Hem Denizli hapishânesinde Kastamonulu bir kardeşimiz İhsân vardı. Orada mıdır? Ve ben orada iken başta Beylerbeyli Süleymân olarak umûmuna selâm ediyorum. Onlar Risâle-i Nûr’la alâkadârdırlar. Ve alâkadâr olmalıdırlar. Çünkü duâmıza dâhildirler. O hapis bir medresemizdir.

Saîdü’n-Nûrsî

[25]

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

[Risâle-i Nûr’un zayıf veya yeni şâkirdlerini vesveseden kurtarmak için beyân ediyorum ki:]

Gizli bir komitenin desîsesiyle sâfdil bazı hocalar veyâhûd bid‘a tarafdârları bazı muârızlar, Risâle-i Nûr’un hiç zedelenmez bazı hakîkatlerine karşı gelmek için, benim çok kusûrlu ve i‘tirâf ediyorum çok hatâlı şahsımın noksânlarını ve hatâlarını işâa etmek ve beni onlar ile çürütmekle Risâle-i Nûr’a ilişmek ve darbe vurmak istediklerinin bu yirmi senedir yirmi ehemmiyetli hâdisesi var. Hatta iki def‘a hapsimize de bir nevi‘ vesîlesi olduğundan, dostlarıma ve Risâle-i Nûr’un şâkirdlerine i‘lân ediyorum ki:

Ben, Cenâb-ı Hakk’a şükrediyorum ki, nefsimi kendime beğendirmemiş ve kusurlarımı kendime bildirmiş. Değil kendimi satmak, hodfurûşluk etmek, belki kemâl-i mahcûbiyetle

Risâle-i Nûr’un mübârek şâkirdleri içinde onların samîmiyet ve ihlâsı ile kendimi affettirmek ve onların ma‘nevî şefâatiyle günâhlarıma bir keffâret aramaktır.

Bana i‘tirâz edenler, gizli ayıplarımı bilmiyorlar. Yalnız zâhirî bazı hatâlarımı bahâne edip ve yanlış olarak Risâle-i Nûr’u benim malım zannedip Risâle-i Nûr’un nûrlarına perde çekmek, intişârına rekābet etmek için derler: Saîd cum‘a cemâatine gelmiyor, sakal bırakmıyor gibi tenkîdleri var.

Elcevab: Ben çok kusurları kabûl ile beraber derim: Bu iki mes’elede büyük ma‘zeretlerim var.

Evvelâ: Ben Şâfiîyim. Şâfi‘ Mezhebi’nde cum‘anın bir şartı, kırk adam imam arkasında Fâtiha okumaktır. Daha başka şartlar da var. Onun için burada bana cum'a farz değil. Ben Mezheb-i A‘zamîyi taklîden, bazen sünnet olarak kılıyordum.

Sâniyen: Yirmi senedir haksız olarak beni insanlarla görüşmekten men‘ettikleri için, hem bu âhirde, resmen dört ay evvel perde altında insanlarla temas ettirmemek için tenbîhât olmuş. Hem yirmi beş senedir ben münzevî yaşadığım için, kalabalık yerlerde huzûr bulamıyorum. Ve herkesin arkasında mezhebimce iktidâ edip namaz kılamıyorum ve okumakta yetişemiyorum. Daha Fâtiha’nın yarısını okumadan, imam rükû‘a gidiyor. Bizde Fâtiha okumak farzdır.

Sakal mes’elesi ise: Bu bir sünnettir, hocalara mahsûs değil. Bu millette yüzde doksan sakalsız olanların içinde küçükten beri sakalsız bulundum. Bu yirmi senedir bana resmî hücûmlarda bazı arkadaşlarımın sakallarını kestirmeleriyle, benim sakal bırakmadığım, bir hikmet, bir inâyet-i İlâhiye olduğunu isbat etti. Eğer sakal olsaydı, tıraş edilseydi, Risâle-i Nûr’a büyük bir zarardı. Çünkü ölecektim, dayanamayacaktım.

Bazı âlimler sakalı tıraş etmek câiz değildir demişler. Muradları, sakalı bıraktıktan sonra tıraş etmek harâmdır, demektir. Yoksa hiç bırakmayan, bir sünneti terketmiş olur. Fakat bu zamanda, dehşetli pek çok günâh-ı kebîreden çekinmek için, bu terk-i sünnete mukābil, Risâle-i Nûr’un irşâdıyla, yirmi sene haps-i münferid hükmünde işkenceli bir hayat geçirdik. İnşâallâh o sünnetin terkine bir keffârettir.

Hem bunu da kat‘iyen i‘lân ediyorum ki, Risâle-i Nûr Kur’ân’ın malıdır. Benim ne haddim var ki, sâhib olayım. Tâ ki kusurlarım ona sirâyet etsin. Belki ben o nûrun kusûrlu bir hâdimi ve o elmas mücevherât dükkânının perişan bir dellâlıyım. Benim karmakarışık vaz‘iyetim ona sirâyet edemez, ona dokunamaz. Zâten Risâle-i Nûr’un bize verdiği ders de, hakîkat-i ihlâs ve terk-i enâniyet ve dâimâ kendini kusûrlu bilmek ve hodfurûşluk etmemektir. Kendimizi değil, Risâle-i Nûr’un şahs-ı ma‘nevîsini

ehl-i îmâna gösteriyoruz. Bizler, kusurumuzu görene ve bize bildirene fakat hakîkat olmak şartıyla minnetdâr oluyoruz, Allâh râzı olsun deriz. Boynumuzda bir akrep bulunsa biri gösterip, ısırmadan atılsa, nasıl memnûn oluruz; kusurumuzu, fakat garaz ve inâd olmamak şartıyla ve bid‘alara ve dalâlete yardım etmemek kaydı ile kabûl edip minnetdâr oluyoruz.

اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی

Pek çok kusûrlu Saîdü’n-Nûrsî

(26)

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,

Evvelâ: Denizli hapsi’nin üçüncü meyvesi olan kardeşlerime küçük mektûblar mecmûası ve burada da yazılan başka Risâlede kaydedilmeyen münâsib gördüğüm kısmını da bana yeniden tevâfuklu yazdığınız beraber Meyve Risâlesi tarzında benim için yazılsa iyi olur. Ve Denizli’deki kitablarımı siz kendiniz benim nâmıma alırsınız. Tâ ben sizden isteyinceye kadar veyâhûd münâsib görseniz Denizli’de de bırakabilirsiniz. Arkasında bu mektûbdan evvelki mektûb makine ile yazılan parça berây-ı ma‘lûmât size gönderildi. Herkes sizin gibi çelik, metîn olmadığından böyle şeyler yazdırılıyor.

Sâniyen: Okunması hiç usandırmaz ve gittikçe kıymetini ve zevkini bana ziyâde gösteren Hizb-i Kur’âni'ye dâir size yazdığım ve Husrev de sûretini bana gönderdiği mektûbun bu Hizbü’l-Kur’âni’l-Muazzamın kelimesinden tâ neşrine, tab‘ına çalışanlara çok büyük hayırları kazandırır cümlesinin âhirine kadar buradaki nüshaların başında arkadaşlar yazdılar. Siz de o beşaltı satırı nüshanızda yazsanız münâsib olur.

Sâlisen: Hapishânede Husrev ve Feyzî’ye demiştim. Isparta’da geçen Risâle-i Nûr noktasında târîhçe-i hayâtımı Husrev yazsın. Kastamonu’da hayâtımı Feyzî yazsın. Tâ Risâle-i Nûr’un bir nevi‘ tarihçesi olsun diye niyet etmiştim. Şimdi İhtiyâr Risâlesi’nin recâları içinde On Beşinci Recâ Isparta ve Eskişehir hayatı ve On Altıncı Recâ Kastamonu ve Denizli imtihânlarının mâhiyetlerini göstermek için muhtasar bir fihriste ve mücmel bazı esasları yazmak niyet ettim. Tâ Husrev’e ve Feyzî’ye esas olsun, o iki ehemmiyetli recâları onlar yazsınlar.

Râbian: Âhiret ticâreti için en çok kârlı bir pazar ve ma‘nevî hayâta bir bahar olan bu şuhûr-u mübârekede, husûsen Leyle-i Berât Şa‘bân-ı Muazzamın ortasında ve Leyle-i Kadir Ramazân’ın her gecesinde bulunmak ihtimâli ile aramak ve Risâle-i Nûr’un her bir şâkirdi şirket-i ma‘neviye sırrıyla umûm kardeşlerimin hesabına çalışmak vazîfemizdir. Cenâb-ı Hakk muvaffak eylesin. Âmîn

Saîdü’n-Nûrsî

[27]

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,

Âyetü’l-Kübrâ’nın matbû‘ nüshalarından beş on tanesi bana geldi. Tam tashîh edilmediği için noktalarda, kelimelerde matbaa sehivleri var. Husûsen mukaddemesinde daha ziyâdedir. Ben size bir rehber göndereceğim. Siz Denizli’deki nüshaları bütün oraya celbediniz, tashîh ediniz, sonra satılsın. Ben demiştim, Denizli’de bir sülüsü onlara satılsın. Şimdi sehivleri gördüğüm için tashîhten sonra Denizli’deki lâyık ve müştâklara verilebilir.

Azîz kardeşlerim Hazret-i Alî ra وَبِالْاٰیَةِ الْكُبْرٰٓی اَمِنّٖی مِنَ الْفَجَتْ fıkrasında Âyetü’l-Kübrâ yüzünden şâkirdleri bir musîbete düşüp ve onun berekâtıyla emniyet ve selâmete çıkacaklarını kerâmetkârâne haber verdiği gibi, Âyetü’l-Kübrâ Risâle-i Nûr içinde yüzer matbû‘ nüshasıyla serbestiyet noktasında daha ziyâde mevkii alması cihetiyle bu memlekete üç büyük yağmur rahmetine birinci vesîle olduğu gibi; ben dünya hâlini bilmiyorum, fakat eskiden beri boğazımızı sıkan ve dâimâ bizi istîlâ etmeye fırsat bekleyen ve dehşetli kuvvet alan ve tarafdârlar bulan ve bizi istinâdsız zannıyla fırsat bekleyenin istîlâsından ve esâretinden Âyetü’l-Kübrâ ve arkadaşlarının serbestiyeti çok hâdise ve emârelerle, şimdiye kadar Risâle-i Nûr, sadaka gibi

belâların def'ine bir vesîle olduğundan, bu da bu belâya karşı bir vesîledir denilebilir. Ve İmâm-ı Alî’nin ra وَاسْمُ عَصَا مُوسٰی بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ fıkrasında, bir vecihte Âyetü’l-Kübrâ Risâlesi maksûd olduğu gibi, Denizli Meyvesi’nin on bir mes’elesi aynen Asâ-yı Mûsâ’nın on bir mu‘cizesine tevâfuk edip, bu fıkrada aynen Âyetü’l-Kübrâ Risâlesi gibi İmâm-ı Alî’nin ra medâr-ı nazarı olduğu kalbime ihtâr edildi.

Demek Meyve Risâlesi Asâ-yı Mûsâ gibi, çok firavunları susturur, mağlûb eder. Âyetü’l-Kübrâ’yı tab‘eden kahraman ve mübârek kardeşlerimiz, pek büyük bir hizmet-i nûriye yapmışlar. Merhûm HâfızAlî’nin rh hizmet-i nûriyesi bununla da devam ediyor.

Bana hapishânede yazdıklarınız Meyve Risâlesi’nin o küçücük defterler kıt‘asında onuncu ve on birinci mes’elelerini beş altı nüsha yazınız. Benim yanımdaki elmas kalemlerin yâdigârları olan beş altı nüshasının arkalarına ilâve edilecek. Hem size bu âhirlerde yeni hurûfla yazdığım mektûbları eski hurûfla yazıp sûretini bana gönderseniz iyi olur. Bu yeni hurûfla yazdığımız bütün mektûblar gāyet acele ve dikkatsiz ve tashîhsiz yazılmış. Siz hem ıslâh, hem tashîh edebilirsiniz. Yeni hurûfla yedi sekiz mektûbun vusûlüne dâir bir iş‘ârınızı almadığımızdan merâk ediyoruz.

Şa‘bân-ı muazzamın ortasında ve Leyle-i Kadr’in ikincisi hükmünde ve her bir hayrı on binler sevâbı kazandıran Leyle-i Berâtınızı bütün rûh-u cânımızla tebrîk ediyoruz. Ve o mübârek gecede amel-i sâlihânız ve duâlarınızın makbûliyetine Kur’ân-ı Azîmü’ş-şân’ı şefâatçi yapıp dergâh-ı İlâhî’ye duâ ve ricâ ve niyâz ediyoruz.

اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی

Kardeşiniz Saîdü’n-Nûrsî

[28]

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,

Âyetü’l-Kübrâ’nın matbû‘ nüshaları perde altında çok hizmet görmüşler. Baştaki ihtârın âhirinde beyaz yerde bir hâşiye olarak size altı satır sûretini gönderdik. Siz münâsib görürseniz yazdırırsınız, hem ıslâh ve tashîh edersiniz. Benim kat‘î kanâatim geldi ki:

Bu def‘a, Âyetü’l-Kübrâ’yı dikkatle ve muârızları nazara alıp okudum. Şüphem kalmadı ki, Risâle-i Nûr’un çok şiddetli darbelerine karşı muârızlar, zayıf bahâneler ve sinek kanadı kadar ehemmiyetsiz kusurları medâr-ı mes’ûliyet gördükleri hâlde, bu dehşetli darbeleri nazara almayıp hem berâetimizi, hem Risâle-i Nûr’un serbestiyetini

kabûl etmelerinin sebebi, başta Âyetü’l-Kübrâ olarak Risâle-i Nûr’un Meyve ve Hucceti’l-Bâliğa gibi eczâlarındaki hârikulâde kuvvet ve sarsılmaz hakîkatler, onların dehşetli inâdlarını kırmasıdır. Çâresiz mecbûriyetle serbestiyetini ve berâetimizi resmen kabûl etmişler. Hâşiye Fakat yine gizli zındıka komitesi, elinden geldiği kadar nazar-ı millette kendilerini lâ‘netten, nefretten bir derece kurtarmak için, kusurlarımızı arıyorlar ve hükûmeti iğfâl etmeye çalışıyorlar. Onun için biz, eskisi gibi ihtiyâtımızı elden bırakmamalıyız. Hâşiye

(29)

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,

Ramazân-ı Şerîf’inizi rûh u cânımızla tebrîk ediyoruz. Cenâb-ı Hakk bu Ramazânı, Leyle-i Kadr’ini hakkımızda bin aydan hayırlı eylesin. Âmîn. Ramazân-ı Şerîf’teki duâlarınızı kabûl eylesin. Âmîn.

Sizin bir taahhütlü, iki tafsîlâtlı mektûbunuzu bir hafta fâsıla ile aldım. Yalnız Âyetü’l-Kübrâ başındaki ihtârın hâşiyesi olacak parçasından ve Medrese-i Nûriyenin

üstâdı Hacı Hâfız’a yazdığım mektûbdan bahsetmemişsiniz. Hem İşârâtü’l-İ‘câz otuz birinci değil, Otuzuncu Mektûb olacak. Otuz Birinci ise Lem‘alardan ibârettir. Belki İşârâtü’l-İ‘câz Otuzuncu Mektûbdur. Hem matbû‘ Lemeât ve Arabî Risâleler, Şuâ‘lar değil, belki Otuz İkinci Lem‘a, Otuz Üçüncü Lem‘a olacakları yazılmıştı. Bundan evvelki mektûbunuzda sehven yanlış yazılmış.

Eskiden tam bir Abdurrahmân makamını kazanan Zekâî yine o makamını kazandığı ve yeni hurûflu mektûblarımızı hem teksîr, hem tercüme etmesi cihetiyle faʻâl büyük bir Ceylan olarak kabûl ettiğimizi tebşîr ediniz.

Mâşâallâh, Bârekallâh Kâtip Osmân hakîkaten uzun zamandan beri Risâle-i Nûr kâtibi ünvânını tam almış. Isparta’nın Tâhirî’si ve Hâfız Alî’sidir, isbat ediyor. Ve yeni Halîl İbrâhîm de İnşâallâh Milâs’lı Halîl İbrâhîm’in sebâtı sadâkatinde bir kardeşimiz olacaktır

Saîdü’n-Nûrsî

[30]

Azîz Kardeşlerim,

Risâle-i Nûr’un zuhûrundan kırk sene evvel, geniş bir hiss-i kable’l-vukū‘, acîb bir tarzda, hem bende, hem bizim köyde, hem nâhiyemizde tezâhür ettiğini şimdi bir ihtâr-ı ma‘nevî ile kat‘î kanâatim gelmiş. Şefîk ve kardeşim Abdülmecîd gibi eski talebelerime

bu sırrı fâş etmek isterdim. Şimdi Cenâb-ı Hakk sizlerde çok Abdülmecîdleri ve çok Abdurrahmânları verdiği için, size beyân ediyorum:

Ben on yaşında iken, büyük bir iftihâr, hatta bazen temeddüh sûretinde bir hâletim vardı. İstemediğim hâlde pek büyük bir iş ve büyük bir kahramanlık tavrını takınıyordum. Kendi kendime der idim: Senin beş para kıymetin yok. Bu temeddühkârâne, husûsen cesârette çok fazla gösterişin ne içindir? bilmiyordum, hayret içinde idim. Bir iki aydır o hayrete cevâb verildi ki: Risâle-i Nûr, kable’l-vukū‘ kendini ihsâs ediyordu. Sen âdî odun parçası gibi bir çekirdek iken, o firdevs salkımlarını bilfiil kendi malın gibi hiss-i kable’l-vukū‘ ile hissedip hodfurûşluk ederdin.

Bizim Nûrs köyümüz ise, hem eski talebelerim, hem hemşehrilerim biliyorlar ki, bizim köyümüz, müstesnâ bir sûrette fevkalâde gösteriş ve cesârette ileri göstermek için temeddühü çok severdiler. Güyâ büyük bir memleketi fetheder gibi kahramânâne bir tavır almak istiyordular. Ben hem kendime, hem onlara çok hayret ederdim. Şimdi hakîkî bir ihtâr ile bildim ki, o ma‘sûm Nûrslu insanlar, Nûrs Karyesi, Risâle-i Nûr’un nûruyla büyük bir iftihâr kazanacak. O vilâyetin, nâhiyenin ismini işitmeyen, Nûrs Köyü’nü ehemmiyetle tanıyacak diye bir hiss-i kable’l-vukū‘ ile o ni‘met-i İlâhiyeye karşı teşekkürlerini temeddüh sûretinde göstermişler.

Hem o nâhiyemiz olan Hizan Kazâsı’na tâbi‘ Isparta’da, birdenbire meşhûr, Seydâ nâmında Şeyh Abdurrahmân-ı Tagî himmetiyle o kadar çok talebeler ve hocalar ve âlimler çıktılar ki, bütün Kürdistân onlar ile iftihâr eder bir şekil aldığı zaman, içlerinde münâzara-i ilmiye ve pek büyük bir himmetle ve pek geniş bir dâire-i ilim ve tarîkat içinde öyle bir vaz‘iyet hissediyordum ki, güyâ rûy-i zemîni fethedecek bu hocalardır.

Eski meşhûr ulemâ ve evliyâlar ve allâmeler ve kutublar, onların medâr-ı bahsi oldukça, ben de dokuz on yaşında iken dinliyordum, kalbime geliyordu ki, bu talebeler, âlimler, ilimde, dinde büyük bir fütûhât yapmışlar gibi vaz‘iyet alıyorlardı. Bir talebenin bir parça ziyâde zekâveti olsa idi, büyük bir ehemmiyet verilirdi. Münâzarada, bir mes’elede birisi galebe çalsa, büyük bir iftihâr alırdı. Ben de hayret ediyordum, o hissiyât bende de vardı. Hatta tarîkat şeyhleri ve dâirelerinde medâr-ı hayret bir müsâbaka, hem nâhiye, hem kazâ, hem vilâyetimizde vardı. O hâletleri başka memleketlerde o derece göremedim.

Şimdi bir ihtâr ile kat‘î kanâatim geldi ki, o talebe arkadaşlarım, o üstâdlar hükmünde hocalarım, o mürşidlerim, evliyâ ve şeyhlerim, bir hiss-i kable’l-vukū‘ ile rûh hissedip akıl bilmeyerek ki en lüzûmlu bir zamanda o talebeler içinde ve o hocaların şâkirdleri içinde ve o mürşidlerin mürîdleri içinde parlak bir nûr çıkacak,

ehl-i îmânın imdâdına gelecek diye, o istikbâldeki ni‘met-i İlâhiyeye karşı teşekkürlerini tefâhür ve müsâbaka sûretinde gösterdiklerini kat‘î kanâatim gelmiş. Çünkü şimdiki gāyet ağır ve acîb şerâit içinde ve hadsiz muârızların karşısında ve bin seneden beri kuvvet bulan dalâletin mukābilinde ve gāyet vehhâm ve garazkâr düşmanlarımızın desîselerinin ihâtasında ve iki dehşetli mahkemenin uzun tedkîkātında Risâle-i Nûr’un bu fevkalâde galebesi ve hârikulâde perde altında tenvîrâtı ve düşmanlarını mecbûr edip serbestiyetini kazanması gösteriyor ki, o bu mevki‘ine lâyıktır ki, kable’l-vukū‘ İmâm-ı Alî Radıyallâhü Anh ve Gavs-ı a‘zam ks ondan haber verdikleri gibi, bunlar köy ve nâhiye ve vilâyetim, benimle beraber şuûrsuz olarak geleceğini hissedip mesrûr olmuşlar. Hâşiye

Sizi eski talebelerim ve eski arkadaşlarım ve kardeşim ve biraderzâdem Abdülmecîd ve Abdurrahmânlar bildiğimden, bu mahrem sırrı size de açtım.