Hayrat Yardım, dünya genelinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığı bağış ve yardımlarla bir iyilik köprüsü kurar. Siz de bu hayra ortak olun.
Hayrat Yardım'a Bağış Yap
SAYFA 245
[١١٩]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
عزیز، صدّیق، ثباتكار، وفادار قرداشلرم،
بو دفعە عمومڭزڭ حسابنە بایرام تبریكی و معنوی شكرلەمەلری اولارق مبارك حسن عاطفڭ و علویلری سنّیلرلە باریشدیران دردنجی بر علی اولان علی كویلی علینڭ مكتوبلرینی آلدق. جناب حق او كبی قرداشلریمزی چوغالتسین. قرداشمز حسن عاطفڭ مدرسۀ نوریە درسخانەسنە و یوكسك قرداشمز اولان حاجی حافظڭ دائرەسنە كلوب چالیشمەسی و مستثنا قلمیلە بزلرە یاردیم ایچون آیت الكبرایی یازمسی و آیت الكبرادن ذوقنە كیدن وجیز پارچەلری كوچك لوحەلرە یازوب بزە كوندرمسی، غایت طاتلی بر بایرام هدیەسی حكمنە كچدی و لمعاتدن
اولاشماز دَسْتِ اَدَبِ غَرْبِ هَوَسْبَارِ هَوَاكَارِ دَهَادَارْ
دَأْبِ اَدَبْ أَبَدْ مُدَّتْ قُرْآنِ ضِیَابَارِ شِفَاكَارِ هُدٰی دَارْ
فقرەسندن آلدیغی بر نشئە ایلە یازدیغی (یا قادر! اسماڭ بحرِ دُرْدر. یا رب! تقدیر بیلمزلرڭ حدّینی بیلدیر. یا رب! كولدیر، او دریادە اینجی كودن عبدیڭی كولدیر... هم پنجرەسنی دیار عدمە كیدن یولە ناظر آچمش اولان كیشەدن، كوثر كیشەسندن دائرۀ نوریەیە كچەبیلمەلرینە مدار اولان مجّانی برر بیلت اولارق... آیت الكبرادن او وجیزەلر برر برر ورقە یازیلدی...) كبی اینجە و رقیق حسّیاتی، بزی چوق مسرور ایتدی.
او قیمتلی مكتوبندە مبارك حاجی حافظ، رشدی، زهدی بدوی، دمیرجی، تنكەجی، ترزی، محمدلرڭ عثمان، ذكائی، سلیمان كبی قیمتدار قرداشلریمزدن بحث ایدرك، استانبول اختیار حادثەسندن متأثّر اولدقلرینی یازییور. قرداشلرم، متأثّر اولوب مراق ایتمەییڭز. او حادثە اهمّیتسزدر. و اهمّیتنی غائب ایدییور، سونویور. دگل بویلە سینك ویزیلتیسی كبی حادثەلر، بلكە كوك كورولتوسی كبی هجوملرلە رسالۀ نورڭ قهرمانلری صارصیلمایاجقلر ان شٓاء اللّٰه. او بیچارە دە خطاسنی آڭلامش. فقط موقع اجتماعیەسی و اهل دنیا ایلە و مبعوثلرلە جدّی مناسبتدار اولمسی و نظیفڭ روایتنە كورە اوچ بیڭ بانقنوطلە غایت كوزل بر زوجەیی طقسان یاشندن صوڭرە آلمسی نقطەسندن دنیا ایلە و حیثیت و شرف دنیویە ایلە زیادە علاقەدار اولمق سببیلە، كندینی یالانجی،
SAYFA 246
رذیل ایتمەمك ایچون، بتون بتون سوزینی كری آلمییور. فقط اونڭ معناسز اعتراضی سوندی. فقط اهل ضلالت، اونڭ او معناسز مخالفتندن استفادە ایتمك محتملدر. اونڭ ایچون هیچ اهمّیت ویرمەییڭز.
هم باشمزە كلن چوق حادثەلر كبی بو حادثە دە، رسالۀ نورڭ حقّندە و حقّمزدە خیرە انجرار ایدەجگنی عنایت الٰهیەدن قوّتلە امید بسلەیورز. و بو امیدیمزی قوّتلندیرن چوق نقطەلر وار. [اوّلا] [عَسٰٓی اَنْ تَكْرَهُوا شَیْئًا وَهُوَ خَیْرٌ لَكُمْ] و [ثانیًا] [اِذَٓا اَرَادَ اللّٰهُ نَشْرَ فَضٖیلَةٍ طُوِیَتْ اَتَاحَ لَهَا لِسَانَ حَسُودٍ] و [ثالثًا]..
هجوم اعتراضی رسالۀ نورە قارشو دگل. بلكە یالڭز سٓوء تفهّملە، بنی انانیتم لهندە اشاراتی بیان ایتمشم دییە اعتراضی فائدەلی چیقار. چونكە مسلگمزدە انانیت اولمدیغی كبی، بر موم حكمنە كچمەین شخصیتمی، قرآنڭ حقیقت كونشندن فیض آلان رسالۀ نورڭ شخص معنویسنڭ قمری باغلانماز و تابع ایدیلمز. او چوروك، فانی شخصیتم، او باقی، یوكسك، آغیر حقیقتی قالدیرماز. او چوروك شخصیتە كلن عارضەلرلە او قمر خَسْفْ اولاماز.
بو نقطۀ نظردن اویلە حسودلرڭ دیلیلە شخصمی چوروتمك، رسالۀ نورڭ حقیقت قرآنیە ایلە باغلاندیغنی كوستروب سقوطلە اونڭ پارلامسندە دوام ایتمەسنی اثبات ایدەجك. كە بن قرآنڭ مالی یم، اونڭلە باغلی یم دییەجك.
اورادە بولونان عموم قرداشلریمزە و همشیرەلریمزە برر برر سلام، هم بالمقابلە بایراملرینی تبریك ایدرز.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
سعید النّورسی
[١٢٠]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
قرداشلرم،
قرآنڭ بر تك آیتنڭ بر تك اشارتی، اخبار غیب نوعندن بر لمعۀ اعجازیەیی توافق صورتیلە كوستردیگنی معنوی بر اخطار ایلە كوردم.
[اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ یَاْكُلَ لَحْمَ اَخٖیهِ مَیْتًا] شو آیت كریمەنڭ مقام جفریسی، شدّە و تنوین صاییلمازسە، بیڭ اوچ یوز اللی بردر. [ مَیْتًا] اصلی [مَیِّتًا] اولمەسندن، بیڭ اوچ یوز آلتمش بر ایدرك، بو تاریخدە،
SAYFA 247
امور عظیمەدن بر دهشتلی غیبتی شو آیت معنای اشاری كلّیتندە داخل ایدییور. و امور عظیمەدن بویلە عجیب بر غیبت، عین تاریخدە و عین سنەدە وقوعە كلدی. شویلەكە:
اون سكز سنە مدّتندە، شیمدی یگرمی سنەدن كچدی، سنّت سنیّەیی محافظە ایچون باشنە شاپقە قویمادیغندن.. و اون سكز سنەدر اختلاطدن منع ایدیلوب حپس منفرد حكمندە، یالڭز بر اوطەدە حیاتنی كچیرمگە مجبور ایدیلن.. و خصوصی عبادتگاهندە اذان محمّدیؐ اوقویوب [اللّٰە اكبر] دیدیگندن و [لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ] حقیقتنی كونش كبی كوستردیگندن، یوز آرقداشیلە تحت توقیفە آلینان بر آدم، یوزر امارە و قرینەلرە استنادًا عنایت الٰهیەدن كلدیگنە قطعی بر قناعتی ایلە اشارات قرآنیەدن بر مژدەیی هم كندینە، هم مصیبتزدە آرقداشلرینە تسلّی نیّتیلە بیان ایتدیگی ایچون، غیبت و فنا تعبیراتلە تشهیر ایتمك و اونڭ درسلریلە ایمانلرینی قورتاران معصوم شاكردلرینی اوندن تنفیر ایدوب شبهەلر ویرمك، كویا اورتەلقدە مدار انكار بر شی یوقمش و هیچ بر منكراتی و جنایتی كورمییورمش كبی، یالڭز او بیچارەنڭ موهوم بر خطاسنی سكز سنەدە سكسان مدقّقلرڭ نظرندە صاقلانمش و سطحی و عنادی نظرینە كورە بر اجتهادی یاڭلیشنی كورویورمش ظنّیلە غلیظ تعبیرلر ایلە ذمّ ایتمك، البتە بو عصردە، بو مملكتدە، قرآن معجز البیانڭ قصدًا اشارتنە مدار اولابیلیر عظیم بر حادثەدر.
بنجە قرآنڭ، ناصلكە هر سورەسی و بعضًا بر آیتی و بعضًا بر كلمەسی بر معجزە اولور. اویلە دە، بو آیتڭ تك بر اشارتی، اخبار غیب نوعندن بر لمعۀ اعجازیەدر. بو آیتڭ بو اشارتی، بو عصردە رسالۀ نور شاكردلرینڭ حقّندەكی غیبتە باقدیغنە اوچ امارە وار:
[برنجیسی] برنجی شعاع اولان اشارات قرآنیە رسالەسندە رسالۀ نورە و ترجماننە اشارت ایدن و بشنجی آیت اولان [اَوَمَنْ كَانَ مَیْتًا فَاَحْیَیْنَاهُ وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا یَمْشٖی بِهٖ فِی النَّاسِ] غایت قوّتلی قرینەلر ایلە، [مَیْتًا] كلمۀ قدسیەسی، جفر و ابجد حسابیلە و اوچ جهت معناسیلە سعید النّورسی یە توافق ایتمەسیدر.
[ایكنجی امارە] [اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ] الی آخر الآیة.. آیتڭ مقام جفریسی و ریاضیسی، بیڭ اوچ یوز آلتمش بر ایتمەسیدر. عین تاریخدە او عجیب حادثە اولمشدر.
[اوچنجی امارە] او محترم اختیار ذاتی اونوتمق، بلكە شخصمە قارشو تزییفاتنی اختیارلغنە و چوق جهتلرلە مابینمزدەكی اخوّتە حرمتًا حلال ایتمەیە قرار ویردیگم و بز خدمتكار اولدیغمز قرآنە حوالە ایدوب بیراقدیغم هنگامدە،
SAYFA 248
بردن اختیارم خارجندە بش وجه ایلە ذمّی ذم ایدن و معجزانە غیبتدن آلتی جهتلە زجر ایدن [اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ یَاْكُلَ لَحْمَ اَخٖیهِ مَیْتًا] آیتی قارشومدە كندینی كوستروب تمثّل أیلەدی. معنًا، بڭا باق! دیدی. بن دە باقدم. بردن تسبیحات ایچندە كوردمكە، بیڭ اوچ یوز اللی بردن تا بیڭ اوچ یوز آلتمش بر تاریخنی كوستردی. حالمزە باقدم. پردە آلتندە اللی بردن، تا آلتمش برە قدر، رسالۀ نور مدد بكلەدیگی استانبول آفاقندە بر تعرّض بولونمش و آلتمش بردە بردن پاتلامشدر.
[تحلیل] [ت] درت یوز، [خ] آلتی یوز، بیڭ.. [م م ی ی] یوز، [ل ل ك ك] یوز، اوچنجی [م] [ی، ن] یوز، [ح ح ح ب د] اوتوز، دردنجی [ی] اون، بش [الف]، بر [ە] ایلە برابر اون، آخردەكی تنوین وقفًا [الف] اولدیغی ایچون یكونی بیڭ اوچ یوز اللی بر [حاشیە]، [مَیْتًا] اصلی یای مشدّدە اولدیغندن بیڭ اوچ یوز آلتمش بر ایدر.
سعید النّورسی
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
عزیز، صدّیق، مدقّق قرداشلرم،
برنجی شعاع، اشارات قرآنیەنڭ باشندە بر مقدَّمە اولارق سزە كوندردیگمز [اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهُ لِلْاِسْلَامِ] آیتنە دائر فیضینڭ استخراجی و [اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ] آیتنڭ استخراجی و ملفوفًا بو دفعە اوّلجە سزە كلن بر مكتوبدن انتخاب ایتدیگمز بو پارچەسی ایلە برابر اشارات قرآنیە كیمدە وارسە، اونڭ باشندە بر مقدَّمە اولارق یازیلمش. چونكە بو اوچ پارچە، ناصل شیمدیكی اعتراضی زیر و زبر ایتدی. ایلریدە كلن اعتراضلری دە رد ایدر بر ماهیتدەدر.
اوت، بن مدافعەدن واز كچوب قرآنە حوالە ایتدیگم عین زماندە، قرآن معجز البیان بو [اَیُحِبُّ اَحَدُكُمْ] آیتیلە
SAYFA 249
بزی حمایە و مدافعە ایتمەیە باشلادیغنی و بزی بزە بیراقمدیغنی قطعی قناعتم كلدی [حاشیە]. دیمك معنًا قرآن بزە اشارات قرآنیەیی بر درجە میدانە چیقمەیە، فقط اهل انصافە و رسالۀ نوری تقدیر ایدنلرە قارشو بر درجە اذن ویرییور. مادام اشارات قرآنیە بعض نامحرملرڭ اللرینە كیرمش و طرد ایدیلن ضعیف هجوملرە دە معروض قالمش. البتە رسالۀ نورڭ مقبولیتنی امضا ایدن اشارات قرآنیە، اوچ كرامت علویە و كرامت غوثیە و لاحقەیە كیرمش و رسالۀ نورڭ كرامتنی كوسترمش آلتی یدی فقرە برابر بر جلددە لازم كلییور.
اویلە ایسە سزلر تقسیم اعمال بر قطعەدە، باشدە اشارات قرآنیە، برنجی شعاع و اونڭ باشندە، بو مكتوبڭ باشندە مذكور اوچ پارچە و اشارات قرآنیەدن صوڭرە اوچنجی كرامت علویە، اوندن صوڭرە ایكنجی كرامت علویە، اوندن صوڭرە برنجی كرامت علویە، اوندن صوڭرە كرامت غوثیە ذیللری ایلە شاملی و رشدینڭ فقرەلری داخل، صوڭرە لاحقەدن انتخاب ایتدیگڭز بش آلتی فقرە، بنم ایچون كوزلجە یازیلسین. اوچ علی، عاطف، خسرو، صبری كبی قرداشلرم یازوب بزە كوندرسینلر. فقط یازدقلری، بتون بر جلد ایچندە اولاجق. قهرمان سلیمان رشدینڭ بزە آیریجە دە كلن تبریكنە مقابل اوچ بایرامنی بردن تبریك ایدییورز. مدقّق و محقِّق صبرینڭ [لَا] و [نَعَمْ] لە جواب ایستەدیگی مسئلەسنە [لَا] [اِلَّٓا اَنْ یَكُونَ الْاٰخِذُ وَالْمَأْخُوذُ لَهُ مِنَ الْمُسْتَحِقّٖینَ لِلزَّكَاةِ] هر زماندن زیادە بو عجیب احتكاردن ضرورت قطعیەیە دوشن فقیرلرە و مسكینلرە زنكینلر زكات ایلە امدادلرینە قوشسەلر، برە یوز قزانیرلر. بو مادّی مصیبتڭ بر چارۀ یگانەسی (زكات شرعی در ).
عجبا خسرو كلمشمی، مراق ایدییورم. شاملی راحتسز دگلمی؟ پك چوق ذاتلری صوراجقدم. فقط للّٰە الحمد، او قدر چوق خاص و اونلر ایلە فضلە علاقەدار قرداشلریمز واركە، برقاچ مكتوبدە آنجق یازیلابیلیر. اویلە ایسە بیلییورسڭزكە، كیملری صوراجقدم. بیلدیگڭزە حوالە ایدوب قیصە كسییورم. عموم قرداش و همشیرەلریمزە برر برر سلام و دنیا و آخرتدە سلامتلرینە دعا ایدییورز.
دعاڭزە محتاج قرداشڭز سعید النّورسی
SAYFA 250
[١٢١]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفِ رَسَٓائِلِ النُّورِ الْمَقْرُٓوئَةِ وَالْمَكْتُوبَةِ
عزیز، صدّیق قرداشلرم،
سزە اوچ نقطەیی بیان ایتمەیە قلبدە بر احتیاج اولدی.
[برنجیسی] بر حادثەدە هم انسان ألی، هم قدر مداخلەسی اولدیغندن، انسان، ظاهری سببە باقوب، بعضًا حقسز حكم ایدوب ظلم ایدر. قدر، او مصیبتڭ كیزلی سببنە باقدیغی ایچون عدالت ایدر دییە، رسالۀ نوردە بر قاعدۀ اساسیەدر.
هم شیمدی یە قدر رسالۀ نورڭ باشنە كلن حادثەلردە بر دست عنایت، بر وجە رحمت بولوندیغی تجربەلرلە ثابتدر.
بو ایكی جهتدە قلبدن بر سؤٓال چیقدی. عجبا نور حقّندەكی بو یڭی استانبول حادثەسندە، وجە عدالت و رحمت نەدر؟ خاطرە بویلە بر جواب كلدیكە:
رسالۀ نورە، اهل علم و اهل دقّتی جدّیتلە باقمەیە و تدقیق ایتمەیە سوق ایتدی. البتە رسالۀ نوری تدقیق ایدن بر عالم، انصافی وارسە طرفدار اولور. و رسالۀ نور، علما دائرەسندە استانبول آفاقندە تظاهر ایدەجك. ایشتە وجە رحمت و عنایت.
امّا، قدر الٰهینڭ وجە عدالتی شودركە:
رسالۀ نورڭ حقیقتیلە و شاكردلرینڭ شخص معنویسیلە تظاهر ایدن فوق العادە ایمانی خدمتلرڭ اهمّیتلی قسمنی بیچارە ترجماننە ویرمك صورتیلە اهل دنیا و اهل سیاست و عوامڭ و حقیقتسزلرڭ نظرندە برنجی درجە ظن ایدیلن و حقیقت نظرندە، ایمانە نسبتًا آنجق اوننجی درجەدە بولونان سیاست اسلامیە و حیات اجتماعیۀ امّتە دائر خدمتی، كائناتدە اڭ بیوك مسئلە و وظیفە و خدمت اولان حقائق ایمانیەنڭ خدمتنە چالیشمەسنە راجح كوردكلرندن، او ترجمانە قارشو آرقداشلرینڭ پك زیادە حسن ظنلری، اهل سیاستە، انقلابجی بر سیاست اسلامیە فكرینی ویرمك جهتندە، رسالۀ نورە قارشو حیات اجتماعیە نقطەسندە جبهە آلمق و فتوحاتنە مانع اولمق، پك قوّتلە احتمالی واردی.
SAYFA 251
بوندە هم خطا، هم ضرر بیوكدر. قدر الٰهی، بو یاڭلیشی تصحیح ایتمك و او احتمالی ازالە ایتمك و اویلە امید بسلەینلرڭ امیدلرینی تعدیل ایتمك ایچون، اڭ زیادە اویلە جهتلردە یاردیم و التحاقە قوشاجق اولان علمادن و ساداتدن و مشایخدن و احبابدن و همشهریلردن بریسنی معارض چیقاردی. او افراطی تعدیل ایدوب عدالت ایتدی. سزە، كائناتڭ اڭ بیوك مسئلەسی اولان ایمان خدمتی یتر دییە، بزی مرحمتكارانە او حادثەیە محكوم أیلەدی. صوڭرە للّٰە الحمد، او معارضی صوصدیردی، او آتشی سوندیردی. فقط منافقلر سوندیرمەمك ایچون چالیشییورلر.
[ایكنجی نقطە] بو دهشتلی احتكاردن چیقان قحط و غلا و آچلق و ضرورت، یاشامق طمارینی شدّتلە یارەلاندیرییور. بو یارە، حسّیات علویۀ دینیەیی بر درجە صوصدیرمغە وسیلە اولوب، اهل ضلالتە یاردیم ایدییور. هركس معدەسنی دوشونمەیە باشلایور. قلب، حقیقتدن زیادە اكمگی دوشونوب حیاتە، یاشامغە یاردیمە قوشوب، وظیفۀ حقیقیەسنی ایكنجی درجە بیراقیر. بوڭا قارشو رسالۀ نورڭ شاكردلری بر اوزون رمضان نظریلە باقوب، كفّارت الذّنوب بر ریاضت شرعیەیە چویرەبیلیرلر. علنًا نقض صیاملە رمضانڭ حرمتنی قیران بدبختلرە كلن شو مصیبت، معصوملری دە اینجیتیر. فقط رسالۀ نور شاكردلری و معصوملر، او مصیبتی لهلرینە دوندیروب، خیرلی بر ریاضتە قلب ایدرلر. قناعت و اقتصادلە قارشولارلر.
[اوچنجی نقطە] ایكی مسئلەدر. [برنجیسی] مدقّق خواجە صبری، فیضینڭ استخراجنە دائر فیضی یە یازدیغی مكتوب، كوزلدر. لاحقەیە كیردكدن صوڭرە، خواجەلر [فٖیهِ نَظَرٌ] دیمەمك ایچون، بعض كلماتی تعدیل ایدیلدی.
ازجملە، (خاص) یرینە (اڭ زیادە) كلمەسی قونولدی. (منحصر و یگانە) كلمەسی طی ایدیلوب (و كافە نظرینە اهمّیتلی بر نظر) كبی تعدیل ایدیلدی. فیضی دییور: بیوك قرداشم صبرینڭ بڭا قارشو مكتوبنە و فهممڭ تصدیقنە پك چوق تشكّر ایدوب اللرندن اوپرم.
[ایكنجی مسئلە] استانبول علماسنڭ اڭ بیوگی و اڭ مدقّقی و چوق زمان مفتیّ الانام اولان اسكی فتوا امینی، مشهور علی رضا أفندی، برنجی شعاع، اشارات قرآنیە و آیت الكبرا كبی رسالەلری كوردكدن صوڭرە، رسالۀ نورڭ مهم بر طلبەسی اولان حافظ امینە دیمشكە:
SAYFA 252
بدیع الزّمان شو زماندە، دین اسلامە اڭ بیوك خدمت أیلەدیگنی و اثرلرینڭ تام طوغری اولدیغنی.. و بویلە بر زماندە، محرومیت ایچندە، فراغت نفس ایدوب، یعنی دنیایی ترك ایدوب، بویلە بر اثر میدانە كتیرمك، هیچ كیمسەیە میسّر اولمدیغنی و هر صورتلە شایان تبریك اولدیغنی.. و رسالۀ نور، مجدّد دین اولدیغنی.. و جناب حق، اونی موفّقٌ بالخیر أیلەسین، آمین دییەرك و بعضیلرڭ صقال بیراقمامقلغنە اعتراضلری مناسبتیلە، مولانا جلال الدّین رومینڭ؈ پدرلری اولان سلطان العلمانڭ بر قصّەسیلە اونی مدافعە ایدوب، دیمش:
(بو مثللو، بدیع الزّمانڭ دخی، البتە بر اجتهادی واردر. اعتراض ایدنلر حقسزدر) دیمش. و خواجە مصطفی یە امر ایتمش، سویلەدیگمی یاز:
بدیع الزّمانە كمال حرمتلە سلام ایدرم. تألیفاتڭزڭ اكمالنە حرز جان ایلە دعا ایتمكدەیم [یعنی، روحە نسخە اولاجق قدر قیمتداردر]. بعض علماء السّوئڭ تنقیدینە اوغرادیغڭە متأثّر اولما. زیرا یمیشلی آغاچ طاشلانیر [حاشیە]، قضیەسی مشهوردر. و مجاهداتڭزە دوام بویورڭ. جناب حق و فیّاض مطلق عاجلاً مراد و مطلوبڭزە موفّقٌ بالخیر أیلەسین. باقی حقّڭ برلگنە امانت اولیڭز.
اسكی فتوا امینی
علی رضا
ایشتە بویلە مدقّق و علم و شریعت و قرآن جهتندە بو زماندە سوز صاحبی اڭ بیوك عالم بویلە حكم ایتمش. رسالۀ نورڭ طلبەلری، بو مسئلەیی احتیاطًا یبانیلرە اونڭ اسمنی ویرمكلە تشهیر ایتمەمك كركدر و دعالرینە اونی داخل ایتمك لازمدر. عموم قرداشلریمزە سلام.
قرداشڭز
سعید النّورسی
SAYFA 253
[استادیمزڭ اهمّیتلی بر مكتوبیدر]
[١٢٢]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُٓ اَبَدًا دَٓائِمًا
عزیز، صدّیق، مستقیم قرداشلرم،
غایت جدّی بر اخطار ایلە بر حقیقتی بیان ایتمەیە لزوم وار. شویلەكە:
[لَا یَعْلَمُ الْغَیْبَ اِلَّا اللّٰهُ] سرّیلە، اهل ولایت، غیبی اولان شیلری بیلدیریلمزسە بیلمزلر. اڭ بیوك بر ولی دخی، خصمنڭ حقیقی حالنی بیلمدكلری ایچون حقسز اولارق مبارزە ایتمسی، عشرۀ مبشّرەنڭ مابینندەكی محاربە كوسترییور. دیمك ایكی ولی و ایكی اهل حقیقت بربرینی انكار ایتمكلە مقاملرندن سقوط ایتمزلر. مگر بتون بتون ظاهر شریعتە مخالف و خطا بر اجتهاد ایلە حركت ایدیلمش اولا. بو سرّە بناءً [ وَالْكَاظِمٖینَ الْغَیْظَ وَالْعَافٖینَ عَنِ النَّاسِ] دەكی علوّ جنابلق دستورینە اتّباعًا و عوام مؤمنینڭ شیخلرینە قارشو حسن ظنلرینی قیرمامقلە برابر، ایمانلرینی صارصیلمادن محافظە ایتمك و رسالۀ نورڭ اركانلرینڭ حقسز اعتراضلرە قارشو حقلی و فقط ضررلی حدّتلرندن قورتارمق لزومنە بناءً.. و اهل الحادڭ ایكی طائفۀ اهل حقیقتڭ مابینندەكی خصومتدن استفادە ایدرك، برینڭ سلاحیلە و اعتراضیلە أوتەكینی جرح ایدوب، اوتەكینڭ دلیللریلە بریكینی چوروتوب، ایكیسنی دە یرە اورمق و چوروتمكدن اجتنابًا، رسالۀ نور شاكردلری بو مذكور بش اساسە بناءً، معارضلری حدّت و تهوّرلە و مقابلۀ بالمثل ایلە قارشولاماملی. یالڭز كندیلرینی محافظە ایچون مدار اعتراض نقطەلری مصالحەكارانە ایضاح ایتمك و جواب ویرمك كركدر.
چونكە بو زماندە انانیت چوق ایلری كیتمش. هركس، قامتی مقدارنجە بر بوز پارچەسی اولان انانیتنی اریتمییور، بوزمییور، كندینی معذور بیلییور. اوندن نزاع چیقییور. اهل حق ضرر ایدر. اهل ضلالت استفادە ایدییور. استانبولدەكی معلوم اعتراض حادثەسی ایما ایدییوركە، ایلریدە، مشربنی چوق بگنن بعض ذاتلر و خودگام بعض صوفی مشرب و نفس امّارەسنی تام ئولدیرمەین و حبّ جاه ورطەسندن قورتولمایان بعض اهل ارشاد و اهل حق، رسالۀ نورە و شاكردلرینە قارشو كندی مشربلرینڭ و مسلكلرینڭ رواجنی و اتباعلرینڭ حسن توجّهلرینی محافظە نیّتیلە اعتراض ایدەجكلر. بلكە دهشتلی مقابلە ایتمك احتمالی وار. بویلە حادثەلرڭ
SAYFA 254
وقوعندە، بزلر، اعتدال دملە و صارصیلمامقلە و عداوتە كیرمەمكلە مقابلە ایتمكلە برابر، او معارض طائفەنڭ دە رؤسالرینی چوروتمەمكدر.
[فاش ایدیلمسی خاطریمە كلمەین بر سرّی، فاش ایتمەیە مجبور اولدم]
شویلەكە: رسالۀ نورڭ شخص معنویسی و او شخص معنوی یی تمثیل ایدن خاص شاكردلرینڭ شخص معنویسی فرید مقامنە مظهر اولدقلری ایچون، دگل خصوصی بر مملكتڭ قطبی، بلكە اكثریت مطلقە ایلە حجازدە بولونان قطب اعظمڭ تصرّفندن خارج اولدیغی كبی، اونڭ دە حكمی آلتنە كیرمگە مجبور دگلدر. هر زماندە بولونان ایكی امام كبی، قطب اعظمی طانیمغە دە مجبور اولمایور.
بن اسكیدن، رسالۀ نورڭ شخص معنویسنی، او اماملردن بریسی ظن ایدییوردم. شیمدی آڭلایورمكە، غوث اعظمدە؈ قطبیت و غوثیتلە برابر، فردیّت دە بولوندیغندن، آخر زماندەكی شاكردلرینڭ باغلاندیغی رسالۀ نور، او فردیّت مقامنڭ مظهریدر. كیزلنمگە لایق اولان بو سرّ عظیمە بناءً، مكّۀ مكرّمەدە دخی فرض محال اولارق رسالۀ نور علیهندە بر اعتراض قطب اعظمدن دخی كلسە، رسالۀ نور شاكردلری صارصیلمایوب، او مبارك قطب اعظمڭ اعتراضنی التفات و سلام صورتندە تلقّی ایدوب، توجّهنی دە قزانمق ایچون، مدار اعتراض نقطەلری او بیوك استادلرینە قارشو ایضاح ایلە، اللرینی اوپمكدر.
اوت، قرداشلرم! بو زماندە اویلە دهشتلی جریانلر و حیاتی و جهانی صارصاجق حادثەلر ایچندە حدسز بر متانت و اعتدال دم و نهایتسز بر فداكارلق طاشیمق كركدر. اوت، [یَسْتَحِبُّونَ الْحَیٰوةَ الدُّنْیَا عَلَی الْاٰخِرَةِ] آیتنڭ سرّ اشاریسیلە، آخرتی بیلدكلری و ایمان ایتدكلری حالدە، دنیایی آخرتە سوەرك ترجیح ایتمك و قیریلاجق شیشەیی باقی الماسە بیلەرك رضا و سوینچلە ترجیح ایتمك و عاقبتی كورمەین كور حسّیاتڭ حكمیلە، حاضر بر درهم زهرلی بر لذّتی، ایلریدەكی بر بطمان صافی لذّتە ترجیح ایتمك، بو زمانڭ دهشتلی بر مرضی و بر مصیبتیدر. او مصیبت سرّیلە، مؤمنلر دخی، بعضًا اهل ضلالتە طرفدار اولمق كبی دهشتلی خطادە بولونویورلر. جناب حق، اهل ایمانی و رسالۀ نور شاكردلرینی بو مصیبتلرڭ شرّندن محافظە أیلەسین. آمین.
قرداشڭز سعید النّورسی
SAYFA 255
[١٢٣]
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
عزیز، صدّیق قرداشلرم،
رسالۀ نورڭ انتشارینە و فتوحاتنە قارشو كلن بری سماوی، بری ارضی ایكی مصیبتە مقابلە ایدەجك اولان آیری بر عنایت الٰهیە جلوەسی كورولمگە باشلادی.
ارضی و انسانی اولان مصیبت، اسپارطەدە و استانبولدە اولدیغی كبی، قسطمونینڭ حوالیسندە دە اهل ضلالت رسالۀ نورڭ انتشارینە سد چكمك ایچون، خاص طلبەلرڭ و جدّی چالیشانلرڭ شوقلرینی قیرمق و اونلرە فتور ویرمك ایچون، آیری آیری طرزلردە، عمومی بر پلان داخلندە تعرّض ایدیلییور. خالصلرە فتور ویرەمدكلرندن، باشقە مشغلەلر بولمقلە چالیشمەلرینە ضرر ویرییورلر.
سماوی مصیبت ایسە، احتكار نتیجەسندە، حیات و یاشامق حسّی، حسّیات دینیەیە غلبە چالوب، اكثر ناس معدەسنی، معیشتنی دائما دوشونویور. حتّی اكثر فقرا قسمندن اولان رسالۀ نور طلبەلری، بو مصیبتە قارشو چابەلامق مجبوریتیلە حقیقی و اڭ مهم وظیفەسی اولان نشر خدمتنی بیراقمەیە مجبور اولویور.
هم انسانلرڭ ذهنلری، فكرلری، قصدًا و بالذّات حقائق ایمانیەیە قارشو بو یوزدن بر درجە لاقیدلق بر وضعیت آلمەسندن، بر توقّف دورەسی كلمەسنە مقابل، جناب حقّڭ عنایت و رحمتیلە باشقە بر طرزدە رسالۀ نورڭ انتشار و فتوحاتنە میدان آچمش. ازجملە، استانبول آفاقندن یوكسك علمانڭ اسكی فتوا امینی علی رضا، احمد شِیرَانی و پارلاق واعظلردن شمسی كبی ذاتلر، رسالۀ نورلە جدّی و تقدیركارانە مناسبتدارلغە باشلامەلریدر.
هم خاطریمزدە اولمدیغی حالدە، یڭی حروفلە طبع ایتمك اوزرە، باشدە آیت الكبرانڭ اڭ مهم پارچەسی یدی پارچە، بر مجموعەدە طبع ایتمك و كنچلری اویاندیران اوچ درت پارچە آیری بر رسالەدە، حافظ مصطفی ایلە برابر طبع ایتمك ایچون مطبعەیە كوندردك.
هم مهم بر ذات تشبّث ایدییوركە، مهم پارچەلردن بر قسمنی آنقرەدە، بیوك رتبەلی بریسنڭ معاونتیلە طبع ایتمك نیّتی وار. بن شیمدیلك موافقت ایتمدم.
SAYFA 256
والحاصل، بر قاپو قپانسە، عنایت الٰهیە داها پارلاق قاپولری رسالۀ نور یوزندن آچییور، یول ویرییور. رسالۀ نورڭ مكتوب و ملفوظ حروفاتی عددنجە جناب ارحم الرّاحمینە حمد و ثنا و شكر اولسون. [اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّٖی]
بوڭا بناءً، بو توقّف و موقّتًا فتورە مراق ایتمەییڭز. ذاتًا شیمدی یە قدر چالیشمەلر، تخوملر نوعندن استقبالدە كافی سنبللر ویرەبیلیر. فرض محال اولارق، هیچ چالیشیلماسە دە یینە كفایت ایدر. قطعیًّا تقرّر ایتمشكە، رسالۀ نور حقیقتلرینە غدایە احتیاج كبی بو زماندە احتیاج وار. بو احتیاج ایسە اونی توقّفدە بیراقماز، ایشلتدیرەجك ان شٓاء اللّٰه.
حافظ مصطفی ایلە عمومڭزە بدل كوروشدك، فقط پك آز بر زماندە. جناب حق، اونی و طاهری یی طبع مسئلەسندە موفّق أیلەسین. آمین. حافظ علینڭ مكتوبندە، مدرسۀ نوریەنڭ استادی اولان حاجی حافظلە غایت صمیمانە و اخوّتكارانە كوروشمەلری و مشورتلری، بزلری چوق مسرور أیلەدی. عموم قرداشلریمزە و همشیرەلریمزە برر برر سلام و دعا ایدییورز.
قرداشڭز سعید النّورسی
صبری قرداش، خستەیە جناب حق شفا ویرسین. دعا ایدیلدی. اوتەكی مسئلە، حنفی مذهبندە حمل مانع دگل. یالڭز وضع حمل ایلە عدّت بیتر. فقط حمل وقتندە طلاق منهیدر.
[١٢٤]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
عزیز، صدّیق قرداشلرم،
نور فابریقەسنڭ صاحبی، برنجی شعاعڭ دردنجی آیتی بحثندە، حقیقت اسلامیتڭ یدی اساسی پارلاق بر صورتدە اثبات ایدیلدیگی جملەسنە دائر صورویوركە: اركان اسلامیەیی بش بیلییورز. هم وجوب زكات ركنی، رسالەلردە نە صورتلە ایضاح ایدیلدیگنی صورویور.
[الجواب] اسلامڭ ركنلری باشقەدر، حقیقت اسلامیتڭ اساسلری یینە باشقەدر. حقیقت اسلامیتڭ
SAYFA 257
اساسلری، آلتی اركان ایمانیە [حاشیە]ایلە و اساس عبودیتكە، اسلامڭ بش ركنی اولان [صوم، صلات، حج، زكات، كلمۀ شهادت] مجموعنڭ خلاصەسیدر. رسالۀ نور، آلتی ركن ایمانی ایلە بو اساس عبودیتی اثبات ایدوب [سَبْعُ الْمَثَانٖی] جلوەسنە مظهریتی مراددر.
وجوب زكاتڭ ایضاحندن مراد ایسە، زكاتڭ تفرّعات تفصیلاتی دگل، بلكە زكاتڭ حیات اجتماعیەدە درجۀ لزومی و اهمّیتلی قیمتی اثبات ایدیلمش دیمكدر. اوت، رسالۀ نوردن اوّل یازدیغمز رسالەلردە، هم رسالۀ نورڭ متعدّد یرلرندە، وجوب زكاتڭ حیات اجتماعیەدە نە درجە اهمّیتلی اولدیغی قطعیًّا و واضحًا اثبات ایدیلمش دیمكدر. برنجی شعاعڭ آخرندە بر قرداشمزڭ مكتوبی، شیمدیكی بزە یازیلاجق نسخەدە یازیلماسین. مناسب كورمدیگڭز بر شیئی یازمایابیلیرسڭز.
اسپارطەدە، رسالۀ نورڭ درس و نشرینە ایكی كوشكنی بر زمان تخصیص ایدن قرداشمز شكری افندینڭ ایكی كنچ اولادینڭ وفاتی، بنی متأثّر ایتدی. چونكە بش آلتی یاشندە ایكن، معصومە كریمەسی یانمە كلدكجە، هر دفعە آدڭ نەدر؟ صورویوردم. معصومانە، كمال فخرلە، خیر النّسا دیردی. بنی شفقتلە كولدیرییوردی. جناب حق، او مبارك معصومەیی بردن جنّتنە آلدی، بو دنیا جهنّمندن قورتاردی. و مرحوم مخدومی حیاتی ایسە، ان شٓاء اللّٰه اونی دە خیر النّسا كبی كناهسز، معصوم یاپدی. برابر جنّت طرفنە كیتدیلر. بو نقطۀ نظردن بن او ایكی چوجغی تبریك ایدییورم. و پدر و والدەلرینی دە هم تعزیە، هم معنًا تبریك ایدییورمكە، او ایكی اولادلری [وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ] سرّینە مظهر اولدیلر. بن او ایكیسنی، رسالۀ نورڭ وفات ایدن شاكردلری ایچندە دعالریمزە داخل ایتدك.
رشدی افندی بنم طرفمدن، شكری أفندی یە تعزیەنامەسی اولان اون یدنجی مكتوبی بنم یرمدە اوقوسون. رسالۀ نورڭ قاپدانی صبری، نیس آطەسندەكی بر قرداشمز، اوننجی سوزڭ طبعندن صوڭرە تهلكەدن محافظە ایچون قاچ آی خانەسندە صاقلایان و پدر و والدەسیلە، بزملە جدّی علاقەدار بولونان ولی أفندینڭ پدر و والدەسنڭ وفات خبرلرینی یازییور. جناب حق اونلرە رحمت أیلەسین. بن ان شٓاء اللّٰه چوق زمان اونلری معنوی قزانچلریمە شریك ایدەجگم.
قرداشڭز سعید النّورسی
SAYFA 258
[١٢٥]
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
عزیز، صدّیق قرداشلرم،
بن پك قطعی بر صورتدە و بیڭە یاقین تجربەلرم نتیجەسندە قطعی قناعتم كلمش و اكثر كونلردە حسّ ایدییورمكە، رسالۀ نورڭ خدمتندە بولوندیغم كوندە، او خدمتڭ درجەسنە كورە قلبمدە، بدنمدە، دماغمدە، معیشتمدە بر انكشاف، انبساط، فرحلق، بركت كورویورم. هم اورادە ایكن، هم بورادە چوق قرداشلرمدن عین حالتی حسّ ایتدم و ایدییورم. و چوقلری اعتراف ایدییور، بز دە حسّ ایدییورز دیرلر. حتّی سزە كچن سنە یازدیغم كبی، بنم پك آز غدا ایلە یاشادیغمڭ سرّی، او بركت ایمش.
هم امام شافعیدنؓ روایت واركە، خالص طلبۀ علومڭ رزقنە، بن كفالت ایدەبیلیرم دیمش. چونكە رزقلرندە وسعت و بركت اولور. مادام حقیقت بودر و مادام خالص طلبۀ علوم عنواننە رسالۀ نور شاكردلری بو زماندە تام لیاقت كوسترمشلر. البتە شیمدیكی آچلق و قحطە مقابل، رسالۀ نور خدمتنی بیراقمق و ضرورت معیشت عذریلە، معیشت پشنە قوشمق یرینە اڭ أیی چارە، شكر و قناعت و رسالۀ نور طلبەلگنە تام صاریلمقدر.
اوت، هر طرفدە بو درد معیشت هركسی صارصییور. اهل ضلالت بوندن استفادە ایدر. اهل دیانت دە كندینی معذور بیلیر، ضرورتدر، نە یاپالم؟ دیر. دیمك، رسالۀ نور شاكردلری بو آچلق و ضرورت مصیبتنە قارشو، یینە نورلە مقابلە ایتملی. هر شاكردڭ وظیفەسی، یالڭز كندی ایماننی قورتارمق دگل، بلكە باشقەسنڭ ایمانلرینی دە محافظە ایتمەیە مكلّفدر. او دە خدمتە جدّی دوام ایلە اولور.
سزە یازمشدقكە، معارضلرە عداوتلە مقابلە ایتمەییڭز. ممكن اولدیغی قدر، اهل تقوا، اهل علمە قارشو دوستانە وضعیت آلیڭز. فقط بو نقطەیە دقّت ایدیڭزكە، رسالۀ نورڭ ضررینە و شاكردلرینڭ صلابت و متانتلرینە ایلیشەجك بر طرزدە دائرەڭز ایچنە صوقماییڭز. اویلەلر نیّت خالصە ایلە كیرمزسە، بلكە فتور ویررلر. اگر انانیتلی و خودفروش ایسە، رسالۀ نور شاكردلرینڭ متانتلرینی قیرارلر. نظرلرینی، رسالۀ نورڭ خارجنە چكوب طاغیتیرلر. شیمدی چوق دقّت و متانت و احتیاط لازمدر.