Hayrat Yardım, dünya genelinde ihtiyaç sahiplerine ulaştırdığı bağış ve yardımlarla bir iyilik köprüsü kurar. Siz de bu hayra ortak olun.
Hayrat Yardım'a Bağış Yap
SAYFA 25
[بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ]
خانملرڭ رهبرندە ایكی اوچ دفعە ذكر ایدیلن [عَلَیْكُمْ بِدٖینِ الْعَجَٓائِزِ] حدیث شریفنڭ سرّی مناسبتیلە، اختیارلر رسالەسندن [یدی رجا] اوڭا ذیل ایدیلدی.
[برنجی رجا] ای سنّ كمالە كلن، محترم اختیار قرداشلر و اختیارە همشیرەلر! بن دە سزڭ كبی اختیارم. اختیارلق زمانمدە آرا صیرە بولدیغم رجالری.. و او رجالردەكی تسلّی نورینە سزی دە تشریك ایتمك آرزوسیلە باشمدن كچن بعض حالاتی یازاجغم. كوردیگم ضیالر و راست كلدیگم رجا قاپولری، بنم ناقص و مشوّش استعدادیمە كورە كورولمش و آچیلمش. ان شٓاء اللّٰه سزلرڭ صافی و خالص استعدادلریڭز، كوردیگم ضیایی پارلاتدیراجق. بولدیغم رجایی داها زیادە قوّتلشدیرەجك. ایشتە كلەجك او رجالرڭ و ضیالرڭ منبعی، معدنی و چشمەسی ایماندر.
[ایكنجی رجا] اختیارلغمە كیردیگم زمان، بر كون كوز موسمندە، ایكیندی وقتندە یوكسك بر طاغدە دنیایە باقدم. بردن غایت رقّتلی و حزین و بر جهتدە قراڭلقلی بر حالت بڭا كلدی. كوردمكە؛ بن اختیارلاندم.
SAYFA 26
كوندوز دە اختیارلانمش، سنە دە اختیارلانمش. دنیا دە اختیارلانمش. بو اختیارلقلر ایچندە دنیادن فراق و سودكلرمدن افتراق زمانی یاقینلاشدیغندن، اختیارلق بنی زیادە صارصدی. بردن رحمت الٰهیە اویلە بر صورتدە انكشاف ایتدیكە: او رقّتلی حزن و فراقی، قوّتلی بر رجا و پارلاق بر تسلّی نورینە چویردی. اوت، ای بنم كبی اختیارلر! قرآن حكیمدە یوز یردە [اَلرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ] صفتلریلە كندینی بزە تقدیم ایدن.. و دائما زمینڭ یوزندە مرحمت ایستەین ذی حیاتلرڭ امدادینە رحمتنی كوندرن.. و غیبدن هر سنە بهاری، حدسز نعمت و هدیەلریلە طولدیروب رزقە محتاج بزلرە یتیشدیرن.. و ضعف و عجزڭ درجەسی نسبتندە، رحمتنڭ جلوەسنی زیادە كوسترن بر خالق رحیممزڭ رحمتی، بو اختیارلغمزدە اڭ بیوك بر رجا و اڭ قوّتلی بر ضیادر. بو رحمتی بولمق، ایمانلە او رحمانە انتساب ایتمك و فرائضی قیلمقلە اوڭا اطاعت ایتمك ایلەدر.
[اوچنجی رجا] بر زمان كنچلك كیجەسنڭ اویقوسندن اختیارلق صباحیلە اویاندیغم وقت، كندیمە باقدم. وجودم، قبر طرفنە بر اینیشدن قوشار كبی كیدییور. نِیَازٖئِ مِصْرٖینڭ [كوندە بر طاشی دوشدی یرە، بنای عمریمڭ.. جان یاتار غافل، خانەسی اولدی خراب بی خبر ] دیدیگی كبی، روحمڭ خانەسی اولان جسممڭ دە هر بر كون بر طاشی
SAYFA 27
دوشمكلە ییپرانییور كوردم. و دنیا ایلە بنی قوّتلی باغلایان امیدلرم، امللرم قوپمغە باشلادیلر. حدسز دوستلرمدن و سودكلرمدن مفارقت زماننڭ یاقینلاشدیغنی حسّ ایتدم. او معنوی و چوق درین و دواسز كورونن یارەنڭ مرهمنی آرادم، بولامدم. یینە نیازئ مصری كبی دیدم: [دل بقاسی، حق فناسی ایستەدی مُلْكِ تنم ٭ بر دواسز دردە دوشدم، آهكە لقمان ]حاشیە [بی خبر ] او وقت، بردن مرحمت الٰهیّەنڭ لسانی، مثالی، تمثالی، دلّالی، ممثّلی اولان پیغمبر ذی شانمز علیە الصّلاة والسّلامڭ نوری و شفاعتی و بشرە كتیردیگی هدیۀ هدایتی، او درمانسز، حدسز ظن ایتدیگم درین یارەیە كوزل بر مرهم و تریاق اولدی. قراڭلقلی یأسمی نورلی بر رجایە چویردی.
اوت.. ای بنم كبی اختیارلغنی حسّ ایدن محترم اختیارلر و اختیارەلر! بز كیدییورز. آلدانمقدە فائدە یوق. كوزیمزی قپامقلە، بزی بورادە طوردیرمازلر. سوقیّات وار. فقط غفلتدن و قسمًا اهل ضلالتدن كلن ظلمات اوهاملریلە بزە قراڭلقلی و فراقلی كورونن برزخ مملكتی، احبابلرڭ مجمعیدر. باشدە شفیعمز اولان حبیب اللّٰه علیە الصّلاة والسّلام ایلە
SAYFA 28
بتون دوستلریمزە قاووشمق عالمیدر. اوت بیڭ اوچ یوز اللی سنەدە، هر سنە اوچ یوز اللی میلیون انسانلرڭ سلطانی.. و اونلرڭ روحلرینڭ مربّیسی.. و عقللرینڭ معلّمی.. و قلبلرینڭ محبوبی.. و هر كوندە [اَلسَّبَبُ كَالْفَاعِلِ] سرّنجە بتون امّتنڭ ایشلەدیگی حسناتڭ بر مثلی صحیفۀ حسناتنە علاوە ایدیلن.. و شو كائناتدەكی مقاصد عالیۀ الٰهیّەنڭ مداری.. و موجوداتڭ قیمتلرینڭ تعالیسنڭ سببی اولان ذات احمدیە علیە الصّلاة والسّلام، دنیایە كلدیگی دقیقەدە [اُمَّتٖی اُمَّتٖی] [حاشیە]دیدیگی كبی، محشردە هركس [نَفْسٖی نَفْسٖی] دیدیگی زمان، یینە [اُمَّتٖی اُمَّتٖی] دییەرك، اڭ قدسی و اڭ یوكسك بر فداكارلقلە یینە شفاعتیلە امّتنڭ امدادینە قوشان بر ذاتڭؐ كیتدیگی عالمە كیدییورز. و او كونشڭ اطرافندە حدسز اصفیا و اولیا ییلدیزلریلە ایشیقلانان اویلە بر عالمە كیدییورز. ایشتە او ذاتڭؐ شفاعتی آلتنە كیروب نورندن استفادە ایتمەنڭ.. و ظلمات برزخیّەدن قورتولمەنڭ چارەسی، سنّت سنیّەیە اتّباعدر.
[دردنجی رجا] بر زمان اختیارلغە آیاق باصدیغمدن غفلتی ادامە ایتدیرن صحّت بدنم دە بوزولمشدی. اختیارلق ایلە خستەلق متّفقًا بڭا هجوم ایتدیلر. باشمە اورا اورا اویقومی قاچیردیلر. چولوق چوجق، مال كبی بنی دنیا ایلە
SAYFA 29
باغلایاجق علاقەلرم دە یوقدی. باقدم. كنچلك سرسملگیلە ضایع ایتدیگم سرمایۀ عمریمڭ میوەلرینی، بتون كناهلر، خطیئٓاتلر كوردم. نیازئ مصری كبی فریاد أیلەیەرك دیدم: [بر تجارت یاپمادم، نقد عمر اولدی هبا٭ یولە كلدم، كوچمش جملە كروان بی خبر ] [آغلایوب نالان ایدوب دوشدم یولە تنها غریب ٭ دیدە كریان، سینە بریان، عقل حیران بی خبر ]. او وقت غربتدە ایدم. مأیوسانە بر حزن و ندامتكارانە بر تأسّف و استمدادكارانە بر حسرت حسّ ایتدم. بردن قرآن معجز البیان امدادە یتیشدی. بڭا او قدر قوّتلی بر رجا قاپوسنی آچدی و اویلە حقیقی بر تسلّی ضیاسنی ویردیكە: او وضعیتمڭ یوز درجە فوقندەكی یأسی دخی ازالە ایدر و او قراڭلقلری طاغیتابیلیردی.
اوت، ای بنم كبی دنیا ایلە علاقەلری كسیلمگە باشلایان و دنیا ایلە باغلانان ایپلری قوپمغە یوز طوتان محترم اختیار و اختیارەلر! بو دنیایی اڭ مكمّل و منتظم بر شهر و بر سرای حكمندە خلق ایدن بر صانع ذوالجلال، ممكنمیدركە: او شهردە و او سرایدەكی اڭ اهمّیتلی مسافرلریلە و دوستلریلە قونوشماسین. كوروشمەسین. مادام بیلەرك بو سرایی یاپمش و ارادە و اختیار ایلە تنظیم و تزیین ایتمش. البتە ناصلكە یاپان بیلیر.
SAYFA 30
اویلە دە بیلن قونوشور. مادام بو سرایی و بو شهری بزە كوزل بر مسافرخانە و تجارتگاه یاپمش. البتە بزە قارشو مناسباتنی و بزدن آرزولرینی كوسترەجك بر دفتری و بر كتابی بولوناجقدر.
ایشتە او قدسی كتابڭ اڭ مكمّلی و قرق وجهلە معجزە.. و هر دقیقەدە هیچ اولمازسە یوز میلیونڭ دیللرندە كزن و نور سرپن.. و هر بر حرفندە اصغری اولارق اون ثواب و اون حسنە و بعضًا اون بیڭ و بعضًا لیلۀ قدر سرّیلە بر حرفندە اوتوز بیڭ حسنە و میوۀ جنّت و نور برزخ ویرن قرآن معجز البیاندر. بو مقامدە اوڭا رقابت ایدەجك، كائناتدە هیچ بر كتاب یوقدر. و هیچ بر كیمسە كوسترەمز. مادام بو المزدەكی قرآن، سماوات و ارضڭ خالق ذوالجلالنڭ ربوبیّت مطلقەسی نقطەسندن و عظمت الوهیّتی جهتندن و احاطۀ رحمتی جانبندن كلن كلامیدر. فرمانیدر. و بر معدن رحمتیدر. اوڭا یاپیش. هر دردە بر دوٓاء، هر ظلمە بر ضیا، هر یأسە بر رجا ایچندە واردر. ایشتە بو ابدی خزینەنڭ آناختاری ایماندر. و تسلیمدر. و اونی دیڭلەیوب قبول ایتمك و اوقومقدر.
[بشنجی رجا] بر زمان اختیارلغمڭ مبدأندە بر انزوا آرزو ایتدم. استانبولڭ بوغاز طرفندەكی یُوشَعْ تپەسندە یالڭز قالمقلە روحم بر استراحت آرادی. بر كون او یوكسك تپەدە ایكن، دائرۀ افقە و اطرافە باقدم. غایت حزین و رقّتلی
SAYFA 31
بر لوحۀ زوال و فراقی، اختیارلغڭ اخطاریلە كوردم. شجرۀ عمریمڭ قرق بشنجی سنەسی اولان قرق بشنجی دالندەكی یوكسك مقامندن، تا حیاتمڭ آشاغی طبقەلرینە نظر كزدیردم. كوردمكە: او آشاغیدە هر بر دالندەكی هر بر سنەنڭ ایچندە، سودكلرمدن و علاقەدارلرمدن و طانیشدقلرمدن حدسز جنازەلر وار. او فراق و افتراقدن كلن غایت رقّتلی بر معنوی تأثّرات ایچندە فُضُولٖئِ بَغْدَادٖی كبی، مفارقت ایدن دوستلری دوشونەرك آه و انین ایدوب [وصلتی یاد أیلەدكجە آغلارم ٭ تا نفس وار ایسە قورو جسممدە، فریاد أیلرم ] دییەرك بر تسلّی، بر نور، بر رجا قاپوسنی آرادم. بردن آخرتە ایمان نوری امدادیمە یتیشدی. هیچ سونمز بر نور، هیچ قیریلماز بر رجا ویردی. اوت.. ای بنم كبی اختیار قرداشلر و اختیارە همشیرەلر!
مادام آخرت وار. و مادام باقیدر. و مادام دنیادن داها كوزلدر. مادام بزی یارادان ذات هم حكیم، هم رحیمدر. اختیارلقدن شكوا و تأسّف ایتمەملی ییز. بالعكس اختیارلق ایمان ایلە عبادت ایچندە سنّ كمالە كلوب وظیفۀ حیاتدن ترخیص ایلە عالم رحمتە استراحت ایچون كیتمگە بر علامت اولدیغی جهتلە اوندن ممنون اولملی ییز.
SAYFA 32
اوت نصّ حدیث ایلە، نوع بشرڭ اڭ ممتاز شخصیّتلری اولان یوز یگرمی درت بیڭ انبیا، اجماع و تواترلە قسمًا شهودە و قسمًا حقّ الیقینە استنادًا متّفقًا آخرتڭ وجودندن و انسانلرڭ اورایە سوق ایدیلەجگندن و بو كائناتڭ خالقنڭ قطعی وعد ایتدیگی آخرتی كتیرەجگندن خبر ویردكلری كبی، اونلرڭ ویردكلری خبری كشف و شهود ایلە علم الیقین صورتندە تصدیق ایدن یوز یگرمی درت میلیون اولیانڭ او آخرتڭ وجودینە شهادتلریلە.. و بو كائناتڭ صانع حكیمنڭ بتون اسماسی، بو دنیادە كوستردكلری جلوەلریلە بر عالم بقایی بالبداهە اقتضا ایتدكلرندن یینە آخرتڭ وجودینە دلالتیلە.. و هر سنە بهاردە روی زمیندە آیاقدە طوران حد و حسابە كلمز ئولمش آغاچلرڭ جنازەلرینی اَمْرِ كُنْ فَیَكُونْ ایلە احیا ایدوب، بَعْثُ بَعْدَ الْمَوْتە مظهر ایدن.. و حشر و نشرڭ یوز بیڭلر نمونەسی اولارق نباتات طائفەلرندن و حیوانات ملّتلرندن اوچ یوز بیڭ نوعلری حشر و نشر ایدن حدسز بر قدرت ازلیەنڭ و حسابسز و اسرافسز بر حكمت ابدیّەنڭ.. و رزقە محتاج بتون ذی روحلری كمال شفقت ایلە غایت خارقە بر طرزدە اعاشە ایتدیرن.. و هر بهاردە آز بر زماندە حد و حسابە كلمز انواع زینت و محاسنی كوسترن بر رحمت باقیەنڭ و بر عنایت دائمەنڭ بالبداهە آخرتڭ وجودینی استلزام ایتمەلریلە.. و شو كائناتڭ اڭ مكمّل
SAYFA 33
میوەسی و خالق كائناتڭ اڭ سودیگی مصنوعی و كائناتڭ موجوداتیلە اڭ زیادە علاقەدار اولان انساندەكی شدید و صارصیلماز دائمی اولان عشق بقانڭ و شوق ابدیّتڭ و آمال سرمدیّتڭ بالبداهە اشاراتی و دلالاتیلە، بو عالم فانیدن صوڭرە بر عالم بقا و بر دار آخرت و بر دار سعادت بولوندیغنی او درجە قطعی بر صورتدە اثبات ایدرلركە، دنیانڭ وجودی قدر بالبداهە آخرتڭ وجودینی قبول ایتمەیی استلزام ایدرلر. [حاشیە]
SAYFA 34
مادام قرآن حكیمڭ بزە ویردیگی اڭ مهم درس، ایمان بالآخرتدر. و او ایمان دخی بو درجە قوّتلیدر. و او ایماندە اویلە بر رجا و بر تسلّی واركە: یوز بیڭ اختیارلق بر تك شخصە كلسە، بو ایماندن كلن تسلّی مقابل كلەبیلیر. بز اختیارلر، [اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ عَلٰی كَمَالِ الْاٖیمَانِ] دییوب اختیارلغمزە سوینملی یز.
[آلتنجی رجا] بر زمان الیم بر اسارتمدە انسانلردن توحّش ایدوب بارلا یایلاسندە چام طاغنڭ تپەسندە یالڭز قالدم. یالڭزلقدە بر نور آرایوردم. بر كیجە او یوكسك تپەنڭ باشندەكی یوكسك بر چام آغاجنڭ اوستندەكی اوستی آچیق اوطەجقدە ایدم. اوچ درت غربتی بربری ایچندە اختیارلق بڭا اخطار ایتدی. آلتنجی مكتوبدە ایضاح ایدیلدیگی كبی، او كیجە ایصسز، سسسز، یالڭز آغاچلرڭ خیشیرتیلرندن و همهمەلرندن كلن حزین بر صدا، بر سس رقّتمە، اختیارلغمە، غربتمە زیادە طوقوندی. اختیارلق بڭا اخطار ایتدیكە: كوندوز، ناصل شو سیاه بر قبرە تبدّل ایتدی. دنیا سیاه كفننی كییدی. اویلە دە سنڭ عمریڭڭ كوندوزی دە كیجەیە.. و دنیانڭ كوندوزی دە برزخ كیجەسنە.. و حیاتڭ یازی دخی ئولومڭ قیش كیجەسنە انقلاب ایدەجگنی قلبڭ قولاغنە سویلەدی. نفسم بالمجبوریە دیدی: اوت، بن وطنمدن غریب اولدیغم كبی بو اللی سنە ظرفندەكی عمرمدە زوال بولان سودكلرمدن دە آیری دوشدیگمدن..
SAYFA 35
و آرقەلرندە اونلرە آغلایارق قالدیغمدن، بو وطن غربتندن داها زیادە حزین و الیم بر غربتدر. و بو كیجەنڭ و طاغڭ غریبانە وضعیتندەكی حزین غربتدن داها زیادە حزین و الیم بر غربتە یاقلاشییورمكە، بتون دنیادن بردن مفارقت زماننڭ یاقینلاشدیغنی، اختیارلق بڭا خبر ویرییور. بو غربت غربت ایچندە و بو حزن حزن ایچندەكی وضعیتدن بر رجا و بر نور آرادم. بردن ایمان باللّٰه امدادیمە یتیشدی. اویلە بر انسیّت ویردیكە: بولوندیغم مضاعف وحشت، بیڭ دفعە داها تضاعف ایتسە ایدی، یینە او تسلّی كافی كلیردی.
اوت.. ای اختیارلر و اختیارەلر! مادام رحیم بر خالقمز وار، بزم ایچون غربت اولاماز. مادام او وار، بزم ایچون هر شی وار. مادام او وار، ملائكەلری دە وار. اویلە ایسە بو دنیا بوش دگل. خالی طاغلر، بوش صحرالر جناب حقّڭ عبادیلە طولودر. ذی شعور عبادندن باشقە اونڭ نوریلە، اونڭ حسابیلە طاشی دە، آغاجی دە برر مونس آرقداش حكمنە كچرلر. لسان حاللریلە بزم ایلە قونوشابیلیرلر. و بزلری اگلندیررلر. اوت بو كائناتڭ موجوداتی عددنجە و بو بیوك كتاب عالمڭ حرفلری صاییسنجە وجودینە شهادت ایدن و ذی روحلرڭ مدار شفقت و رحمت و عنایت اولان جهازاتی و مطعوماتی و نعمتلری عددنجە رحمتنی كوسترن دلیللر، شاهدلر بزە رحیم، كریم، انیس، ودود اولان خالقمزڭ،
SAYFA 36
صانعمزڭ و حامیمزڭ درگاهنی كوسترییورلر. او درگاهدە اڭ مقبول بر شفاعتجی، عجز و ضعفدر. و عجز و ضعفڭ تام زمانی دە اختیارلقدر. بویلە بر درگاهدە مقبول بر شفاعتجی اولان اختیارلقدن كوسمك دگل، بلكە اختیارلغی سومك لازمدر.
[یدنجی رجا] بر زمان اختیارلغمڭ باشلانغیجندە اسكی سعیدڭ كولمەلری، یڭی سعیدڭ آغلامەلرینە انقلاب ایتدیگی هنگامدە، آنقرەدەكی اهل دنیا بنی اسكی سعید ظن ایدرك اورایە ایستەدیلر. كیتدم. كوز موسمنڭ آخرلرندە آنقرەنڭ بندن چوق زیادە اختیارلامش، ییپرانمش، اسكیمش قلعەسنڭ باشنە چیقدم. او قلعە، بڭا تحجّر ایتمش حادثات تاریخیە صورتندە كوروندی. سنەنڭ اختیارلق موسمیلە بنم اختیارلغم، قلعەنڭ اختیارلغی، بشرڭ اختیارلغی، شانلی عثمانلی دولتنڭ اختیارلغی و خلافت سلطنتنڭ وفاتی و دنیانڭ اختیارلغی، بڭا غایت حزین و رقّتلی و فرقتلی بر حالت ایچندە او یوكسك قلعەدە، كچمش زمانڭ درەلرینە و كلەجك زمانڭ طاغلرینە باقدیردی. بن دە باقدم. بربری ایچندە بنی احاطە ایدن درت بش اختیارلق قراڭلقلری ایچندە، آنقرەدە اڭ قرە بر حالت روحیە حسّ ایتدیگمدن [حاشیە]بر نور، بر تسلّی،
SAYFA 37
بر رجا آرادم. صاغە یعنی ماضی اولان كچمش زمانە باقوب تسلّی آراركن، بڭا ماضی، پدریمڭ و اجدادیمڭ و نوعمڭ بر مزار اكبری صورتندە كوروندی. تسلّی یرینە وحشت ویردی. صول طرفم اولان استقبالە درمان آراركن باقدم. كوردمكە: بنم و امثالمڭ و نسل آتینڭ بیوك و قراڭلقلی بر قبری صورتندە كوروندی. انسیّت یرینە دهشت و وحشت ویردی. صاغ ایلە صولدن توحّش ایدوب، حاضر كونمە باقدم. او غفلتلی و تاریخ واری نظریمە او حاضر كون، یاریم ئولمكدە و حركت مذبوحانەدەكی اضطراب چكن جسممڭ جنازەسنی طاشییان بر تابوت صورتندە كوروندی. صوڭرە بو جهتدن دخی مأیوس اولنجە باشمی قالدیروب عمریمڭ آغاجنڭ باشنە باقدم. كوردمكە او آغاجڭ تك بر میوەسی وار. او دە بنم جنازەمدر. او آغاچ اوستندە طورویور. بڭا باقییور. او جهتدن دخی توحّش ایدوب باشمی آشاغی یە اگدم. او عمر آغاجنڭ آشاغیسنە، كوكنە باقدم. كوردمكە: او آشاغیدە اولان طوپراق، كمیكلریمڭ طوپراغیلە، مبدأ خلقتمڭ طوپراغی بربرینە قاریشمش بر صورتدە آیاقلر آلتندە چیگننییور كوردم. او دە درمان دگل، بلكە دردلریمە درد قاتدی. صوڭرە مجبوریتلە آرقەمە باقدم، كوردمكە: اساسسز، فانی اولان دنیا، هیچلك درەلرندە، یوقلق ظلماتندە یووارلانوب كیدییور. دردلریمە مرهم آراركن زهر علاوە ایتدی. او جهتدن دخی خیر كورەمدیگمدن اوڭ طرفمە باقدم. ایلری یە نظریمی كوندردم.
SAYFA 38
كوردمكە: قبر قاپوسی، یولمڭ اوستندە آچیق كورونوب آغزینی آچمش بڭا باقییور. اونڭ آرقەسندە ابد طرفنە كیدن جادّە و او جادّەدە كیدن قافلەلر اوزاقدن اوزاغە نظرە چارپییور.
ایشتە بو آلتی جهتدن كلن دهشتلرە قارشو، بڭا نقطۀ استناد و سلاح مدافعە اولاجق جزئی بر جزء اختیاریدن باشقە ألمدە بر شی یوق. او حدسز اعدا و حسابسز مضر شیلرە قارشو، تك بر سلاح انسانی اولان او جزء اختیاری هم ناقص، هم قیصە، هم عاجز، هم ایجادسز اولدیغندن كسبدن باشقە بر شی ألندن كلمز. نە كچمش زمانە كچەبیلیر، تا اوندن بڭا كلن حزنلریمی صوصدیرسون. و نە دە استقبالە حلول ایدەبیلیر، تا اوندن كلەجك قورقولریمی منع ایتسین. كچمش و كلەجكلرە عائد امللریمە و ألملریمە فائدەسی اولمدیغنی كوردم. بو آلتی جهتدن كلن دهشت و وحشت و قراڭلق و مأیوسیّت ایچندە چیرپیندیغم هنگامدە..
بردن قرآن معجز البیانڭ سماسندە پارلایان ایمان نورلری امدادیمە یتیشدی. او آلتی جهتی، او قدر تنویر ایدوب ایشیقلاندیردیكە: كوردیگم او وحشتلر و قراڭلقلر، یوز درجە داها تضاعف ایتسە ایدی، یینە او نور اونلرە قارشو كافی و وافی ایدی. بتون او دهشتلری برر برر تسلّی یە و او وحشتلری برر برر انسیّتە چویردی. شویلەكە: ایمان، او وحشتلی كچمش زمانڭ مزار اكبر