
SAYFA 57
Risâle-i Nûr eczâlarını mahkemeden alarak bana getirip teslîm eden Denizli tüccârı, aslı Burdur'lu Hâfız Mustafâ’ya hitâbdır.
[21]
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِ حُرُوفَاتِ رَسَائِلِ النُّورِ
Azîz, Sıddîk Kardeşim ve hizmet-i Kur’âniyede Muvaffakiyetli Arkadaşım,
Sen binler safâlarla geldin, beni ebedî minnetdâr ettin Ve sâdık arkadaşların ile Risâle-i Nûr’un serbestiyetine hizmetiniz o derece büyük ve kıymetdârdır ki, değil yalnız bizi ve Risâle-i Nûr şâkirdlerini, belki bu memleketi ve belki Âlem-i İslâm’ı minnetdâr ettiniz. Ehl-i îmânın imdâdına yetiştiniz. Risâle-i Nûr’un yolunu serbestçe açtınız. Ben bir seneden beri seni ve seninle beraber Risâle-i Nûr’un bu serbestiyetine çalışanları, Hâfız Alî ve Husrev gibi Risâle-i Nûr’un kahramanlarıyla beraber, ma‘nevî kazançlarıma ve duâlarıma şerîk etmişim, hem de devam edeceğim. Buraya kadar her bir dakîka yoldaki geçen zamanın, bir gün Risâle-i Nûr’un hizmetinde bulunduğun gibi beni minnetdâr eyledin.
Hâkim-i âdil nâmını alan ma‘lûm zâtı ve onunla beraber lehimize çalışanları, bu hakîkî adâlete hizmetleri için âhir ömrüme kadar unutmayacağım. Altı yedi aydır onları da
SAYFA 58
aynen ma‘nevî kazançlarıma şerîk ediyorum. Bana teslîm ettikleri risâlelerin bir kısmını kardeşlerime göndereceğim. Hem bütününü yazsınlar, onlara hediye edeceğim. Çünkü onlar Risâle-i Nûr’un bundan sonraki hizmetine tam hissedârdırlar. Bu mes’elede ben Denizli şehrini kendi karyeme arkadaş edip, bütün emvâtını ve ehl-i îmânının hayâtta olanlarını, hem ben kendim, hem Risâle-i Nûr’un bütün talebeleri ma‘nevî kazançlarımıza hissedâr etmeye karar verdik. Denizli Hapishânesini bir imtihân medresemiz telakkî ediyoruz.
Bizimle alâkadâr Denizli’de, hem hapsinde, umûmuna ve husûsuna ve tam adâletini gördüğümüz mahkeme hey’etine çok selâm ve duâ ederiz.
Saîdü’n-Nûrsî
[22]
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ
Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,
Bizim kat‘iyen şek ve şüphemiz kalmadı ki, bu hizmetimizin netîcesi olan Risâle-i Nûr’un serbestiyetini, değil yalnız biz ve bu Anadolu ve Âlem-i İslâm alkışlıyor, takdîr ediyor, belki kâinât dahi memnûn olup cevv-i semâ ve fezâ-yı âlem alkışlıyorlar ki, üç dört aydır yağmura şiddet-i ihtiyâç varken gelmemişti.
SAYFA 59
Ankara’nın teslîm kararına tevâfuk eden Leyle-i Regāib’de emsâlsiz ve gürültülü bir tarzda rahmetin gelmesi; ve Denizli’de mahkemenin bilfiil teslîmine karar vermesi ile; yine Leyle-i Mi‘râc’da aynen Risâle-i Nûr’un bir rahmet olduğuna işareten, Leyle-i Regāib’e tevâfuk ederek, kesretle melek-i ra‘dın alkışlamasıyla rahmetin Emirdağı’nda gelmesi ve o teslîm kararına tevâfuk etmesi; ve bir hafta sonra Demek Denizli’de vekillerimizin eliyle mahkemeden alınması hengâmlarında yine aynen Leyle-i Regāib ve Leyle-i Mi‘râc’a tevâfuk ederek, aynen onlar gibi Şa‘bân-ı Şerîfin bir cum‘a gecesinde tekrar kesretle rahmet ve yağmurun bu memlekete gelmesi ve birbirlerine tevâfuk etmesi kat‘î kanâat verir ki, Risâle-i Nûr’un müsâderesi ve hapsi zamanlarına dört zelzelelerin tevâfuku, küre-i arzca bir i‘tirâz olduğu gibi; bu Emirdağı memleketinde dört ay zarfında yalnız üç cum‘a gecesinde ki biri Leyle-i Regāib, biri Leyle-i Mi‘râc, biri de Şa‘bân-ı Muazzamın birinci cum‘a gecesinde rahmetin kesretle gelmesi ve Risâle-i Nûr’un da serbestiyetinin üç devresine tam tamına tevâfuk etmesi, küre-i havaiyenin bir tebrîki, bir müjdesidir. Ve Risâle-i Nûr dahi ma‘nevî bir rahmet ve bir yağmur olduğuna kuvvetli bir emâredir.
Ve en latîf emâre de şudur ki, dün birdenbire bir serçe kuşu pencereye geldi. Pencereye vurdu. Biz uçurmak için işâret ettik, gitmedi. Mecbûr olduk, dedim: Pencereyi aç bakalım, ne diyecek? Pencereyi açtık. İçeri girdi, durdu. Tâ bu sabaha kadar kaldı. Sonra odayı ona bıraktık. Yatak odama geldim. Bu sabah çıktım,
SAYFA 60
kapıyı açtım. Yarım dakîkada döndüm. Baktım, Kuddûs, Kuddûs zikrini yapan bir kuşu odamda gördüm. Gülerek dedim: Bu misâfir ne için geldi? Tam bir sâat bana baktı. Uçmadı, ürkmedi. Ben de okuyordum. Ekmek bıraktım, yemedi. Yine kapıyı açtım, çıktım. Yarım dakîkada döndüm. O misâfir de kayboldu.
Sonra bana hizmet eden çocuk geldi, dedi ki: Ben bu gece rüyamda gördüm ki, merhûm Hâfız Alî’nin kardeşi yanımıza gelmiş. Ben de dedim: Hâfız Alî ve Husrev gibi bir kardeşimiz buraya gelecek. Aynı günde iki sâat sonra çocuk geldi, dedi: Hâfız Mustafâ geldi. Hem Risâle-i Nûr’un serbestiyetinin müjdesini getirdi, hem mahkemedeki kitabları da kısmen getirdi. Hem serçe kuşunun, hem rüyanın, hem kuddûs kuşunun ta‘bîrini isbat etti. Tesâdüf olmadığını gösterdi.
Acaba emsâlsiz bir tarzda hem serçe kuşu, hem kuddûs kuşu acîb ve garîp bir sûrette gelip bakmaları, sonra kaybolmaları ve ma‘sûm çocuğun rüyasının tam tamına çıkması, Risâle-i Nûr’un Hâfız Alî gibi bir zâtın eliyle buraya gelmesinin aynı zamanına tevâfuku, hiç tesâdüf olabilir mi? Hiç bir ihtimâli varmı ki, bir beşâret-i gaybiye Hâşiye olmasın.
SAYFA 61
Evet, bu mes’ele küçük bir mes’ele değil, kâinât ve hayvanât ile dahi alâkadârdır. Ben Risâle-i Nûr’un bir şâkirdi olmaklığım i‘tibâriyle, onun serbestiyetinden kendi hisseme düşen bu kâr ve netîcede binler altın lira kadar kazancım var diye kanâat ediyorum. Başka yüz binler Risâle-i Nûr şâkirdlerinin ve takviye-i îmâna muhtâç ehl-i îmânın istifâdeleri buna kıyâs edilsin. Evet, dinin ve şerîatın ve Kur’ân’ın yüzden ziyâde tılsımlarını ve muammâlarını hall ve keşfeden; ve en muannid dinsizleri susturup ilzâm eden; ve mi‘râc ve haşr-i cismânî gibi akıldan çok uzak zannedilen Kur’ân hakîkatlerini en mütemerrid ve en muannid feylesoflara ve zındıklara karşı güneş gibi
SAYFA 62
isbat eden ve onların bir kısmını îmâna getiren Risâle-i Nûr eczâları, elbette küre-i arzı ve küre-i havaiyeyi kendiyle alâkadâr eder. Ve bu asrı ve istikbâli kendi ile meşgūl edecek bir hakîkat-i Kur’âniyedir. Ve ehl-i îmânın elinde bir elmas kılıçtır.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
Emirdağı’nda Kardeşiniz Saîdü’n-Nûrsî
[23]
Azîz Kardeşim,
Risâle-i Nûr’un avukatı Ziyâ’yı bizim tarafımızdan hem çok teşekkür, hem tebrîk ediniz. Çoktan beri rûhuma ihtâr edilmiş ki, Ziyâ nâmında birisi, Risâle-i Nûr nâmına büyük bir hizmet edecek. Bu mes’ele gösterdi ki, o Ziyâ, bu Ziyâ’dır. Bizleri ebede kadar minnetdâr eyledi. Mahkemede zabıt kâtibi ve a’zâdan Hesnâ Hanım ve sorgu hâkimi gibi vicdânlı zâtlara teşekkürâtımı ve onları unutmayacağımı, bilhassa başta Müftü Osmân, Hasan Feyzî olarak çok ehemmiyetli kardeşlerime selâmımızı ve minnetdârlığımızı bildiriniz. Ve hâkim-i âdil olan zâta, Risâle-i Nûr’un ekser eczâlarını ona hediye etmek için yazdırmayı karar verdiğimi söyleyiniz. Ve Risâle-i Nûr’un fahrî avukatı Ziyâ’ya, kısm-ı mühimmini yazdırıp ona hediye etmek niyetindeyim.
SAYFA 63
Tab‘olunan Âyetü’l-Kübrâ Risâlesi’nin beş yüz matbû‘ nüshaları da tab‘edenlere verilecek mi? Merâk ediyorum. Biri de, İstanbul’da müsâdere edilen ne kadar Risâle-i Nûr varsa bana âittir. İçinde yirmi Risâle bulunan mecmûa bana çok ehemmiyeti var.
Hem Denizli’den müfârakat ederken, emâneten Mu‘cizât-ı Ahmediye asm Risâlesi’ni, orada bazılarına bırakmıştım, o da bana çok lâzımdır. Belki Hoca Mûsâ Efendi biliyor.
Saîdü’n-Nûrsî
(24)
Azîz Kardeşim,
Çok Risâle içinde bulunan büyük mecmûa ki, orada dediğine göre mahkemeye mensûb bir zâtın elindedir. Eğer o mecmûa muattal kalmayıp dâimâ okunsa, o zâtın elinde olarak Denizli’deki müştâklara hediye ediyorum. Fakat o mecmûa başkasının malı olduğundan içinde kaç Risâle var, aynı tertîble bir kâğıda yazıp bana göndersinler. Tâ ben bir mislini yazdırıp sâhibine vereceğim.
Akşam dedin ki: Mu‘cizât-ı Ahmediye’yi asm getirdim. Ceylan diyor yok. O mecmûa eğer bir misli yazılıyorsa veyâhûd yazılmış ise tamam oluncaya kadar yine kalsın. Âyetü’l-Kübrâ matbû‘ nüshaları masraf-ı tab‘iyesine medâr olmak için orada lâyık olanlara bir sülüsünü satabilirsiniz.
SAYFA 64
Hem Denizli hapishânesinde Kastamonulu bir kardeşimiz İhsân vardı. Orada mıdır? Ve ben orada iken başta Beylerbeyli Süleymân olarak umûmuna selâm ediyorum. Onlar Risâle-i Nûr’la alâkadârdırlar. Ve alâkadâr olmalıdırlar. Çünkü duâmıza dâhildirler. O hapis bir medresemizdir.
Saîdü’n-Nûrsî
[25]
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
[Risâle-i Nûr’un zayıf veya yeni şâkirdlerini vesveseden kurtarmak için beyân ediyorum ki:]
Gizli bir komitenin desîsesiyle sâfdil bazı hocalar veyâhûd bid‘a tarafdârları bazı muârızlar, Risâle-i Nûr’un hiç zedelenmez bazı hakîkatlerine karşı gelmek için, benim çok kusûrlu ve i‘tirâf ediyorum çok hatâlı şahsımın noksânlarını ve hatâlarını işâa etmek ve beni onlar ile çürütmekle Risâle-i Nûr’a ilişmek ve darbe vurmak istediklerinin bu yirmi senedir yirmi ehemmiyetli hâdisesi var. Hatta iki def‘a hapsimize de bir nevi‘ vesîlesi olduğundan, dostlarıma ve Risâle-i Nûr’un şâkirdlerine i‘lân ediyorum ki:
Ben, Cenâb-ı Hakk’a şükrediyorum ki, nefsimi kendime beğendirmemiş ve kusurlarımı kendime bildirmiş. Değil kendimi satmak, hodfurûşluk etmek, belki kemâl-i mahcûbiyetle
SAYFA 65
Risâle-i Nûr’un mübârek şâkirdleri içinde onların samîmiyet ve ihlâsı ile kendimi affettirmek ve onların ma‘nevî şefâatiyle günâhlarıma bir keffâret aramaktır.
Bana i‘tirâz edenler, gizli ayıplarımı bilmiyorlar. Yalnız zâhirî bazı hatâlarımı bahâne edip ve yanlış olarak Risâle-i Nûr’u benim malım zannedip Risâle-i Nûr’un nûrlarına perde çekmek, intişârına rekābet etmek için derler: Saîd cum‘a cemâatine gelmiyor, sakal bırakmıyor gibi tenkîdleri var.
Elcevab: Ben çok kusurları kabûl ile beraber derim: Bu iki mes’elede büyük ma‘zeretlerim var.
Evvelâ: Ben Şâfiîyim. Şâfi‘ Mezhebi’nde cum‘anın bir şartı, kırk adam imam arkasında Fâtiha okumaktır. Daha başka şartlar da var. Onun için burada bana cum'a farz değil. Ben Mezheb-i A‘zamîyi taklîden, bazen sünnet olarak kılıyordum.
Sâniyen: Yirmi senedir haksız olarak beni insanlarla görüşmekten men‘ettikleri için, hem bu âhirde, resmen dört ay evvel perde altında insanlarla temas ettirmemek için tenbîhât olmuş. Hem yirmi beş senedir ben münzevî yaşadığım için, kalabalık yerlerde huzûr bulamıyorum. Ve herkesin arkasında mezhebimce iktidâ edip namaz kılamıyorum ve okumakta yetişemiyorum. Daha Fâtiha’nın yarısını okumadan, imam rükû‘a gidiyor. Bizde Fâtiha okumak farzdır.
SAYFA 66
Sakal mes’elesi ise: Bu bir sünnettir, hocalara mahsûs değil. Bu millette yüzde doksan sakalsız olanların içinde küçükten beri sakalsız bulundum. Bu yirmi senedir bana resmî hücûmlarda bazı arkadaşlarımın sakallarını kestirmeleriyle, benim sakal bırakmadığım, bir hikmet, bir inâyet-i İlâhiye olduğunu isbat etti. Eğer sakal olsaydı, tıraş edilseydi, Risâle-i Nûr’a büyük bir zarardı. Çünkü ölecektim, dayanamayacaktım.
Bazı âlimler sakalı tıraş etmek câiz değildir demişler. Muradları, sakalı bıraktıktan sonra tıraş etmek harâmdır, demektir. Yoksa hiç bırakmayan, bir sünneti terketmiş olur. Fakat bu zamanda, dehşetli pek çok günâh-ı kebîreden çekinmek için, bu terk-i sünnete mukābil, Risâle-i Nûr’un irşâdıyla, yirmi sene haps-i münferid hükmünde işkenceli bir hayat geçirdik. İnşâallâh o sünnetin terkine bir keffârettir.
Hem bunu da kat‘iyen i‘lân ediyorum ki, Risâle-i Nûr Kur’ân’ın malıdır. Benim ne haddim var ki, sâhib olayım. Tâ ki kusurlarım ona sirâyet etsin. Belki ben o nûrun kusûrlu bir hâdimi ve o elmas mücevherât dükkânının perişan bir dellâlıyım. Benim karmakarışık vaz‘iyetim ona sirâyet edemez, ona dokunamaz. Zâten Risâle-i Nûr’un bize verdiği ders de, hakîkat-i ihlâs ve terk-i enâniyet ve dâimâ kendini kusûrlu bilmek ve hodfurûşluk etmemektir. Kendimizi değil, Risâle-i Nûr’un şahs-ı ma‘nevîsini
SAYFA 67
ehl-i îmâna gösteriyoruz. Bizler, kusurumuzu görene ve bize bildirene fakat hakîkat olmak şartıyla minnetdâr oluyoruz, Allâh râzı olsun deriz. Boynumuzda bir akrep bulunsa biri gösterip, ısırmadan atılsa, nasıl memnûn oluruz; kusurumuzu, fakat garaz ve inâd olmamak şartıyla ve bid‘alara ve dalâlete yardım etmemek kaydı ile kabûl edip minnetdâr oluyoruz.
اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی
Pek çok kusûrlu Saîdü’n-Nûrsî
(26)
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,
Evvelâ: Denizli hapsi’nin üçüncü meyvesi olan kardeşlerime küçük mektûblar mecmûası ve burada da yazılan başka Risâlede kaydedilmeyen münâsib gördüğüm kısmını da bana yeniden tevâfuklu yazdığınız beraber Meyve Risâlesi tarzında benim için yazılsa iyi olur. Ve Denizli’deki kitablarımı siz kendiniz benim nâmıma alırsınız. Tâ ben sizden isteyinceye kadar veyâhûd münâsib görseniz Denizli’de de bırakabilirsiniz. Arkasında bu mektûbdan evvelki mektûb makine ile yazılan parça berây-ı ma‘lûmât size gönderildi. Herkes sizin gibi çelik, metîn olmadığından böyle şeyler yazdırılıyor.
SAYFA 68
Sâniyen: Okunması hiç usandırmaz ve gittikçe kıymetini ve zevkini bana ziyâde gösteren Hizb-i Kur’âni'ye dâir size yazdığım ve Husrev de sûretini bana gönderdiği mektûbun bu Hizbü’l-Kur’âni’l-Muazzamın kelimesinden tâ neşrine, tab‘ına çalışanlara çok büyük hayırları kazandırır cümlesinin âhirine kadar buradaki nüshaların başında arkadaşlar yazdılar. Siz de o beşaltı satırı nüshanızda yazsanız münâsib olur.
Sâlisen: Hapishânede Husrev ve Feyzî’ye demiştim. Isparta’da geçen Risâle-i Nûr noktasında târîhçe-i hayâtımı Husrev yazsın. Kastamonu’da hayâtımı Feyzî yazsın. Tâ Risâle-i Nûr’un bir nevi‘ tarihçesi olsun diye niyet etmiştim. Şimdi İhtiyâr Risâlesi’nin recâları içinde On Beşinci Recâ Isparta ve Eskişehir hayatı ve On Altıncı Recâ Kastamonu ve Denizli imtihânlarının mâhiyetlerini göstermek için muhtasar bir fihriste ve mücmel bazı esasları yazmak niyet ettim. Tâ Husrev’e ve Feyzî’ye esas olsun, o iki ehemmiyetli recâları onlar yazsınlar.
Râbian: Âhiret ticâreti için en çok kârlı bir pazar ve ma‘nevî hayâta bir bahar olan bu şuhûr-u mübârekede, husûsen Leyle-i Berât Şa‘bân-ı Muazzamın ortasında ve Leyle-i Kadir Ramazân’ın her gecesinde bulunmak ihtimâli ile aramak ve Risâle-i Nûr’un her bir şâkirdi şirket-i ma‘neviye sırrıyla umûm kardeşlerimin hesabına çalışmak vazîfemizdir. Cenâb-ı Hakk muvaffak eylesin. Âmîn
Saîdü’n-Nûrsî
SAYFA 69
[27]
بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ
اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ
Azîz, Sıddîk Kardeşlerim,
Âyetü’l-Kübrâ’nın matbû‘ nüshalarından beş on tanesi bana geldi. Tam tashîh edilmediği için noktalarda, kelimelerde matbaa sehivleri var. Husûsen mukaddemesinde daha ziyâdedir. Ben size bir rehber göndereceğim. Siz Denizli’deki nüshaları bütün oraya celbediniz, tashîh ediniz, sonra satılsın. Ben demiştim, Denizli’de bir sülüsü onlara satılsın. Şimdi sehivleri gördüğüm için tashîhten sonra Denizli’deki lâyık ve müştâklara verilebilir.
Azîz kardeşlerim Hazret-i Alî ra وَبِالْاٰیَةِ الْكُبْرٰٓی اَمِنّٖی مِنَ الْفَجَتْ fıkrasında Âyetü’l-Kübrâ yüzünden şâkirdleri bir musîbete düşüp ve onun berekâtıyla emniyet ve selâmete çıkacaklarını kerâmetkârâne haber verdiği gibi, Âyetü’l-Kübrâ Risâle-i Nûr içinde yüzer matbû‘ nüshasıyla serbestiyet noktasında daha ziyâde mevkii alması cihetiyle bu memlekete üç büyük yağmur rahmetine birinci vesîle olduğu gibi; ben dünya hâlini bilmiyorum, fakat eskiden beri boğazımızı sıkan ve dâimâ bizi istîlâ etmeye fırsat bekleyen ve dehşetli kuvvet alan ve tarafdârlar bulan ve bizi istinâdsız zannıyla fırsat bekleyenin istîlâsından ve esâretinden Âyetü’l-Kübrâ ve arkadaşlarının serbestiyeti çok hâdise ve emârelerle, şimdiye kadar Risâle-i Nûr, sadaka gibi
SAYFA 70
belâların def'ine bir vesîle olduğundan, bu da bu belâya karşı bir vesîledir denilebilir. Ve İmâm-ı Alî’nin ra وَاسْمُ عَصَا مُوسٰی بِهِ الظُّلْمَةُ انْجَلَتْ fıkrasında, bir vecihte Âyetü’l-Kübrâ Risâlesi maksûd olduğu gibi, Denizli Meyvesi’nin on bir mes’elesi aynen Asâ-yı Mûsâ’nın on bir mu‘cizesine tevâfuk edip, bu fıkrada aynen Âyetü’l-Kübrâ Risâlesi gibi İmâm-ı Alî’nin ra medâr-ı nazarı olduğu kalbime ihtâr edildi.
Demek Meyve Risâlesi Asâ-yı Mûsâ gibi, çok firavunları susturur, mağlûb eder. Âyetü’l-Kübrâ’yı tab‘eden kahraman ve mübârek kardeşlerimiz, pek büyük bir hizmet-i nûriye yapmışlar. Merhûm HâfızAlî’nin rh hizmet-i nûriyesi bununla da devam ediyor.
Bana hapishânede yazdıklarınız Meyve Risâlesi’nin o küçücük defterler kıt‘asında onuncu ve on birinci mes’elelerini beş altı nüsha yazınız. Benim yanımdaki elmas kalemlerin yâdigârları olan beş altı nüshasının arkalarına ilâve edilecek. Hem size bu âhirlerde yeni hurûfla yazdığım mektûbları eski hurûfla yazıp sûretini bana gönderseniz iyi olur. Bu yeni hurûfla yazdığımız bütün mektûblar gāyet acele ve dikkatsiz ve tashîhsiz yazılmış. Siz hem ıslâh, hem tashîh edebilirsiniz. Yeni hurûfla yedi sekiz mektûbun vusûlüne dâir bir iş‘ârınızı almadığımızdan merâk ediyoruz.