رسالۀ نور میزانلرندن، ایمان آخرت برهانلرندن

طلسملر مجموعەسی

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ ٭ وَبِهٖ نَسْتَعٖینُ

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمٖینَ وَالصَّلٰوةُ وَالسَّلَامُ عَلٰی سَیِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰٓی اٰلِهٖ وَصَحْبِهٖٓ اَجْمَعٖینَ

[برنجی سوز]

بسم اللّٰه هر خیرڭ باشیدر. بز دخی باشدە اوڭا باشلارز. بیل ای نفسم! شو مبارك كلمە اسلام نشانی اولدیغی كبی، بتون موجوداتڭ لسان حالیلە ورد زبانیدر. بسم اللّٰه نە بیوك توكنمز بر قوّت، نە چوق بیتمز بر بركت اولدیغنی آڭلامق ایسترسەڭ، شو تمثیلی حكایەجگە باق، دیڭلە. شویلەكە: بدوی عرب چوللرندە سیاحت ایدن آدمە كركدركە، بر قبیلە رئیسنڭ اسمنی آلسین و حمایەسنە كیرسین. تا شقیلرڭ شرّندن قورتولوب حاجاتنی تدارك ایدەبیلسین. یوقسە تك باشیلە حدسز دوشمان و احتیاجاتنە قارشو پریشان اولاجقدر. ایشتە بویلە بر سیاحت ایچون ایكی آدم صحرایە چیقوب كیدییورلر. اونلردن بریسی متواضع ایدی، دیگری مغرور. متواضعی بر رئیسڭ اسمنی آلدی. مغرور آلمدی. آلانی هر یردە سلامتلە كزدی. بر قاطع الطّریقە راست كلسە، دیر: بن فلان رئیسڭ اسمیلە كزرم. شقی دفع اولور، ایلیشەمز. بر چادیرە كیرسە، او نام ایلە حرمت كورور. اوتەكی مغرور بتون سیاحتندە اویلە بلالر چكركە، تعریف ایدیلمز. دائما تیترر، دائما دیلنجیلك ایدردی. هم ذلیل، هم رذیل اولدی.

ایشتە ای مغرور نفسم! سن او سیّاحسڭ. شو دنیا ایسە بر چولدر. عجزڭ و فقرڭ حدسزدر. دوشمانڭ، حاجاتڭ نهایتسزدر. مادام اویلەدر، شو صحرانڭ مالك ابدیسی و حاكم ازلیسنڭ اسمنی آل. تا بتون كائناتڭ دیلنجیلگندن و هر حادثاتڭ قارشوسندە تیترەمەدن قورتولاسڭ. اوت، بو كلمە اویلە مبارك بر دفینەدركە، سنڭ نهایتسز عجزڭ و فقرڭ، سنی نهایتسز قدرتە، رحمتە ربط ایدوب.. قدیر رحیمڭ درگاهندە عجزی، فقری اڭ مقبول بر شفاعتجی یاپار. اوت، بو كلمە ایلە حركت ایدن او آدمە بڭزركە، عسكرە قید اولور. دولت نامنە حركت ایدر. هیچ بر كیمسەدن پرواسی قالماز. قانون نامنە، دولت نامنە دیر. هر ایشی یاپار، هر شیئە قارشو طایانیر. باشدە دیمشدك: بتون موجودات لسان حال ایلە بسم اللّٰە دیر. اویلەمی؟

اوت، ناصلكە كورسەڭ، بر تك آدم كلدی، بتون شهر اهالیسنی جبرًا بر یرە سوق ایتدی و جبرًا ایشلردە چالیشدیردی. یقینًا بیلیرسڭ، او آدم كندی نامیلە، كندی قوّتیلە حركت ایتمییور. بلكە او بر عسكردر. دولت نامنە حركت ایدر، بر پادشاه قوّتنە استناد ایدر. اویلە دە، هر شی جناب حقّڭ نامنە حركت ایدركە، ذرّەجكلر كبی تخوملر، چكردكلر باشلرندە قوجە آغاچلری طاشییورلر، طاغ كبی یوكلری قالدیرییورلر. دیمك هر بر آغاچ بسم اللّٰە دیر. خزینۀ رحمت میوەلرندن اللرینی طولدیرییور، بزلرە طابلەجیلق ایدییور. هر بر بوستان بسم اللّٰە دیر. مطبخۀ قدرتدن بر قازان اولوركە، چشیت چشیت پك چوق مختلف لذیذ طعاملر ایچندە برابر پیشیریلییور. هر بر اینك، دوە، قویون، كچی كبی مبارك حیوانلر بسم اللّٰە دیرلر، رحمت فیضندن برر سوت چشمەسی اولورلر. بزلرە رزّاق نامنە اڭ لطیف، اڭ نظیف آب حیات كبی بر غدایی تقدیم ایدییورلر. هر بر نبات و آغاچ و اوتلرڭ ایپك كبی یوموشاق كوك و طمارلری بسم اللّٰە دیرلر. سرت اولان طاش و طوپراغی دلرلر، كچرلر. اللّٰه نامنە، رحمان نامنە! دیرلر، هر شی اونلرە مسخّر اولور. اوت، هوادە داللرڭ انتشاری و میوە ویرمسی كبی، او سرت طاش و طوپراقدەكی كوكلرڭ كمال سهولتلە انتشار ایتمسی و یر آلتندە یمیش ویرمسی، هم شدّت حرارتە قارشو آیلرجە نازك یشیل یاپراقلرڭ یاش قالمسی، طبیعیّونڭ آغزینە شدّتلە طوقات اورویور، كور اولاسی كوزینە پارماغنی صوقویور و دییوركە: اڭ كووندیگڭ صلابت و حرارت دخی امر تحتندە حركت ایدییورلركە.. او

ایپك كبی یوموشاق طمارلر برر عصای موسیؑ كبی 〚 فَاضْرِبْ بِعَصَاكَ الْحَجَرَ〛 امرینە امتثال ایدرك طاشلری شقّ ایدرلر. و او سیغارە كاغدی كبی اینجە نازنین یاپراقلر، برر اعضای ابراهیمؑ كبی آتش صاچان حرارتە قارشو 〚 یَا نَارُ كُونٖی بَرْدًا وَسَلَامًا〛 آیتنی اوقویورلر. مادام هر شی معنًا بسم اللّٰە دیر. اللّٰه نامنە اللّٰهڭ نعمتلرینی كتیروب بزلرە ویرییورلر. بز دخی بسم اللّٰە دیملی ییز. اللّٰه نامنە ویرملی ییز. اللّٰه نامنە آلملی ییز. اویلە ایسە، اللّٰه نامنە ویرمەین غافل انسانلردن آلماملی ییز.

[سؤٓال] طابلەجی حكمندە اولان انسانلرە بر فیئٓات ویرییورز. عجبا اصل مال صاحبی اولان اللّٰه، نە فیئٓات ایستەیور؟ [الجواب] اوت، او منعم حقیقی بزدن او قیمتدار نعمتلرە، ماللرە بدل ایستەدیگی فیئٓات ایسە، اوچ شیدر. بری ذكر، بری شكر، بری فكردر.

باشدە بسم اللّٰە ذكردر. آخردە الحمد للّٰه شكردر. اورتەدە بو قیمتدار خارقۀ صنعت اولان نعمتلر، احد صمدڭ معجزۀ قدرتی و هدیۀ رحمتی اولدیغنی دوشونمك و درك ایتمك فكردر. بر پادشاهڭ قیمتدار بر هدیەسنی سڭا كتیرن بر مسكین آدمڭ آیاغنی أوپوب، هدیە صاحبنی طانیمامق نە درجە بلاهت ایسە.. اویلە دە، ظاهری منعملری مدح و اونلرە محبّت ایدوب منعم حقیقی یی اونوتمق اوندن بیڭ درجە داها بلاهتدر.

ای نفس! بویلە أبله اولمامق ایسترسەڭ.. اللّٰه نامنە ویر، اللّٰه نامنە آل، اللّٰه نامنە باشلا، اللّٰه نامنە ایشلە. والسّلام.

[اون دردنجی لمعەنڭ ایكنجی مقامی]

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ ڭ، بیڭلر اسرارندن (آلتی سرّینە)دائردر.

[اخطار] بسملەنڭ رحمت نقطەسندە پارلاق بر نوری سونوك عقلمە اوزاقدن كوروندی. اونی كندی نفسم ایچون نوطەلر صورتندە قید ایتمك ایستەدم. و یگرمی اوتوز قدر سرلریلە او نورڭ اطرافندە بر دائرە چویرمك ایلە آولامق و ضبط ایتمك آرزو ایتدم. فقط مع التّأسّف شیمدیلك او آرزومە تام موفّق اولامدم. یگرمی اوتوز سردن بش آلتی یە ایندم. ای انسان! دیدیگم وقت، نفسمی مراد ایدییورم. بو درس كندی نفسمە خاص ایكن، روحًا بنملە مناسبتدار و نفسی نفسمدن داها هشیار ذاتلرە، بلكە مدار استفادە اولور نیّتیلە اون دردنجی لمعەنڭ ایكنجی مقامی اولارق یازیلمەسنی مدقّق قرداشلریمڭ تصویبلرینە حوالە ایدییورم. بو درس عقلدن زیادە قلبە باقار. دلیلدن زیادە ذوقە ناظردر.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ ٭ 〚 قَالَتْ یَٓا اَیُّهَا الْمَلَؤُا اِنّٖٓی اُلْقِیَ اِلَیَّ كِتَابٌ كَرٖیمٌ٭ اِنَّهُ مِنْ سُلَیْمٰنَ وَاِنَّهُ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛

(شو مقامدە برقاچ سرّ ذكر ایدیلەجكدر. )

[برنجی سرّ] 〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛 ڭ بر جلوەسنی بو فقیر شویلە كوردمكە: كائنات سیماسندە و ارض سیماسندە و انسان سیماسندە بربری ایچندە بربرینڭ نمونەسنی كوسترن (اوچ سكّۀ ربوبیّت) وار. [بریسی] كائناتڭ هیئت مجموعەسندەكی تعاون، تساند، تعانق، تجاوبدن تظاهر ایدن سكۀ كبرای الوهیّتدركە 〚 بسم اللّٰە〛 اوڭا باقییور.

[ایكنجیسی] كرۀ ارض سیماسندە نباتات و حیواناتڭ تدبیر و تربیە و ادارەسندەكی تشابه، تناسب، انتظام، انسجام، لطف و مرحمتدن تظاهر ایدن سكۀ كبرای رحمانیتدركە [بسم اللّٰە الرحمن] اوڭا باقییور.

[اوچنجیسی] انسانڭ ماهیّت جامعەسنڭ سیماسندەكی لطائف رأفت و دقائق شفقت و شعاعات مرحمت الٰهیەدن تظاهر ایدن سكۀ كبرای رحیمیّتدركە 〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛 دەكی 〚 اَلرَّحٖیمِ〛 اوڭا باقییور.

دیمك 〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛 صحیفۀ عالمدە بر سطر نورانی تشكیل ایدن اوچ سكّۀ احدیّتڭ قدسی عنوانیدر، قوّتلی بر خیطیدر و پارلاق بر خطّیدر. یعنی 〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛 یوقاریدن نزول ایلە، ثمرۀ كائنات و عالمڭ نسخۀ مصغّرەسی اولان انسانە اوجی طایانییور. فرشی عرشە باغلار. انسانڭ عرشە چیقمەسنە بر یول اولور.

[ایكنجی سرّ] قرآن معجز البیان حدسز كثرت مخلوقاتدە تظاهر ایدن واحدیت ایچندە عقولی بوغمامق ایچون، دائما او واحدیت ایچندە احدیت جلوەسنی كوسترییور.

یعنی، مثلا ناصلكە، كونش ضیاسیلە حدسز اشیایی احاطە ایدییور. مجموع ضیاسندەكی كونشڭ ذاتنی ملاحظە ایتمك ایچون غایت كنیش بر تصوّر و احاطەلی بر نظر لازم اولدیغندن، كونشڭ ذاتنی اونوتدیرمامق ایچون هر بر پارلاق شیدە كونشڭ ذاتنی عكسی واسطەسیلە كوسترییور. و هر پارلاق شی كندی قابلیتنجە كونشڭ جلوۀ ذاتیەسیلە برابر ضیاسی، حرارتی كبی خاصّەلرینی دە كوسترییور. و هر پارلاق شی، كونشی بتون صفاتیلە قابلیتنە كورە كوستردیگی كبی، كونشڭ ضیا و حرارت و ضیادەكی الوان سبعە كبی كیفیاتلرینڭ هر بریسی دخی عموم مقابلندەكی شیلری احاطە ایدییور.

اویلە دە، 〚 وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰی〛 تمثیلدە خطا اولماسین، احدیت و صمدیت الٰهیەنڭ هر بر شیدە، خصوصًا ذی حیاتدە، خصوصًا انسانڭ ماهیت آیینەسندە بتون اسماسیلە بر جلوەسی اولدیغی كبی.. وحدت و واحدیت جهتیلە دخی موجوداتلە علاقەدار هر بر اسمی، بتون موجوداتی احاطە ایدییور. ایشتە واحدیت ایچندە عقولی بوغمامق و قلبلر ذات اقدسی اونوتمامق ایچون، دائما واحدیتدە سكّۀ احدیّتی نظرە ویرییوركە، ایشتە او سكّەنڭ اوچ مهم عقدەسنی ارائە ایدن 〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛 در.

[اوچنجی سرّ] شو حدسز كائناتی شنلندیرن بالمشاهدە رحمتدر. و بو قراڭلقلی موجوداتی ایشیقلاندیران بالبداهە رحمتدر. و بو حدسز احتیاجات ایچندە یووارلانان مخلوقاتی تربیە ایدن بالبداهە رحمتدر. و بر آغاجڭ بتون هیئتیلە میوەسنە متوجّه اولدیغی كبی، بتون كائناتی انسانە متوجّه ایدن و هر طرفدە اوڭا باقدیران و معاونتنە قوشدیران بالبداهە رحمتدر. و بو حدسز فضایی و بوش و خالی عالمی طولدیران و نورلاندیران و شنلندیرن بالمشاهدە رحمتدر. و بو فانی انسانی ابدە نامزد ایدن و ازلی و ابدی بر ذاتە مخاطب و دوست یاپان بالبداهە رحمتدر.

ای انسان! مادام رحمت، بویلە قوّتلی و جاذبەدار و سویملی و مددكار بر حقیقت محبوبەدر. بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ دی! او حقیقتە یاپیش. وحشت مطلقەدن و حدسز احتیاجاتڭ ألملرندن قورتول. و سلطان ازل و ابدڭ تختنە یاناش. و او رحمتڭ شفقتیلە و شفاعتیلە و شعاعاتیلە او سلطانە مخاطب اول، خلیل اول، دوست اول.

اوت.. كائناتڭ انواعنی حكمت دائرەسندە انسانڭ اطرافندە طوپلایوب بتون حاجاتنە كمال انتظام و عنایتلە قوشدیرمق، بالبداهە ایكی حالدن بریسیدر. یا كائناتڭ هر بر نوعی كندی كندینە انسانی طانییور، اوڭا اطاعت ایدییور، معاونتنە قوشویور. بو ایسە یوز درجە عقلدن اوزاق اولدیغی كبی، چوق محالاتی انتاج ایدییور. انسان كبی بر عاجز مطلقدە اڭ قوّتلی بر سلطان مطلقڭ قدرتی بولونمق لازم كلییور. ویاخود بو كائناتڭ پردەسی آرقەسندە بر قدیر مطلقڭ علمیلە بو معاونت اولویور. دیمك كائناتڭ انواعی، انسانی طانییور دگل. بلكە انسانی بیلن و طانییان و مرحمت ایدن بر ذاتڭ طانیمەسنڭ، بیلمەسنڭ دلیللریدر.

ای انسان! عقلڭی باشڭە آل. هیچ ممكنمیدركە، بتون انواع مخلوقاتی سڭا متوجّهًا معاونت اللرینی اوزاتدیران و سنڭ حاجتلریڭە لَبَّیْكْ دیدیرن ذات ذوالجلال سنی بیلمەسین، طانیماسین، كورمەسین؟ مادام سنی بیلییور، رحمتیلە بیلدیگنی بیلدیرییور. سن دە اونی بیل، حرمتلە بیلدیگڭی بیلدیر. و قطعیًّا آڭلاكە، سنڭ كبی ضعیف مطلق و عاجز مطلق و فقیر مطلق، فانی،

كوچوجك بر مخلوقە بو قوجە كائناتی مسخّر ایدن و امدادینە كوندرن، البتە حكمت و عنایتی و علم و قدرتی تضمّن ایدن حقیقت رحمتدر. البتە بویلە بر رحمت، سندن كلّی و خالص بر شكر.. و جدّی و صافی بر حرمت ایستر. ایشتە او خالص شكرڭ و او صافی حرمتڭ ترجمانی و عنوانی اولان 〚 بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ〛 ی دی. او رحمتڭ وصولنە وسیلە و رحمانڭ درگاهندە شفاعتجی یاپ.

اوت، او رحمتڭ وجودی و تحقّقی، كونش قدر ظاهردر. چونكە ناصل مركزی بر نقش، هر طرفندن كلن آتقی و ایپلرڭ انتظامندن و وضعیتلرندن حاصل اولویور. اویلە دە، كائناتڭ دائرۀ كبراسندە بیڭ بر اسم الٰهینڭ جلوەسندن اوزانان نورانی آتقیلر، كائنات سیماسندە اویلە بر سكّۀ رحمت ایچندە بر خاتم رحیمیّتی و بر نقش شفقتی طوقویور و اویلە بر خاتم عنایتی نسج ایدییوركە، كونشدن داها پارلاق كندینی عقللرە كوسترییور.

اوت، شمس و قمری، عناصر و معادنی، نباتات و حیواناتی بر نقش اعظمنڭ آتقی ایپلری كبی او بیڭ بر اسملرڭ شعاعلریلە تنظیم ایدن و حیاتە خادم ایدن.. و نباتی و حیوانی اولان عموم والدەلرڭ غایت شیرین و فداكارانە شفقتلریلە شفقتنی كوسترن.. و ذوی الحیاتی حیات انسانیەیە مسخّر ایدن و اوندن ربوبیت الٰهیەنڭ غایت كوزل و شیرین بر نقش اعظمنی و انسانڭ اهمّیتنی كوسترن.. و اڭ پارلاق رحمتنی اظهار ایدن او رحمان ذوالجمال، البتە كندی استغنای مطلقنە قارشو رحمتنی احتیاج مطلق ایچندەكی ذی حیاتە و انسانە مقبول بر شفاعتجی یاپمش. ای انسان! اگر انسان ایسەڭ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ دی! او شفاعتجی یی بول.

اوت، روی زمیندە درت یوز بیڭ مختلف آیری آیری نباتات و حیواناتڭ طائفەلرینی هیچ برینی اونوتمایارق، شاشیرمایارق، وقتی وقتنە كمال انتظاملە و حكمت و عنایتلە تربیە و ادارە ایدن.. و كرۀ ارضڭ سیماسندە خاتم احدیتی وضع ایدن، بالبداهە، بلكە بالمشاهدە رحمتدر. و او رحمتڭ وجودی، بو كرۀ ارضڭ سیماسندەكی موجوداتڭ وجودلری قدر قطعی اولدیغی كبی، او موجودات عددنجە دە تحقّقنڭ دلیللری وار.

اوت، زمینڭ یوزندە اویلە بر خاتم رحمت و سكّۀ احدیّت بولوندیغی كبی، انسانڭ ماهیّت معنویەسنڭ سیماسندە دخی اویلە بر سكّۀ رحمت واردركە، كرۀ ارض سیماسندەكی سكّۀ رحمتدن و كائنات سیماسندەكی سكّۀ عظمای رحمتدن داها آشاغی دگلدر. عادتا بیڭ بر اسمڭ جلوەسنڭ بر نقطۀ محراقیەسی حكمندە بر جامعیّتی وار.

ای انسان! هیچ ممكنمیدركە، سڭا بو سیمایی ویرن و او سیمادە بویلە بر سكّۀ رحمتی و بر خاتم احدیتی وضع ایدن ذات، سنی باشی بوش بیراقسین، سڭا اهمّیت ویرمەسین؟ سنڭ حركاتڭە دقّت ایتمەسین، سڭا متوجّه اولان بتون كائناتی عبث یاپسین؟ خلقت شجرەسنی میوەسی چوروك، بوزوق و اهمّیتسز بر آغاچ یاپسین؟ هم هیچ بر جهتلە شبهە قبول ایتمەین و هیچ بر وجهلە نقصانیتی اولمایان و كونش كبی ظاهر اولان رحمتنی و ضیا كبی كورونن حكمتنی انكار ایتدیرسین؟ حاشا!

ای انسان! بیلكە، او رحمتڭ عرشنە یتیشمك ایچون بر معراج وار. او معراج ایسە بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ در. و بو معراج نە قدر اهمّیتلی اولدیغنی آڭلامق ایسترسەڭ، قرآن معجز البیانڭ یوز اون درت سورەلرینڭ باشلرینە باق. هم بتون مبارك كتابلرڭ ابتدالرینە باق. هم عموم مبارك ایشلرڭ مبدألرینە باق. هم بسملەنڭ عظمت قدرینە اڭ قطعی بر حجّت شودركە.. امام شافعیؓ كبی چوق بیوك مجتهدلر دیمشلركە: بسملە تك بر آیت اولدیغی حالدە، قرآندە یوز اون درت دفعە نازل اولمشدر.

[دردنجی سرّ] حدسز كثرت ایچندە واحدیت تجلّیسنڭ خطابی اولان 〚 اِیَّاكَ نَعْبُدُ〛 دیمكلە، هركسە كافی كلمییور. فكر طاغیلییور. مجموعندەكی وحدت، آرقەسندە ذات احدیّتی ملاحظە ایدوب 〚 اِیَّاكَ نَعْبُدُ وَاِیَّاكَ نَسْتَعٖینُ〛 دیمەیە كرۀ ارض وسعتندە بر قلب بولونمق لازم كلییور. بو سرّە بناءً، جزئیاتدە ظاهر بر صورتدە سكّۀ احدیّتی كوستردیگی كبی، هر بر نوعدە سكّۀ احدیّتی كوسترمك و ذات احدی ملاحظە ایتدیرمك ایچون خاتم وحدانیت ایچندە بر سكّۀ احدیّتی كوسترییور. تا كلفتسز هركس هر مرتبەدە 〚 اِیَّاكَ نَعْبُدُ وَاِیَّاكَ نَسْتَعٖینُ〛 دییوب، طوغریدن طوغری یە ذات اقدسە خطاب ایدرك متوجّه اولسون.