّاسیتلە رسالەلرە باقیلدیغندن، عنایتڭ حمایەسی دخی، بر نوع حسّاسیتلە اكرامنی كوستردی. غایت جزئی بر نمونەسی شودر:

رسالۀ نور شاكردلرینە معیشت جهتندە بر اكرام الٰهی و كوچك، فقط شایان حیرت و غایت لطیف بر توافق و بر واقعەدر. و رسالۀ نور خدمتنڭ شبهەسز بر كرامتیدر. اوت، رسالۀ نورڭ بر سلسلۀ كرامتنڭ منبعی اولان توافق، بو واقعەدە او جنسدن اولان آلتی عدد توافقاتڭ اتّفاقی ایسە، تصادف احتمالنی كوكیلە كسر دییە حكم ایتدك. شویلەكە:

برقاچ كوندنبری استادیمزڭ زیارتنە كیتمەمشدك. قرداشم امین ایلە برابر استادیمزڭ زیارتنە كیتدك. ایكیندی وقتی برابر نماز قیلدقدن صوڭرە بزە امر ایتدیكە: سزە ییمك ییدیرەجگم. بورادە تعیینڭز وار. مكرّرًا دیدی:

ییمزسەڭز بڭا طقوز ضرر اولور. چونكە یییەجگڭزە قارشو جناب حق كوندرەجك. ییمك ییمكدن عفویمزی رجا ایتدك. امر ایتدی: رزقڭزی یییڭ، بڭا كلیر دیدی. امرینی قیرمامق ایچون لطف بویوردیغی ترەیاغی و قباق طاتلیسنی اكمك ایلە ییمگە باشلادق. داها سفرەدە ایكن، امید ایدیلمەین بر وقتدە و بر طرزدە و عین مقداردە، بر آدم كلدی، ألندە ییدیگمز قدر تازە اكمك، عین ییدیگمز مقداردە فندق قدر ترەیاغی و دیگر ألندە بزە ویریلنڭ تام بر مثلی قباق طاتلیسی اولارق قاپویی آچدی. آرتق تعجّب ایدیلەجك، هیچ بر جهتدە تصادفە محل قالمدی. رسالۀ نور شاكردلرینڭ رزقندەكی بركت ربّانیەیی كوزیمزلە كوردك. استادیمز بویوردیلر: احسان اون مثلی اولاجق. حالبوكە بو اكرام تام تامنە مثلیدر. دیمك تعیین جهتی غلبە ایتدی. تعیین تأمینی ایسە میزان ایلە اولور.

صوڭرە عین آقشامدە صدقە جهتی دە حكمنی كوستردی. بز كوردككە، اكمك اون مثلی، ترەیاغی طاتلیسی، او دە اون مثلی، قباق طاتلیسی یرینە چوق سومدیگی ایچون قباق و پاطلیجان طورشوسی اولارق اون مثلی، مأمولڭ خلافندە [رسالۀ نوردن ایكنجی شعاعڭ بر هفتە مطالعەسنە مقابل بر معنوی اجرت اولارق] كلدی. كوزیمزلە كوردك. دیمك قباق طاتلیسنڭ طاتلیلغی، ترەیاغی اون حلواسنە كیردی. كندیسی طورشودە قالدی.

رسالۀ نور شاكردلری حسن خدمت ایچندە عجلە بر مكافات كوردكلری كبی، خدمتدە قصور ایدنلر دخی طوقات ییدكلرینی، اسپارطەدە اولدیغی كبی بورادە دخی كوزیمزلە كوردك. پك چوق وقوعاتندن بش آلتیسنی بیان ایدییورز.

[برنجیسی] بن، یعنی تحسین، بر كون یڭی آچدیغم دكّان مشغلەسیلە بڭا امر اولونان وظیفۀ نوریەیی تنبللك ایدوب یاپامدم. عین وقتدە شفقتلی بر طوقات ییدم. دكّاندە اوتوروركن بریسی بڭا كلدی. تبدیل ایدیلمك ایچون امانت اولمق اوزرە یوز لیرە ویردی. بو پارەنڭ صاحبنە اللّٰه ایچون بر خدمت یاپمق اوزرە تبدیل ایچون مالیە صندیغنە كیتدم. بو پارەیی صایاركن آرالرندە بر قالپ لیرە بولوندی. بو یوزدن افادەیە، سؤآل جوابە و مؤاخذەیە معروض قالدیغم كبی، أویمزی دە تحرّی ایتمك ایجاب ایتدی. بنی محكمەیە ویردیلر. فقط تربیە و شفقت طوقادی اولمق جهتیلە، یینە رسالۀ نور كرامتنی كوستردی، ضررسز قورتولدق.

[ایكنجیسی] استادیمزە و رسالۀ نورە درت بش سنە خدمت ایدن و اوقوتدیران و جدًّا طرفدار بولونان بر ذات، ألندە دینە عائد بر غزتە ایلە كلدی. رسالۀ نورڭ مسلگنە مخالف بر جریانڭ صاحبلرینە طرفدارانە بر طور كوستردیگی زمان، استادیمڭ جانی چوق صیقیلدی. بر ایكی كون صوڭرە شدّتلی، فقط شفقتلی بر طوقات ییدی. بر دوقتور اوڭا دیدیكە: اگر عملیات یاپدیرمازسەڭ یوزدە یوز ئولوم وار. او دە بالمجبوریە عملیات یاپدیردی. فقط شفقت جهتی امدادە یتیشەرك چابوق قورتولدی.

[اوچنجیسی] بر مأمور، رسالۀ نوری كمال اشتیاقلە اوقوردی. هم استاد ایلە كوروشمەیە و تام درس آلمەیە چالیشییوردی. بردن بر قومیسر طرفندن اوڭا اوهام ویریلدی. او دە كوروشمەیی و اوقومغی بیراقوب باشقە شهرە كیدركن، بردن سببسز بر طرزدە بر آیاغی قیریلدی. بر آی چكدی. یینە شفقت یار اولدی. شیمدی اوقومغە شوق ایلە باشلادی.

[دردنجیسی] اهمّیتلی بر ذات، رسالۀ نوری كمال تقدیر ایلە اوقور یازاردی. بردن ثباتسزلق كوستردی. شفقتسز بر طوقات ییدی. غایت مفتون اولدیغی رفیقەسی ئولدی. ایكی اوغلی دە باشقە یرە كیتدی. آجیناجق بر حالە كیردی.

[بشنجیسی] درت سنەدر، استادڭ چارشو ایشندە خدمتنە باقان بر ذات، بردن صداقتنی بیراقوب مسلگنی دگیشدیردی. بردن شفقتسز بر طوقات ییدی. بر سنەدر داها چكییور.

[آلتنجیسی] بر خواجەیە عائد بر حادثەدر، بلكە حلال ایتمز. بز دە اونی كورمییورز. شیمدیلك طوقادی قالدی.

بو وقوعات نوعندن هم چوق وار، هم رسالۀ نورە قارشو قصورە بناءً طوقات اولدیغندە قطعیًّا شبهەمز قالمدی.

رسالۀ نور شاكردلرندن

امین، تحسین، حلمی

اوت، بن دە تصدیق ایدییورم.

سعید النّورسی

هم رسالۀ نورڭ سهولتلە انتشارینڭ بر كرامتنی، بو مكتوبی یازدیغمز زماندە و ییمكدەكی كرامت دقیقەسندە كوزیمزلە كوردك. شویلەكە:

اهمّیتلی یدی سكز رسالە و اشارات قرآنیە شعاعی و مهم بر مكتوبلە برابر، بر طوربەدە، بر شهرە اهمّیتلی بر قرداشمزە كوندرمشدك. شوفور او پاكتی دوشورمش. بویلە بر زماندە بویلە اثرلر، منافقلر، جاسوسلر خبر آلمدن امین بر ال ایلە بش كون صوڭرە المزە كچدی. قناعتمز كلدیكە، بر عنایت بزی حمایە ایدییور.

هم رسالۀ نورڭ حقّندە عنایت ربّانیەنڭ لطیف بر حمایەسی شودركە: قراڭلق بر وضعیتدە، قورقوتوجی بر زماندە، جاسوسلرڭ و تحرّی مأمورلرینڭ تجسّسلری استادیمزڭ منزلنی صاردیغی دقیقەسندە، بر فارە، استادیمزڭ بر چورابنی آلمش. نە قدر آرادق، هیچ بر یردە بولامدق. او فارەنڭ یووەسنی كوردك. قابل دگل، چوراپ اورایە كیرەمز. ایكی كون صوڭرە كوردككە، او حیوان او چورابی كتیرمش، اویلە بر یرە صاقلامشكە، محتویاتی اونوتولمش اولان محرم مكتوبلرڭ و اوراقلرڭ تام یانندە بیراقمش. حالبوكە ایكی دفعە اورایە باقمشدق، كورەمەمشدك. هم او چورابی او یرە كتیرمك، صوبە بوروسنە چیقوب یوقاریدن بیراقمقلە اولور. غایت قورناز و ذكی آدم آنجق او ایشی یاپابیلیر. هیچ بر جهتدە تصادف احتمالی قالمدیغندن، استادیمز دیدی: بو مكتوبلری اورادن قالدیراجغز. بز اونلرە باقدق، كرچە سیاستلە علاقەلری یوقدر. فقط وهّام جاسوسلر علیهمزدە حبّەیی قبّە یاپمغە اهمّیتلی بر وسیلە اولور. بز هم اونلری، هم داها بهانەیە مدار اولابیلن باشقە شیلری قالدیردق. او هیجانمزدن جاسوسلر خبر آلوب آڭلادیلركە، حاضرلاندق. داها هجوم ایتمدیلر. یالڭز ایكنجی كون امین، ألندە بر طوربە ایلە منزلە كیردی. تام آرقەسندە قرەقول قومیسری كیزلیجە حسّ ایتدیرمدن كیردی. امینڭ ألندە كتابلر یرندە یوغوردی كوردی، طورینی دگیشدیردی. محمد فیضی او زمان عسكردی، یوقدی. یوقسە برنجی امضا اونڭ حقّی ایدی.

[الحاصل] رسالۀ نورڭ انتشارینە قارشو كلن دوشمان و جاسوسلرە مقابل، بر تك فارە چیقدی، پلانلرینی زیر و زبر ایتدی.

اوت اوت اوت اوت اوت اوت

توفیق احمد تحسین حلمی فیضی سعید النّورسی

عزیز، صدّیق قرداشلرم،

بو دفعە سزە مكتوبم یرندە امین، تحسین، حلمینڭ فقرەسی كوندریلدی. پك چوق سلام، هم شیمدی یانمدە تحسین و امین سزلرە عرض حرمت و سلام ایدرلر.

قرداشڭز

سعید النّورسی

[٣٦]

[احمد نظیفڭ مكتوبندن بر پارچەدر]

مادّی و معنوی بورجمز اولان خدمتلری ایفادن كندیمزی چكمك، حسسزلك و بیگانەلك فطرتمزدە و یارادیلیشمزدە یوقدركە قالالم. مادام جناب خالق رحیم بزلری انسان یاراتمشدر. انسانلغڭ امر ایتدیگی وظائفڭ بیڭدە برینی دخی ایفا ایدەمدیگمز حالدە، بوس بتون ناصل بیگانە قالالم؟ بو خصوصدە معذور كورمەڭزلە برابر، عزمكار و جفاكار و فداكار و حدسز متحمّل، غریب و قدسی و عزیز بر مسافریمز اولان چوق قیمتلی استادیمزڭ بز عاصی و كناهكارلرڭ قلبلرینی نورلرلە طولدیردیغی حالدە، مقابل بورجمزی، معنویاتە اوزانامدیغمزدن آنجق دگرسز و قیمتسز اولان مادّیاتلە أودەیەبیلیرز ظنّیلە تسلّی بولمقدەیز.

عفو بویوریڭز استادم! دلّال قرآنڭ ندالرینی ایشیتن هانكی مسلمان واردركە، قولاقلرینی طیقاسین. حاشا ثمّ حاشا! نورلریڭزڭ شعاعی كوزلریمزی قاماشدیرییور. قلبلریمزی بتون صافیتیلە اللّٰهە، قرآنە و رسول مجتبی یەؐ و ایكی جهان سَرْوَرینڭ عزیز وارثلرینە باغلایور و باغلامشدر. بو باغ اویلە بر باغكە، عنایت حقلە هیچ بر مادّیونڭ و هیچ بر ملحد و فرق ضالّەنڭ دگل، بتون دنیا كافرلرینڭ بتون قوّتلری بر آرایە كلسە، بو قدسی رابطۀ قلبیّە باغنی قوپاراماز. [اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّٖی]

ذات فاضلانەلرنجە لزوم كورولوب، ایجاب ایتمدن هیچ بر زمان مكتوب یازمق زحمتلرینی اختیار ایتمەڭزە راضی اولامام. بو خصوصدە كوجنمك شویلە طورسون، قیمتلی استادیمڭ قدسی وظیفەلرینڭ ایفاسنە مانع تشكیل ایدن اشغالی، بیوك خطا و حرمتسزلك صایارم.

احمد نظیف چلبی

[٣٧]

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ عَاشِرَاتِ دَقَٓائِقِ عُمْرِكُمْ. اٰمیٖنَ

عزیز، صدّیق مبارك قرداشلرم،

بایرامڭزی تبریك ایدییورز و رسالۀ نور كوندن كونە توسّعنی تبشیر ایدرم. بو حوالیدە چوقلر اوننجی سوزی دە یازییورلر. بن یازانلرڭ چوق تصحیحاتنی یتیشدیرەمییورم.

قرداشلرم، وظیفەمز چالیشمقدر. انسانلرە قبول ایتدیرمك و بزی موفّق ایتمك، جناب حقّڭ وظیفەسیدر. اونڭ وظیفەسنە قاریشمامق كركدر. مأیوسیت و موفّقیتسزلك، فتور ویرمەمك، بلكە وظیفەمزدە چالیشمەمزی شدّتلندیرمك لازم كلییور. شیمدی یە قدر بزم كبی آز زحمت ایلە بویلە قدسی خدمتدە چوق تسهیلاتە و عنایتە مظهر اولمش پك آزدر. بز دائما شكر دیملی ییز. سزە بورادە كیجەلری آیدینلاتان بر فقرەیی امین، تحسین كوندردیلر.

سزە مشتاق و دعاڭزە محتاج قرداشڭز

سعید النّورسی

[بر زمان اسكیشهر حپسخانەسنڭ پنجرەسندە اوتورمشدم]

قارشوسندە بولونان لیسە مكتبنڭ بیوك قیزلری، اونڭ آولیسندە كولەرك رقص ایدركن، اونلری او دنیا جنّتندە جهنّم حوریلری حكمندە كوردم. فقط بردن اللی سنە صوڭرەكی وضعیتلری بڭا كوروندی. اونلرڭ كولمەلری الیم آغلامەلری صورتنی آلدی.

اوندن، بو كلن حقیقت انكشاف ایتدی. یعنی اللی سنە صوڭرەكی حاللرینی معنوی و خیالی بر سینامە ایلە كوردمكە، او كولن آلتمش قیزدن اللیسی، قبردە عذاب چكییورلر، طوپراق اولمشلر. او اون دانەسی، یتمش یاشندە چركینلشمش، هركسڭ نظر نفرتنی جلب ایدییورلر. بن دە اونلرە آغلادم. فتنۀ آخر زمانڭ ماهیّتی بڭا كوروندیكە، او فتنەنڭ اڭ دهشتلیسی و جاذبەداری، قادینلرڭ یوزسز یوزندن چیقییور. اختیاری سلب ایدوب پروانە كبی سفاهت آتشنە آتییور. و بر دقیقە حیات دنیویەیی، سنەلرلە حیات باقیەیە ترجیح ایتدیرییور.

بن بر كون صوقاغە باقاركن او فتنەنڭ تأثیرلی بر نمونەسنی حسّ ایتدم. كنچلرە چوق آجیدم. دیدم: بو بیچارەلر، كندیلرینی بو مقناطیس كبی جذب ایدیجی فتنەنڭ آتشندن قورتارامازلر، دییە دوشونوركن، بردن او فتنەیی آتشلندیرن و تعلیم ایدن ارتدادكار بر شخص معنوی اوڭمدە تجسّم ایتدی. بن دە اوڭا و اوندن درس آلان ملحدلرە دیدم:

ای جهنّم حوریلری ایلە ذوقلنمك یولندە دیننی فدا ایدن.. و سفیهانە ضلالتی سوەرك ارتكاب ایدن.. و هوسات نفسیە لذّتی یولندە دینسزلگی و الحادی قبول ایدن.. و حیاتی پرستش ایدوب ئولومدن شدّتلی قورقان.. و قبری خاطرینە كتیرمك ایستەمەین.. و ارتدادە یوز طوتان بدبخت! قطعیًّا بیلكە، دینسزلك جهتیلە سنڭ بو قوجە دنیاڭ، بو ساعتدن اوّل و بو دقیقەدن صوڭرە، بالعموم سنڭ بو كائناتڭ و ماضی و مستقبلڭ و كچمش نوعڭ و جنسڭ و كلەجك مخلوقلر و نسللر و كیتمش دنیالر و ملّتلر و كلن انسانلر و طائفەلر تمامًا معدوم و ئولودرلر.

ایشتە انسانیّت و عقل جهتیلە علاقەدار اولدیغڭ بتون او سیّار دنیالر و سیّال كائناتلر، متمادیًا سنڭ ضلالتڭ صورتیلە سنڭ باشڭە دنیا طولیسی، دهشتلی و حدسز بو ئولوملرڭ شدّتلی ألملرینی یاغدیرییور. سنڭ شعورڭ وارسە قلبڭی یاقییور، روحڭ وارسە یاندیرییور. عقلڭ سونمەمش ایسە غملر ایچندە بوغویور. اگر بر ساعتجك سرخوشجە سفاهتڭ و پیس لذّتڭ بو نهایتسز غملرە، حزنلرە، ألملرە مقابل كلەبیلیرسە، او سفاهتدە قال.

یوقسە عقلڭی باشڭە آل. او معنوی جهنّمدن قورتولمق و ایمانڭ بو دنیادە دخی تأمین ایتدیگی بر معنوی جنّتە كیرمك و سعادت حیاتیەیی طاتمق ایچون، قرآنڭ درسنی دیڭلە. جزئی، فانی بر دقیقە لذّتی.. كلّی، باقی، دائمی ایمانی [حاشیە]لذّتلر ایلە مبادلە ایت.

هم دیمەكە: بن حیوان كبی حیاتمی كچیرەجگم. چونكە حیوانە نسبتًا ماضی، مستقبل غیب حكمندەدر. جناب حكیم رحیم، او غیبی اونلرە بیلدیرمەمكلە اونلری حدسز ألملردن قورتارمش. حتّی كسیلمك ایچون یاتیریلان بر طاووق هیچ بر الم و حزن حسّ ایتمز. بیچاق كسدیگی وقت حسّ ایتمك ایستر، فقط حسّ كیدر. او ألمدن دە قورتولور. دیمك، جناب حقّڭ غایت بیوك و مكمّل بر رحمتی و رأفتی و شفقتی، غیبی بیلدیرمەمكدەدر. بالخاصّە معصوم حیوانلر حقّندە داها تامدر. دیمك سفیهانە لذّتدە، سن حیوانلرە یتیشەمزسڭ. بیڭلر درجە آشاغی دوشرسڭ. چونكە حیوانە نسبتًا غیبی اولان شیلری سنڭ عقلڭ كورویور، ألمنی آلییور. ستر غیبدە بولونان استراحات تامّەدن بالكلّیە محرومسڭ.

هم سنڭ مدار فخرڭ اولان اخوّت و حرمت و حمیّت كبی كوزل خصلتلرڭ، اینجەجك بر زمانە بیوك بر صحرادن بر پارماق قدر یرە انحصار.. و حدسز زماندە یالڭز حاضر ساعتە مخصوص اولدیغندن، صنعی و موقّت و ساختەكار و اصلسز و غایت جزئی اولوب، سنڭ انسانیتڭ و كمالاتڭ او نسبتدە كوچولور، هیچە اینر.

فقط ایمان اهلنڭ اخوّتی و حرمتی و محبّتی و حمیّتی، ایمان جهتیلە موجود بولونان ماضی و مستقبلی احاطە ایتدیگندن، انسانیّتی و كمالاتی او نسبتدە تعالی ایدر. هم سنڭ دنیاجە موفّقیتڭ، الماسجی و دیوانە اولمش بر یهودینڭ جام پارچەلرینی الماس فیئٓاتیلە آلدیغی كبی، سن دە كوچوجك، قیصەجق بر زمانە، بر حیاتە، اوزون و دائمی و كنیش بر حیاتڭ فیئٓاتنی ویردیگڭ ایچون، البتە او خطّ دائرەسندە غلبە ایدرسڭ. بر دقیقەیە بر سنە قدر شدّتلی حرص، محبّت، انتقام كبی حسّیاتلە متوجّه اولدیغڭ ایچون، اهل دیانتە موقّتًا تفوّق ایدرسڭ.

هم سنڭ عقلڭ، روحڭ، قلبڭ، دویغولرڭ علوی وظیفەلرینی بیراقوب، سفلی نفسڭ و پیس هوسڭ رذیل ایشلرینە اشتراك و یاردیم ایتدكلرندن، اهل ایمانە دنیادە غلبە ایدرسڭ. و ظاهردە داها سویملی كورونورسڭ. چونكە سنڭ عقل و قلب و روحڭ، غایت درجەدە تدنّی و تردّی و سقوط ایدوب، پیس هوس و رذیل نفسە انقلاب ایتمشلر، مسخ اولمشلر. البتە بو جهتدە سڭا جهنّمی.. و مظلوم اهل ایمانە جنّتی قزاندیران بر موقّت غلبەڭ اولاجق.

سعید النّورسی

[٣٨]

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ عَاشِرَاتِ دَقَٓائِقِ اَیَّامِ الْفِرَاقِ

عزیز قرداشلرم،

سزڭلە پك چوق علاقەدارم و كوروشمەیە چوق مشتاقم. و وضعیتڭزی بو صوغوق قیشدە مراق ایدییورم. خیالًا سزڭلە كوروشوركن بر ایكی نقطە خاطرە كلدی، بیان ایدییورم:

[برنجیسی] اون طقوزنجی سوزڭ آخرندە، قرآندەكی تكراراتڭ اكثر حكمتلری رسالۀ نوردە دخی جریان ایدر. بالخاصّە ایكنجی حكمتی تام تامنە واردر. او حكمت شودر: هركس قرآنە محتاجدر. فقط هركس هر وقت بتون قرآنی اوقومغە مقتدر اولاماز. فقط بر سورەیە غالبًا مقتدر اولور. اونڭ ایچون اڭ مهم مقاصد قرآنیە اكثر اوزون سورەلردە درج ایدیلەرك، هر بر سورە بر قرآن حكمنە كچمشدر. دیمك هیچ كیمسەیی محروم ایتمەمك ایچون، حشر و توحید و قصّۀ موسیؑ كبی بعض مقصدلر تكرار ایدیلمش.

عینًا بو اهمّیتلی حكمت ایچوندركە، بعض دفعە خبرم اولمادن، اختیارم و رضام اولمدیغی حالدە، اینجە حقائق ایمانیە و قوّتلی حجّتلر متعدّد رسالەلردە تكرار ایدیلمش. بن چوق حیرت ایدییوردم. نەدن بونلر بڭا اونوتدیریلمش، تكرار یازدیریلمش؟ صوڭرە قطعی بر صورتدە بیلدمكە، هركس بو زماندە رسالۀ نورە محتاجدر. فقط عمومنی الدە ایدەمز. ایتسە دە تام اوقویاماز. فقط كوچك بر رسالۀ نور حكمنە كچمش بر رسالۀ جامعەیی

الدە ایدەبیلیر. اكثر وقتلردە محتاج اولدیغی مسئلەلری اوندن اوقویابیلیر. و غدا كبی، هر زمان احتیاج تكرار ایتدیگی كبی، او دە مطالعەسنی تكرار ایدر.

[ایكنجی نقطە] آیت الكبرادن چیقان ورد اكبر نامندەكی عربی رسالەجگڭ آخرندە، رسالۀ مناجاتڭ باشندەكی آیتڭ تفسیری دییە عربی قسملری علاوە ایدیلسە، برابر اوقونسە، اییدر. بز نسخەمزە یازدق.

[اوچنجیسی] عزیز قرداشلرم! چوق دفعە قلبمە كلییوردی: نەدن امام علی رضی اللّٰه عنه، رسالۀ نورە و بالخاصّە آیت الكبرا رسالەسنە زیادە اهمّیت ویرمش؟ دییە سرّینی بكلەیوردم. للّٰە الحمد، او سرّ اخطار ایدیلدی. انكشاف ایدن او سرّە شیمدیلك قیصە بر اشارت ایدییورم. شویلەكە:

رسالۀ نورڭ ممتاز بر خاصیتی، ایمانڭ اڭ صوڭ و اڭ كلّی استناد نقطەسی قوی و قطعی بیان ایدیلدیگندن، بو خاصیت آیت الكبرا رسالەسندە فوق العادە پارلاق كورونویور. بو عجیب عصردە مبارزۀ كفر و ایمان اڭ صوڭ نقطۀ استنادە سرایت ایدرك طایانییور.

مثلا، ناصلكە غایت بیوك بر میدان محاربەسندە و ایكی طرفڭ بتون قوّتلری طوپلاندیغی بر صیرەدە ایكی طابور چارپیشییورلر. دوشمان طرفی اڭ بیوك اوردوسنڭ جهازات مخربەسنی كندی طابورینە امداد و قوّۀ معنویەسنی فوق العادە تقویە ایچون هر واسطەیی استعمال ایدر. اهل ایمان طابورینڭ قوّۀ معنویەسنی بوزمق و افرادینڭ تساندینی قیرمق ایچون هر وسیلەیی قوللانیر. اهمّیتلی بر استنادكاهی كندینە تمایل ایدر. احتیاط قوّتنی طاغیتیر. مسلمان طابورینڭ هر بر نفرینە قارشو، جمعیّت و قومیتەجیلك روحیلە متساند بر جماعت كوندریر. بتون بتون قوّۀ معنویەسنی محو ایتمگە چالیشدیغی بر هنگامدە، خضر كبی بری چیقار، او طابورە دیر:

مأیوس اولما! سنڭ اویلە صارصیلماز بر نقطۀ استنادڭ و اویلە مغلوب اولماز محتشم اوردولرڭ و اویلە توكنمز احتیاط قوّتلرڭ واركە، دنیا طوپلانسە قارشوسنە چیقاماز. كائناتی طاغیتامایان اونی طاغیتاماز.

شیمدیلك مغلوبیّتڭ سببی، بر جماعتە و بر شخص معنوی یە قارشو، بر نفری كوندرمەڭزدر. چالیشكە، هر بر نفرڭ، استناد نقطەلری اولان دائرەلردن معنًا استفادە ایتدیگی قوّتلی قوّۀ معنویە ایلە بر شخص معنوی و جمعیّت حكمنە كچسین دیدی. و تام قناعت ویردی.

عینًا اویلە دە، اهل ایمانە هجوم ایدن اهل ضلالت، بو عصر جماعت زمانی اولدیغی جهتلە، جمعیّت و قومیتەجیلك مایەسیلە بر شخص معنوی و بر روح خبیث اولمش. مسلمان عالمندەكی وجدان عمومی یی و قلب كلّی یی بوزویور. و عوامڭ تقلیدی اولان اعتقادلرینی حمایە ایدن اسلامی پردۀ علوی یی ییرتییور. و حیات ایمانیەیی یاشاتان و عنعنە ایلە كلن حسّیات متوارثەیی یاقییور.

هر بر مسلمان تك باشیلە بو دهشتلی یانغیندن قورتولمغە مأیوسانە چابەلاركن، رسالۀ نور خضر كبی امدادە یتیشدی. كائناتی احاطە ایدن صوڭ اوردوسنی [حاشیە]كوستردی. و او صوڭ اوردودن مقاومتسوز مادّی و معنوی امداد كتیرمك خدمتندە خارقە بر امربر نفری اولارق آیت الكبرا رسالەسنی امام علی رضی اللّٰه عنه كشفًا كورمش، اهمّیتلە كوسترمش. تمثیلدەكی سائر نقطەلری تطبیق ایدیڭز، تا او سرّڭ بر خلاصەسی كورونسون.

سعید النّورسی

[٣٩]

[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفِ رَسَٓائِلِ الَّتٖی كَتَبْتُمْ وَتَكْتُبُونَ

عزیز، صدّیق قرداشلرم،

اوننجی شعاع نامندە یازدیغڭز فهرستەنڭ ایكنجی قسمی بڭا شویلە قوّتلی بر امید ویردیكە: رسالۀ نور، بنم كبی عاجز، اختیار، ضعیف بر بیچارەیە بدل، كنچ، قوّتلی چوق سعیدلری ایچڭزدە بولمش و بولاجق. اونڭ ایچون بوندن صوڭرە رسالۀ نورڭ تكمیل و ایضاحی و حاشیەلرلە بیانی و اثباتی سزە تودیع ایدیلمش، تخمین ایدییورم. بر امارەسی شودركە: بو سنە چوق دفعە اخطار ایدیلن حقیقتلری قید ایتمك ایچون تشبّث ایتدم ایسە دە چالیشدیریلامدم.

اوت، رسالۀ نور سزە مكمّل بر مأخذ اولابیلیر. و اوندن اركان ایمانیەنڭ هر بریسنە، مثلا قرآن كلام اللّٰه اولدیغنە و اعجازی نكتەلرینە دائر متفرّق رسالەلردەكی پارچەلر طوپلانسە ویا حشرە دائر آیری آیری برهانلر جمع ایدیلسە و هكذا، مكمّل بر ایضاح و بر حاشیە و بر شرح اولابیلیر.