[اون یدنجی لمعەنڭ بر پارچەسیدر]

[اون ایكنجی نوطە]

ای بو نوطەلری دیڭلەین دوستلرم! بیلیڭزكە، بن خلاف عادت اولارق كیزلنمەسی لازم كلن، ربّمە قارشو قلبمڭ تضرّع و نیازینی و مناجاتنی، بعضًا یازدیغمڭ سببی: ئولوم، دیلمی صوصدیردیغی زمانلردە، دیلمە بدل كتابمڭ سویلەمەسنی، رحمت الٰهیەدن قبولنی رجا ایتمكدر. اوت قیصە بر عمردە حدسز كناهلریمە كفّارت اولاجق لسانمڭ توبە و ندامتلری كافی كلمییور. ثابت و بر درجە دائم اولان كتابمڭ لسانی، داها زیادە او ایشە یارار.

ایشتە اون سنە اوّل دغدغەلی بر فیرطینۀ روحیّە نتیجەسندە اسكی سعیدڭ كولمەلری، یڭی سعیدڭ آغلامەلرینە انقلاب ایدەجگی هنگامدە، كنچلگڭ غفلت اویقوسندن اختیارلق صباحیلە اویاندیغم بر آندە، شو مناجات و نیاز عربی یازیلمشدر. توركجە مأٓلی شودر:

ای ربّ رحیمم! و خالق كریمم! بنم سٓوء اختیارملە عمرم و كنچلگم ضایع اولوب كیتدی. او عمر و كنچلك میوەلرندن

ألمدە آنجق الم ویریجی كناهلر، ذلّت ویریجی ألملر، ضلالت ویریجی وسوسەلر قالمشدر. و بو آغیر یوك و خستەلقلی قلب ایلە و خجالتلی یوزملە قبرە یاقلاشییورم. بالمشاهدە كورە كورە غایت سرعتلە و صاغە و صولە انحراف ایتمەیەرك اختیارسز بر طرزدە، وفات ایدن احباب و اقران و اقاربم كبی، قبر قاپوسنە یاناشییورم. او قبر، بو دار فانیدن فراق ابدی ایلە ابد الآباد یولندە قورولمش و آچیلمش اوّلكی منزل و برنجی قاپودر. بو باغلاندیغم و مفتون اولدیغم شو دار دنیایی قطعی بر یقین ایلە آڭلادمكە: هالكدر، كیدر. فانیدر، ئولور.

و بالمشاهدە ایچندەكی موجودات دخی بربری آرقەسندن قافلە قافلە كوچوب كیدر، غائب اولور. خصوصًا بنم كبی نفس امّارەیی طاشییانلرە، شو دنیا چوق غدّاردر، چوق مكّاردر. بر لذّت ویرسە، بیڭ الم طاقار، چكدیرر. بر اوزوم ییدیرسە، یوز طوقات اورور.

ای ربّ رحیمم! و ای خالق كریمم! [كُلُّ اٰتٍ قَرٖیبٌ] سرّیلە، بن شیمدیدن كورویورمكە: یاقین بر زماندە بن، كفنمی كییدم. تابوتمە بیندم. دوستلرملە وداع أیلەدم. قبریمە توجّه ایدوب كیدركن، سنڭ درگاە رحمتڭدە جنازەمڭ لسان حالیلە،

روحمڭ لسان قالیلە باغیرارق دیرم: ألأمان ألأمان! یا حنّان یا منّان! بنی كناهلریمڭ خجالتندن قورتار. ایشتە قبریمڭ باشنە اولاشدم. بوینمە طاقیلان كفنملە قبریمڭ باشندە اوزانان جسممڭ اوزرینە طوردم. باشمی درگاە رحمتڭە قالدیروب، بتون قوّتملە فریاد ایدوب ندا ایدییورم: ألأمان ألأمان! یا حنّان! یا رحمان! بنی كناهلرڭ آغیر یوكلرندن خلاص أیلە.

ایشتە قبریمە كیردم. كفنمە صاریلدم. تشییعجیلر، بنی بیراقوب كیتدیلر. سنڭ عفو و رحمتڭی انتظار ایدییورم. و بالمشاهدە كوردمكە: سندن باشقە ملجأ و منجأ یوقدر. و كناهلرڭ چركین یوزندن و معصیّتڭ وحشی شكلندن و مكانڭ طارلغندن، بن بتون قوّتملە ندا ایدییورم: ألأمان ألأمان! یا رحمان یا حنّان! یا منّان یا دیّان! بنی چركین كناهلریمڭ آرقداشلقلرندن قورتار. یریمی كنیشلتدیر. الٰهی! سنڭ رحمتڭ ملجأمدر. و رحمةً للعالمین اولان حبیبڭؐ، سنڭ رحمتڭە یتیشمك ایچون وسیلەمدر. سندن شكوا دگل، بلكە نفسمی و حالمی سڭا شكوا ایدییورم.

ای خالق كریمم! و ای ربّ رحیمم! سنڭ سعید اسمندەكی مخلوقڭ و مصنوعڭ و عبدڭ هم عاصی، هم عاجز،

هم غافل، هم جاهل، هم علیل، هم ذلیل، هم مُسٖئْ، هم مُسِنْ، هم شقی، هم سیّدندن قاچمش بر كولە اولدیغی حالدە، قرق سنە صوڭرە ندامت ایدوب، سنڭ درگاهڭە عودت ایتمك ایستەیور. سنڭ رحمتڭە التجا ایدییور. حدسز كناهلرینی و خطیئٓاتلرینی اعتراف ایدییور. اوهام و تورلی تورلی علّتلرلە مبتلا اولمش، سڭا تضرّع و نیاز ایدییور. اگر كمال رحمتڭلە اونی قبول ایتسەڭ، مغفرت ایدوب رحمت ایتسەڭ، ذاتًا او سنڭ شأنڭدر. چونكە سن، ارحم الرّاحمینسڭ. اگر قبول ایتمزسەڭ، سنڭ قاپوڭدن باشقە هانكی قاپویە كیدەیم؟ هانكی قاپو وار؟ سندن باشقە رب یوقكە، درگاهنە كیدیلسین. سندن باشقە حق معبود یوقكە، اوڭا التجا ایدیلسین.

لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرٖیكَ لَكَ اٰخِرُ الْكَلَامِ فِی الدُّنْیَٓا اَوَّلُ الْكَلَامِ فِی الْاٰخِرَةِ وَفِی الْقَبْرِ

(اَشْهَدُ اَنْ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَاَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللّٰهِ)

صَلَّی اللّٰهُ تَعَالٰی عَلَیْهِ وَسَلَّمَ

اٰمٖینَ

[آلتنجی سوز]

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ

اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰی مِنَ الْمُؤْمِنٖینَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ

نفس و مالنی جناب حقّە صاتمق و اوڭا عبد اولمق و عسكر اولمق، نە قدر كارلی بر تجارت، نە قدر شرفلی بر رتبە اولدیغنی آڭلامق ایسترسەڭ، شو تمثیلی حكایەجگی دیڭلە. بر زمان بر پادشاه، رعیّتندن ایكی آدمە، هر بریسنە امانتًا برر چفتلك ویرركە؛ ایچندە فابریقە، ماكینە، آت، سلاح كبی هر شی وار. فقط فیرطینەلی بر محاربە زمانی اولدیغندن، هیچ بر شی قرارندە قالماز. یا محو اولور ویا تبدّل ایدر كیدر. پادشاه، او ایكی نفرە كمال مرحمتندن بر یاور اكرمنی كوندردی. غایت مرحمتكار بر فرمان ایلە اونلرە دییوردی: الڭزدە اولان امانتمی بڭا صاتیڭز. تا، سزڭ ایچون محافظە ایدەیم، بیهودە ضایع اولماسین. هم محاربە بیتدكدن صوڭرە سزە داها كوزل بر صورتدە اعادە ایدەجگم. هم كویا او امانت مالڭزدر، پك بیوك بر فیئٓات سزە ویرەجگم. هم او ماكینە و فابریقەدەكی آلتلر، بنم نامملە و بنم تزگاهمدە ایشلتدیریلەجك. هم فیئٓاتی، هم اجرتلری

بردن بیڭە یوكسلەجك. بتون او كاری سزە ویرەجگم. هم دە سز عاجز و فقیرسڭز. او قوجە ایشلرڭ مصارفاتنی تدارك ایدەمزسڭز. بتون مصارفاتی و لوازماتی، بن در عهدە ایدرم. بتون وارداتی و منفعتی سزە ویرەجگم. هم دە ترخیصات زماننە قدر الڭزدە بیراقاجغم. ایشتە بش مرتبە كار ایچندە كار! اگر بڭا صاتمازسەڭز، ذاتًا كورییورسڭزكە، هیچ كیمسە ألندەكینی محافظە ایدەمییور. هركس كبی الڭزدن چیقاجقدر. هم بیهودە كیدەجك، هم او یوكسك فیئٓاتدن محروم قالاجقسڭز. هم او نازك، قیمتدار آلتلر، میزانلر، استعمال ایدیلەجك شاهانە معدنلر و ایشلر بولمدیغندن، بتون بتون قیمتدن دوشەجكلر. هم ادارە و محافظە زحمتی و كلفتی باشڭزە قالاجق. هم امانتدە خیانت جزاسنی كورەجكسڭز. ایشتە بش درجە خسارت ایچندە خسارت! هم دە بڭا صاتمق ایسە، بڭا عسكر اولوب بنم نامملە تصرّف ایتمك دیمكدر. عادی بر اسیر و باشی بوزوغە بدل، عالی بر پادشاهڭ خاص، سربست بر یاور عسكری اولورسڭز.

اونلر، شو التفاتی و فرمانی دیڭلەدكدن صوڭرە، او ایكی آدمدن عقلی باشندە اولانی، دیدی: باش اوستنە، بن مع الافتخار صاتارم. هم، بیڭ تشكّر ایدرم. دیگری مغرور، نفسی فرعونلاشمش، خودبین، عیّاش،

كویا ابدی او چفتلكدە قالاجق كبی، دنیا زلزلەلرندن دغدغەلرندن خبری یوق، دیدی: یوق! پادشاه كیمدر؟ بن ملكمی صاتمام، كیفمی بوزمام. براز زمان صوڭرە برنجی آدم اویلە بر مرتبەیە چیقدیكە، هركس حالنە غبطە ایدردی. پادشاهڭ لطفنە مظهر اولمش، خاص سرایندە سعادتلە یاشایور. دیگری، اویلە بر حالە كرفتار اولمشكە: هم هركس اوڭا آجییور، هم دە مستحق دییور. چونكە هم سعادتی، ملكی، خطاسنڭ نتیجەسی اولارق كیتمش، هم جزا و عذاب چكییور.

ایشتە ای نفس پرهوس! شو مثالڭ دوربینی ایلە حقیقتڭ یوزینە باق. امّا او پادشاه ایسە، ازل ابد سلطانی اولان ربّڭ، خالقڭدر. و او چفتلكلر، ماكینەلر، آلتلر، میزانلر ایسە، سنڭ دائرۀ حیاتڭ ایچندەكی ماملكڭ.. و او ماملكڭ ایچندەكی جسم، روح و قلبڭ.. و اونلر ایچندەكی كوز و دیل، عقل و خیال كبی ظاهری و باطنی حاسّەلرڭدر. و او یاور اكرم ایسە، رسول كریمدر. و او فرمان احكم ایسە قرآن حكیمدركە، بحثندە بولوندیغمز تجارت عظیمەیی، شو آیتلە اعلان ایدییور: [اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰی مِنَ الْمُؤْمِنٖینَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ] و او طالغەلی محاربە میدانی ایسە، شو فیرطینەلی دنیا یوزیدركە؛ طورمییور، دونویور، بوزولویور و هر انسانڭ

عقلنە شو فكری ویرییور: [مادام هر شی المزدن چیقاجق، فانی اولوب غائب اولاجق. عجبا باقی یە تبدیل ایدوب ابقا ایتمك چارەسی یوقمی؟] دییوب، دوشونوركن، بردن سماوی صدای قرآن ایشیتیلییور. دیر: اوت وار. هم، بش مرتبە كارلی بر صورتدە كوزل و راحت بر چارەسی وار. سؤٓال: نەدر؟

[الجواب] امانتی، صاحب حقیقیسنە صاتمق. ایشتە او صاتیشدە، بش درجە كار ایچندە كار وار.

[برنجی كار] فانی مال، بقا بولور. چونكە قیّوم باقی اولان ذات ذوالجلالە ویریلن و اونڭ یولندە صرف ایدیلن شو عمر زائل، باقی یە انقلاب ایدر، باقی میوەلر ویرر. او وقت عمر دقیقەلری عادتا تخوملر، چكردكلر حكمندە ظاهرًا فنا بولور، چورور. فقط عالم بقادە، سعادت چیچكلری آچارلر و سنبللنیرلر. و عالم برزخدە ضیادار، مونس برر منظرە اولور. [ایكنجی كار] جنّت كبی بر فیئٓات ویریلییور. [اوچنجی كار] هر اعضا و حاسّەلرڭ قیمتی، بردن بیڭە چیقار. مثلا، عقل بر آلتدر. جناب حقّە صاتمایوب، بلكە نفس حسابنە چالیشدیرسەڭ، اویلە مشئوم و مزعج و معجِّز بر آلت اولوركە، كچمش زمانڭ آلام حزینانەسی و كلەجك زمانڭ اهوال مخوِّفانەسنی سنڭ بو بیچارە باشڭە یوكلتەجك، یُمُنْسز و مضر بر آلت دركەسنە اینر. ایشتە بونڭ

ایچوندركە فاسق آدم، عقلڭ ازعاج و تعجیزندن قورتولمق ایچون، غالبًا یا سرخوشلغە ویا اگلنجەیە قاچار. اگر مالك حقیقیسنە صاتیلسە و اونڭ حسابنە چالیشدیرسەڭ، عقل اویلە طلسملی بر آناختار اولوركە شو كائناتدە اولان نهایتسز رحمت خزینەلرینی و حكمت دفینەلرینی آچار. و بونڭلە صاحبنی، سعادت ابدیەیە مهیّا ایدن بر مرشد ربّانی درجەسنە چیقار. مثلا كوز بر حاسّەدركە، روح بو عالمی او پنجرە ایلە سیر ایدر. اگر جناب حقّە صاتمایوب، بلكە نفس حسابنە چالیشدیرسەڭ، كچیجی، دوامسز بعض كوزللكلری، منظرەلری سیر ایلە شهوت و هوس نفسانی یە بر قوّاد دركەسندە بر خدمتكار اولور. اگر كوزی، كوزڭ صانع بصیرینە صاتسەڭ و اونڭ حسابنە و اذنی دائرەسندە چالیشدیرسەڭ، او زمان شو كوز، شو كتاب كبیر كائناتڭ بر مطالعەجیسی و شو عالمدەكی معجزات صنعت ربّانیەنڭ سیرجیسی و شو كرۀ ارض باغچەسندەكی رحمت چیچكلرینڭ مبارك بر آریسی درجەسنە چیقار. مثلا دیلدەكی قوّۀ ذائقەیی، فاطر حكیمنە صاتمازسەڭ، بلكە نفس حسابنە، معدە نامنە چالیشدیرسەڭ، او وقت معدەنڭ طاولەسنە و فابریقەسنە بر قاپوجی دركەسنە اینر، سقوط ایدر. اگر رزّاق كریمە صاتسەڭ، او زمان دیلدەكی قوّۀ ذائقە، رحمت الٰهیە خزینەلرینڭ بر

ناظر ماهری و قدرت صمدانیە مطبخلرینڭ بر مفتّش شاكری رتبەسنە چیقار. ایشتە ای عقل، دقّت ایت! مشئوم بر آلت نرەدە؟ كائنات آناختاری نرەدە؟ ای كوز، كوزل باق! عادی بر قوّاد نرەدە؟ كتبخانۀ الٰهینڭ متفنّن بر ناظری نرەدە؟ و ای دیل، أیی طات! بر طاولە قاپوجیسی و بر فابریقە یاساقجیسی نرەدە؟ خزینۀ خاصّۀ رحمت ناظری نرەدە؟ و داها بونلر كبی باشقە آلتلری و اعضالری قیاس ایتسەڭ آڭلارسڭكە: حقیقتًا مؤمن، جنّتە لایق و كافر جهنّمە موافق بر ماهیت كسب ایدر. و اونلرڭ هر بری، اویلە بر قیمت آلمەلرینڭ سببی، مؤمن، ایمانیلە خالقنڭ امانتنی و اونڭ نامنە و اذنی دائرەسندە استعمال ایتمەسیدر. و كافر، خیانت ایدوب نفس امّارە حسابنە چالیشدیرمسیدر.

[دردنجی كار] انسان ضعیفدر، بلالری چوق. فقیردر، احتیاجی پك زیادە. عاجزدر، حیات یوكی پك آغیر. اگر قدیر ذوالجلالە طایانوب توكّل ایتمزسە و اعتماد ایدوب تسلیم اولمازسە، وجدانی دائما عذاب ایچندە قالیر. ثمرەسز مشقّتلر، ألملر، تأسّفلر اونی بوغار. یا سرخوش ویا جاناور ایدر. [بشنجی كار] بتون او اعضا و آلتلرڭ عبادتی و تسبیحاتی و او یوكسك اجرتلری، اڭ محتاج اولدیغڭ بر زماندە، جنّت

یمیشلری صورتندە سڭا ویریلەجگنە اهل ذوق و كشف و اهل اختصاص و مشاهدە اتّفاق ایتمشلر. ایشتە بو بش مرتبە كارلی تجارتی یاپمازسەڭ، شو كارلردن محرومیتدن باشقە، بش درجە خسارت ایچندە خسارتە دوشەجكسڭ.

[برنجی خسارت] او قدر سودیگڭ مال و اولاد و پرستش ایتدیگڭ نفس و هوا و مفتون اولدیغڭ كنچلك و حیات ضایع اولوب غائب اولاجق، سنڭ ألڭدن چیقاجقلر. فقط كناهلرینی، ألملرینی سڭا بیراقوب بوینڭە یوكلتەجكلر. [ایكنجی خسارت] امانتە خیانت جزاسنی چكەجكسڭ. چونكە اڭ قیمتدار آلتلری، اڭ قیمتسز شیلردە صرف ایدوب نفسڭە ظلم ایتدڭ. [اوچنجی خسارت] بتون او قیمتدار جهازات انسانیەیی، حیوانلقدن چوق آشاغی بر دركەیە دوشوروب حكمت الٰهیەیە افترا و ظلم ایتدڭ. [دردنجی خسارت] عجز و فقرڭ ایلە برابر، او پك آغیر حیات یوكنی، ضعیف بلڭە یوكلەیوب زوال و فراق سیللەسی آلتندە دائم واویلا ایدەجكسڭ. [بشنجی خسارت] حیات ابدیە اساساتنی و سعادت اخرویە لوازماتنی تدارك ایتمك ایچون ویریلن عقل، قلب، كوز و دیل كبی كوزل هدیۀ رحمانیەیی، جهنّم قاپولرینی سڭا آچاجق چركین

بر صورتە چویرمكدر. شیمدی صاتمغە باقاجغز. عجبا او قدر آغیر بر شیمیدركە، چوقلری صاتمقدن قاچییورلر. یوق، قطعا و اصلا! هیچ اویلە آغیرلغی یوقدر. زیرا حلال دائرەسی كنیشدر، كیفە كافی كلیر. حرامە كیرمگە هیچ لزوم یوقدر. فرائض الٰهیە ایسە خفیفدر، آزدر. اللّٰهە عبد و عسكر اولمق، اویلە لذّتلی بر شرفدركە، تعریف ایدیلمز. وظیفە ایسە، یالڭز بر عسكر كبی اللّٰه نامنە ایشلەملی، باشلاملی. و اللّٰه حسابیلە ویرملی و آلملی. و اذنی و قانونی دائرەسندە حركت ایتملی، سكونت بولملی. قصور ایتسە، استغفار ایتملی. [یا رب! قصوریمزی عفو ایت. بزی كندیڭە قول قبول ایت. امانتڭی قبض ایتمك زماننە قدر بزی امانتدە امین قیل. آمین] دیملی و اوڭا یالوارملی.

سعید النّورسی

[یگرمی برنجی سوز]

ایكی مقامدر.

[برنجی مقام]

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ

اِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَی الْمُؤْمِنٖینَ كِتَابًا مَوْقُوتًا

صَدَقَ مَنْ نَطَقَ

بر زمان سنًّا، جسمًا، رتبةً بیوك بر آدم بڭا دیدی: نماز اییدر. فقط هر كون هر كون بشر دفعە قیلمق چوقدر. بیتمدیگندن اوصانچ ویرییور. او ذاتڭ او سوزندن خیلی زمان كچدكدن صوڭرە، نفسمی دیڭلەدم، ایشیتدمكە، عین سوزلری سویلەیور. و اوڭا باقدم كوردمكە، تنبللك قولاغیلە شیطاندن عین درسی آلییور. او وقت آڭلادم، او ذات او سوزی، بتون نفوس امّارەنڭ نامنە سویلەمش كبیدر ویا سویلتدیریلمشدر. او زمان بن دخی دیدم: مادام نفسم امّارەدر. نفسنی اصلاح ایتمەین، باشقەسنی اصلاح ایدەمز. اویلە ایسە، نفسمدن باشلارم. دیدم: ای نفس! جهل مركّب ایچندە، تنبللك دوشگندە، غفلت اویقوسندە سویلەدیگڭ شو سوزە مقابل [بش ایقاظی] بندن ایشیت.

[برنجی ایقاظ] ای بدبخت نفسم! عجبا عمرڭ ابدیمیدر؟ هیچ قطعی سندڭ وارمیكە، كلەجك سنەیە، بلكە یارینە قدر قالاجقسڭ؟ سڭا اوصانچ ویرن، توهّم ابدیتدر. كیف ایچون ابدی دنیادە قالاجق كبی نازلانییورسڭ. اگر آڭلاسە ایدڭكە، عمرڭ آزدر، هم فائدەسز كیدییور. البتە اونڭ یگرمی درتدن بریسنی، حقیقی بر حیات ابدیەنڭ سعادتنە مدار اولاجق بر كوزل و خوش و راحت و رحمت بر خدمتە صرف ایتمك، اوصانمق شویلە طورسون، بلكە جدّی بر اشتیاق و خوش بر ذوقی تحریكە سبب اولور.

[ایكنجی ایقاظ] ای شكمپرور نفسم! عجبا هر كون هر كون اكمك ییرسڭ، صو ایچرسڭ، هوایی تنفّس ایدرسڭ؛ سڭا اونلر اوصانچ ویرییورمی؟ مادام ویرمییور، چونكە احتیاج تكرّر ایتدیگندن اوصانچ دگل، بلكە تلذّذ ایدییورسڭ. اویلە ایسە، خانۀ جسممدە سنڭ آرقداشلرڭ اولان قلبمڭ غداسی، روحمڭ آب حیاتی و لطیفۀ ربانیەمڭ هوای نسیمنی جذب و جلب ایدن نماز دخی، سنی اوصاندیرمامق كركدر. اوت نهایتسز تأثّرات و ألملرە معروض و مبتلا و نهایتسز تلذّذاتە و امللرە مفتون و پرسودا بر قلبڭ قُوتْ و قوّتی، هر شیئە قادر بر رحیم كریمڭ قاپوسنی نیاز ایلە چالمقلە الدە ایدیلەبیلیر. اوت شو فانی دنیادە كمال سرعتلە واویلای