[97]

[Ahmed Gālib’in Sözler hakkındaki Arabî bir fıkrasıdır]

مُقٖیمُ السُّنَّةِ بِالاِجْتِهَادِ قِوَامُ الدّٖینِ فٖی یَوْمِ الْفَسَادِ

سَلَلْتَ السَّیْفَ عَلَی الَّذٖینَ ضَلُّوا عَنِ الْحَقِّ وَهُمْ اَهْلُ الْعِنَادِ

بَیَانُكَ كَانَ صَمْصَامًاشَدٖیدًا عَلٰٓی اَهْلِ الضَّلَالَةِ وَالاِرْتِدَادِ

وَنَادَیْتَ الْجَوَانِبَ هَلْ اَجَابُوا اِلٰی نَهْجِ الْحَقٖیقَةِ وَالسَّدَادِ

اَجَابَ اَهْلُ قَلْبٍ طَٓائِعٖینَ وَتَهْتَزُّ الْقُلُوبُ بِالْوَدَادِ

لَاَنْتَ دَعَوْتَهُمْ سِرًّا وَجَهْرًا لَقَدْجَٓاءُوكَ مِنْ اَقْصَی الْبِلَادِ

فَمَااسْتَغْنَوْاعَنِ الْاٰیَاتِ طُرًّا لِاَنَّهُمْ اَتَوْكَ بِاعْتِمَادٍ

رَاَوْا فٖی نُطْقِكُمْ نُورًا جَلٖیلًا فَیَوْمًا بَعْدَ یَوْمٍ مُسْتَزَادٌ

فَتَحْتَ عَلَیْهِمْ اَبْوَابًا كَثٖیرًا مِنْ اَقْسَامِ الْعُلُومِ بِالرَّشَادِ

جَزَاكَ اللّٰهُ مِنْ خَیْرٍكَثٖیرٍ وَاَعْطَاكَ الصَّفَٓاءَ فٖی كُلِّ وَادٍ

وَیَحْفَظُ قَلْبَكُمْ مِنْ كُلِّ هَمٍّ وَاٰثَارَكَ مِنْ طَوْرِ الْكَسَادِ

یُرَوِّجُ نُطْقَكُمْ فٖی سُوقِ حِكْمَةٍ بِاَنْوَارٍ اِلٰی یَوْمِ التَّنَادِ

اَلَا لَا تَرْتَعِبْ عَنْ دَعْوَةِ النَّاسِ فَبَشِّرْقَلْبَهُمْ وَاللّٰهُ هَادٍ

Gālib

[98]

[Sözler hakkında Murad Efendi’nin bir fıkrasıdır]

Azîz dost,

Deryâ-yı maâriften, semâ-yı irfâna İlâhî bir hava ile coşup fışkıran ve semâ-yı irfândan zemîn-i maârife İlâhî bir hava ile inen bârân-ı ma‘rifeti ve feyezân-ı hikmeti zemîn ile âsumân arasında seyre dalmıştım. Bu sırada coşan deryanın ka‘rından, sâhil-i beyâna bahâ takdîr edilmeyen cevâhir geliyordu. Bunlardan bir mikdâr olsun almaya iktidârım gelmiyor ve gelemiyordu. Yalnız görüp alabildiğim bir şey varsa, Bedî‘in cilvesiyle ve bedîiyâtın neş’esiyle hayrettir

Murad

[99]

[Sabrî’nin bir fıkrasıdır]

On dördüncü asrın elli ikinci senesine yetişip, ahkâm-ı kat‘iyesiyle mü’mine berâet ve mücrime i‘dâm-ı ebedî kararının infâz ve icrâsı gününe kadar bâkî kalacak olan kavânin-i ezeliye-i Sübhâniyeyi, bilkülliye hedm ü imhâ etmek âmâl-i bâtıla ve efkâr-ı münâfıkānesine kapılan ehl-i dalâlet, ilk hatvelerini atmak istedikleri sırada, keşf-i hiss-i kablel-vukū‘ olarak, işbu çelik kal‘a ta‘bîr ettiğimiz, Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın müfessir ve mümessili olan nûr deryası, zâhiren otuz üç, ma‘nen otuz üç milyon elması ve inci ve mücevherât-ı mütenevvia ve müteaddideyi vücûda getirdikten sonra, asıl kal‘anın bu teşkîlât-ı nûrâniye ve mühimme dâiresinde tanzîm ve tarsîni iktizâ ettiği hengâmda, ednâ bir amele olarak, yüz bin def‘a haddimin fevkınde olan şu kudsî vazîfeye, bu abd-i âciz de ta‘yîn ve kabûl edilmekliğimdeki tevfîkāt-ı Sübhâniyeye karşı, secdegâh-ı Rabbânîde mübâlağa ve riyâ olmasın, şu fânî vücûdumu ârâmsız ifnâ etsem, o mukaddes vazîfe dâiresinde bir dakîka müşerrefiyetime mukābil ubûdiyet etmiş olamayacağımdan, اِلٰهٖٓی اَنْتَ ذُو فَضْلٍ وَمَنٍّ وَاِنّٖی ذُو خَطَایَا فَاعْفُ عَنّٖی kasîde-i şerîfesiyle arz-ı ubûdiyet etmekle iktifâ ettim.

Sabrî

[100]

[Husrev’in bir fıkrasıdır]

Sevgili Üstâdım,

Bu hâl karşısında kendimi düşünüyorum. Ve bir de, peşinde koştuğum bu kudsî hizmete bakıyorum. Cenâb-ı Hakk’ın lütf-u ihsânlarına hamd eder, şükrederken, bir kardeşimizin dediği gibi, ben de kendime diyorum ki:

Evet Husrev, iyi olan sen değilsin. Ta‘kîb ettiğin yol iyidir, güzeldir, parlaktır. Ondan daha güzel ve ondan daha parlak ve onlardan daha nûrlu, hiç bir şey olamaz diyorum.

Sevgili Üstâdım, size medyûnuz, risâlelere medyûnuz. Bizi size ve risâlelere ulaştıran Cenâb-ı Hakk’a medyûnuz ve müteşekkiriz ve hâmidiz.

Sevgili Üstâdım, mektûbunuzda yorgunluğumdan bahis buyuruyorsunuz. Evet, bazen yoruluyorum. Fakat yorgunluktan istirâhati arzu eden nefsimi, rûhum vazîfeye da‘vet ediyor ve Belki bugünkü sa‘yim, keffâretü’z-zünûb olur. Çünki Cenâb-ı Hakk’ın rahmeti vâsi‘dir, diyorum. İşte bu düşünce ile şevk ve sevince doğru ilerlerken, yazılarımın kıymetdâr Üstâdımı memnûn etmesi, bu hâlimi kat kat tezyîd ediyor.

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّٖی

Husrev

[101]

[Küçük Zühdü’nün bir fıkrasıdır]

Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Yedinci Kısmını akşam fakirhânede Bekir Ağa ile beraber bazı husûsî arkadaşlarımızla okuduk. Bu son risâlenin dinsizleri iskâta kâfî geleceğine hepimiz kanâat ve îmân getirdik.

Zühdü

[102]

[Sabrî’nin bir fıkrasıdır]

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Eyyühe’l-Üstâdü’l-A‘zam,

Vakit vakit mukaddesât-ı dîniyeye, ehl-i dalâletin icrâ etmekte oldukları hücumlarla, rûhumda açılan cerîhaların teellümâtıyla müteellim olduğum bir anda, muhterem Bekir Ağa Hızır gibi yetişerek, Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Yedinci Kısmını sunup, derdime dermân oldu.

Evet, eczâhâne-i Kur’ânînin müstahzarâtından ve ancak binden bir nisbetindeki hikmetinden olan işbu dürr-ü meknûn es’ile ve ecvibe, işâret ve sarâhatiyle tedâvi ile mağmûm kalbimi tesrîr, müteessir vicdanımı tenvîr, mükedder rûhumu mahzûz edince dedim: Aman yâ Rabbi Sen, Resûlün ve Habîbin Muhammed Mustafa Aleyhissalâtü Vesselâm’ın hakîkî ümmetine öyle bir tükenmez hazâin-i hikmet bahşetmişsin ki, o hazîne-i kudsiye bin üç yüz elli bir senedir ahkâm-ı ezeliyesi ve fermân-ı ebedîsiyle öyle bir hayat-ı bâkiye ihsân etmiş ki, hakîkî verese-i enbiyâ olan ulemâ-yı benâm, en kısa bir âyetinden nice hakāik-i nâ-mütenâhiye istinbât ve istihrâc ederek ümmet-i Muhammed’in asm kulûb-u mecrûhalarını Kur’ân-ı Mu‘cizü’l-Beyân’ın âb-ı hayâtıyla ihyâ buyuruyorsunuz.

Ey Mâlikü’l-Mülk, ey Hâlik-ı Zülcelâl, ey Hâkim-i Bîmisâl Senin Zât-ı Azamet-i Kibriyâna ilticâ ederek niyâz ediyorum, şöyle ki: Ahkâm-ı Kur’âniyeyi i‘lâ, tarîkat-ı Ahmediyeyi asm ibkā ve hakîkî verese-i enbiyânın âmâl ü makāsıdını teshîl ve teysîr buyurarak, bu bîçâre kullarını Kur’ân-ı Azîmüşşân’ın dâire-i nûrâniyesinde mes‘ûdâne i‘lâ-yı kelimetullâh etmeyi göstermeden hayat-ı bâkiye âlemine göçürme Allâh’ım, diyerek zâhirî ve bâtınî gözlerimi levâih-i Kur’âniye ile perdeledim, Üstâdım Efendim.

4 Muharrem 1352

Pür-kusûr talebeniz

Sabrî

[103]

[Sözleri müştâkların ellerine yetiştiren kardeşimiz Bekir Ağa’nın bir fıkrasıdır]

Elimizdeki hakāik-i Kur’âniyeyi câmi‘ Nûr risâleleri, her ân u zaman bizi tarîk-i hakkın nûrlarına istiğrâk ederek, şu zaman-ı hâzıranın ehl-i îmânın kalbine verdiği ızdırabı izâle etmektedir.

Hakka şükürler olsun ki, ehl-i îmânın üzerine musallat olan ve gayr-i kābil-i tahammül olan hâlât karşısında, îmân ve irşâdın nûrânî dâiresi dâhilinde, hak ve hakîkate lâyık bir vazîfede istihdâm ediliyoruz. Şu zamanda yegâne medâr-ı tesellimiz olan şey, ancak Erhamürrâhimîn’in, tavassutunuzla bizi kavuşturduğu hakîkatlerdir. Lisânım, şükrânlarıma tercüman olamıyor. Ne söyleyeceğimi bilmiyorum. Ancak söyleyebildiğim şey, beklediğim ümîd, benim ve ehl-i îmânın, bilhassa risâlelerle alâkadâr kardeşlerimin iki cihânda mes‘ûd olmalarını ve bilhassa başta Üstâdımızın kudsî ve pek azîm hizmetinden, Hâlik-ı Kâinât Hazretlerinin râzı olmasını temennîden ibâret kalıyor. Bugünki ahvâl-i müessifeden müteessir olmamak mümkün değil. Allâh iyi yapar, inşâallâh. Ben câhilim, bu kadar yazabildim. O Sözlerin kıymetini ta‘rîften âcizim. Ne kadar yazsam, o eserlerin kıymetinden binde bir nebzesini gösteremez.

Talebeniz Emrullâhoğlu

Bekir

[104]

[Husrev’in bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Kıymetdâr Üstâdım,

Târîh-i mektûbdan iki gün evvel idi. Yirmi Yedinci Mektûb’un Üçüncü Zeylini yazmakla meşguldüm. Hulûsî ve Re’fet Bey ve Zekâî ve Sabrî Efendi gibi kardeşlerimin, Risâletü’n-Nûr ve Mektûbâtü’n-Nûr’a karşı gösterdikleri ateşîn muhabbetle, kalbî iştiyâklarını gösteren kalemleri, beni de heyecana düşürmüştü. Bu sırada Bekir Ağa, sizden gelen bir mektûbla teşrîf etti. Bekir Ağa, mu‘tâdının hilâfı olarak, pek güleş yüzlü idi. Mektûbu aynı sevinçle, ba‘de’t-takbîl beraber açtık. Bir varakpâre-i fâzılâneleriyle, Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Kısmı’nın sekiz sahîfeden ibâret olan Sekizinci Remzi, üç-sekiz tevâfukātıyla kendini gösterdi. Yirmi Yedinci Mektûb’un Üçüncü Zeylinden hâsıl olan sevinçli bir heyecân-ı kalbî ve Bekir Ağa’nın Üstâdına ve nûrlara karşı kalbî iştiyâkını gösteren sevimli yüzü ve dört aydan beri beklediğimiz tevâfukātın gayesinin mebdeini gösteren Sekizinci Remiz’deki, sevgili Üstâdımızın ma‘nevî bir nûr ile parlayan ve gülümseyen, o yüksek, en tatlı sözü, fakîr talebenizde öyle bir hâlet-i azîme tevlîd etmişti ki, işte o dakikam saâdet-i ebediyeye nâil olanların geçirdiği anlardan bir dakîka idi. Bu sürûr içinde mektûbunuzu ve Sekizinci Remzi okudum. Okurken her bir cümlenin nihâyetinde, Var ol, mes‘ûd ol, bahtiyar ol Üstâdım nidâları, kalbime tercümanlık eden lisânımdan ihtiyârsız olarak dökülüyordu. İlk def‘a Bekir Ağa ile, bir def‘a Rüşdü Efendi kardeşimle ve bir def‘a da Re’fet Bey kardeşim ile okudum.

Evet, sevgili Üstâdım, senelerden beri Kur’ân-ı Azîmü’l-Burhân’ın bahr-i ummânında medfûn defineleri, Risâletü’n-Nûr ve Mektûbâtü’n-Nûr ile meydana çıkarmıştınız. İşte azîm bir defîne daha lütf-u İlâhî ile Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Kısmı’nın Sekizinci Remzi'nde en parlak ve gözleri kamaştıran nûrlarıyla tezâhür ediyor, kendini göstertiyor. Beşerin nazarını ister istemez kendine çeviriyor.

Bin üç yüz seneden beri, sâhib-i insâfı hayrette bırakan ve dünyanın her köşesinde ve beşerin her tabakasında, cin ve beşer lisânında, semâvâtta melek ve rûhânîlerin lisânında en yüksek makam-ı mümtâzı işgāl eden o Furkān-ı İlâhî’nin

esrâr-ı mühimmesinden ve i‘câz-ı azîmesinden bir parçası daha, susmak bilmeyen mu‘ciznümâ bir sadâ ve latîf bir âvâz ve tükenmez bir feyizle karşımıza çıkıyor.

O kıymetdâr Kur’ân’ın bütün mükevvenâtı yed-i kudretinde tutan ve azamet-i kibriyâsıyla idare eden ve azamet-i Celâli karşısında her şeyi kendine secde ettiren bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücûd’un kelâmı olduğunu, üzerindeki hadsiz mühürleriyle gösteren risâlelerinizin kıymeti ne büyüktür O risâlelere nasıl kıymet verilir? Nasıl başkasıyla muvâzene edilir, nasıl bir başkasının tefevvuku tahattur edilir?

Beşerin zulmetli sîmâsına nûrlar saçan ve tevhîd hâricindeki her türlü akîdeleri zîr ü zeber eden ve şâkirdlerine gülümseyerek tatlı bir yüzle bakan ve hoş ve pek şirin bir lisân ile söyleyen o risâleler ve o risâlelerin sâhibi ve nâşiri olan sevgili Üstâdımız, siz talebelerinizin kalblerinde risâlelerinizle birlikte yaşıyorsunuz. Hem öyle bir sûrette yaşıyorsunuz ki, küçük bir işaretinize müheyyâ talebelerinizin rûhlarında ırmakların çağladıkları gibi, tevâlî eden ve tükenmek bilmeyen İlâhî bir muhabbetle yaşıyorsunuz. Hayat-ı fâniyeye vedâ‘ etseniz bile, büyük büyük cemâatlerin arasında hürmetle yâd edileceğinize Hâşiye ve nâmınızın dünya ve ukbâda ihtirâmla taşınacağına ve risâlelerinizin pek büyük hâhişle revaçta olacağına kaviyyen ümidvârım.

Evet, nasıl sözlerim haksız olsun ki, en tehlikeli ânlarda bile hakkı söylemekte susmayan ve pek âlî rûhu taşıyan ve talebelerine her an teselli nûrlarını dağıtan, Kur’ân-ı Kerîm’in bugünkü dellâl-ı muhteremi olan Üstâdım, sizin dîn-i mübîn-i İslâma olan merbûtiyetinize ve o büyük muhabbetinize ve o yüksek sa‘yinize mükâfât olarak defter-i hasenâtınıza Cenâb-ı Vâcibü’l-Vücûd Hazretlerinin beşerin üzerinden geçen her an için lâyuad ve lâyuhsâ ecirler yazmasını rahmet-i İlâhiyesinden niyazındayım.

Nasıl bugünkü beşeriyet size ve Risâletü’n-Nûr’a medyûn olmasın ki, semâmızda dolaşan güneşin saçtığı ve her an ufûlüyle bir başka âlemi gösteren nûrları gibi değil, Kur’ân’ın Arş-ı A‘zam’ından gelen nûrlarla ölmez, tükenmez, sermedî bir nûru, risâlelerinizde gösteriyorsunuz.

İşte, o risâleler ki, her biri başlı başına menba‘ları ve mecrâları ayrı, fakat bir bahr-i muhît-i ummâna dökülen nehirler gibidir. Susuz olan, nehirlerin hangisine varsa doyuncaya kadar su içmez? El ve yüzlerini temizlemek isteyenler, nasıl olur da bu enhârdan istifâde etmez? Veyâhûd arâzîlerini iskā için cedveller yaparak hangi tarafa götürülse, azîm cemâatler tefeyyüz etmez?

Bu enhârda öyle azîm şifâlar var ki, hastalar içse, her türlü devâyı içinde bulurlar. Yaralılar içse, bin türlü yaralarına merhem bulurlar. İhtiyârlar içse, hayât-ı ebediyenin civânmerd gençlerinden olurlar. Tazeler içse, saâdet-i dâreyni bir anda elde ederler.

Risâleleri okuyanlar, sevgili Üstâdım, sizin ne büyük ve âlî bir kalbe mâlik bulunduğunuzu teslîm için, bilmem tefekküre ihtiyâç var mı? Bunca zamandan beri Kur’ân-ı Azîmüşşân’ın dellâlıyım ve bu kudsî vazîfemi hiç bir şeye değişmem diye vâki‘ olan i‘lânâtınıza bir kat daha kuvvet veren, bu kerre neşir buyurduğunuz Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Kısmı’nın sekiz sahîfelik olan Sekizinci Remzi ne güzel gösteriyor. Ve bu gösterilen hakîkatlere meftûn olmamak mümkün mü? Âh, Sevgili Üstâdım, lisân ve kalemim müsâid olsa, her bir risâle için lâyık oldukları şekilde medhiyeler yapıp takdîm etsem Heyhât, her şeyde olduğu gibi, bu hususta da pek fakirim.

Evet, sevgili Üstâdım, sevincimizi artıran bir mes’ele daha var. O da Kenzü’l-Arş duâsının feyzinden gelen bir nükte-i Kur’âniye nâmı altında neşredilen iki sahîfelik hurûf-u hecâiye-i Kur’âniyenin bu kısma ilâvesi ve bu kısmın da, yazmakta olduğumuz tevâfuklu ve hâşiyeli Kur’ân-ı Kerîm’in baş tarafına, umûmun istifâde ve istifâzalarının kolaylıkla te’mînine binâen derc edilmesi hakkındaki tensîb-i fâzılâneleridir. Bu tensîb bizce de pek çok musîb görülmekle, fakîr talebenizin nazarını mâzîden hâle, hâlden istikbâle çeviriyor. Ve istikbâldeki parlayan nûrları göstermekle, nihâyetsiz sürûrlara müstağrak kılıyorsunuz

Ahmed Husrev

[105]

[Re’fet’in bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Muhterem ve çok kıymetli Üstâdım,

Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Kısmı’nın remzini dikkatle okudum. İhtivâ ettiği hârikanümâ rumûzât ve o rumûzâtın ifade ettiği yüksek hakāik, fakîre azîm istifâdeler te’mîn etti. Ve beni derin derin tefekkür ve teemmüle sevk etti. Çocukluğumdan beri hakāik-i dîniyeye çok merâk eder ve her fırsattan istifâde ederek tedkîkāt ve tetebbuâtda bulunurdum. Ne yazık ki, emelime muvaffak olamazdım. Bu sebebden ye's ü nevmidîye dûçâr olurdum. Nâ-mütenâhî şükürler olsun ol Hallâk-ı Azîm’e ki, zât-ı âliye-i fâzılâneleri gibi, her asırda emsâline ender tesâdüf olunan bir dâhî-i a‘zama bizleri mülâkî kıldı. Otuz seneden beri rûhumun çok büyük iştiyâk ve tahassürle beklediği bir Üstâd-ı muhtereme nâil eyledi. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ثُمَّ الْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَامِنْ فَضْلِ رَبّٖی

Mâdem şimdiye kadar böyle hakîkatler hiç bir eserde görülmemiş ve işitilmemiştir. Yazılması çok muvâfıktır ki, okuyan her ehl-i îmânı, Kur’ân-ı Hakîm’in hazâin-i nâ-mütenâhiyesinden bir kısım cevâhiri elde etmek sûretiyle, hem ağniyâ-yı ma‘neviye adedine dâhil olsun ve hem de künûz-u mahfiyeye ıttılâ‘ kesb etmek gibi, rûh-u beşerin en büyük ihtiyâcâtını tatmîn etmiş bulunsun. Hulâsa, tevâfukāt ve rumûzât-ı Kur’âniye tebşîrât-ı azîmeyi ihtivâ etmesi i‘tibâriyle, kemâl-i hassâsiyetle ta‘kîb ve tedkîk olunmaktadır. Bundan dolayı nihâyetsiz hürmet ve ta‘zîmâtımı arz eder ve mübârek ellerinizden öperek, Cenâb-ı Hakk’ın bize inkişâf-ı kalbî ihsân buyurması husûsundaki duâ-yı hayriyelerini istirhâm eylerim, sevgili Üstâdım Efendim.

Re’fet

[106]

[Rüşdü’nün bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ

وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Pek kıymetdâr ve pek muhterem Üstâdım Efendim Hazretleri,

Nûrlarıyla kara kalbimi nûrlandırmış olduğunuz mektubâtınızdan, i‘câz-ı Kur’ân’dan İhlâs-ı Şerîf, Muavvizeteyn, Fâtiha-i Şerîfe sûrelerinin tevâfukāt-ı hurûfiye sırlarını gösterir Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Remz’ini dîn kardeşlerimle birlikte okuduk. Çok şükür, bin şükür, elhamdülillâh Cenâb-ı Vâcibü’l-Vücûd ve Tekaddes Hazretlerinin kelâmı olan Kur’ân-ı Azîm-i Hakîm’in sırlarına hayret ettim ve bütün kalbimle ve lisânımla اَللّٰهُمَّ نَوِّرْ قُلُوبَنَا بِنُورِ الْاٖیمَانِ والْقُرْاٰنِ dedim.

Üstâdım, yeni tevâfukātlı Kur’ân-ı Azîmüşşân’ın baş tarafına bu remzin ilâvesi, hak ve hakîkati i‘lân maksadına muvâfık ise de, okudukça doymak ve usanmak bilmeyen ve her okudukça dünya lezzetinden bin kat fazla lezzet veren ve kararmış kalbleri nûrlandıran ve bize bizim lisânımızla hâllerimizi teşrîh ve tarîk-i hakkı gösteren risâle-i pür-nûrlarınızda da beraber ayrıca bulunmasını ve Kur’ân-ı Hakîm’in başına mümkün olursa hem Arabcasının ve hem de Türkçesinin konulması muvâfık olacağı zannındayım, Efendim Hazretleri

Rüşdü

[107]

[Saatçi Lütfü’nün bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

İ‘câz-ı Kur’ânîden İhlâs-ı Şerîf ile Muavvizeteyn ve Fâtiha-i Şerîfe sûrelerinin tevâfukāt-ı hurûfiye sırlarını gösterir Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Remz’ini aldım ve okudum. Neşir buyurulan işbu risâledeki tevâfukāt, şimdiye kadar emsâli nâ-mesbûk bir sırrı meydana koymuş. Bu hususa dâir mütâlaada bulunmak, kuvve-i kalemiyemin ve havsala-i mevcûdemin kat-ender-kat fevkınde bulunmakla beraber, aff-ı üstâdânelerine mağrûren şu kadar diyebilirim ki, neşir

buyurulan risâledeki îzâhât, herhangi bedbîn ve kör olan bir gāfili uyandırmaya ve hatta bütün mevcûdiyetiyle kararmış kalbleri tenvîre ve irşâda pek büyük delîl bulunduğundan, muhterem Üstâdımızın tasavvuru ve kararı vechiyle, her ferdin Kur’ân-ı Azîmü'l-Burhân’daki mu‘cizâtı görmesi için Kur’ân’ın baş tarafına derci husûsu pek muvâfık görüldüğünü arz ederim, Efendim Hazretleri.

Saatçi Lütfü

[108]

[Âsım Bey’in bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Üstâdımı bu fakîre lütf u kereminden ihsân buyuran Kādir-i Mutlak, Ezel ve Ebed Sultânı Cenâb-ı Hayy-ı Lâyemût Hazretlerine, her dakîkada yüz binlerce hamd ve şükür etsem -ki ediyorum- yine yüz binde bir borcumu bile îfâ edemem. لَهُ الْحَمْدُ وَالْمِنَّةُ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّٖی Pür-taksîr olan bu fakîr, bilâ-fâsıla otuz dört sene olan hayat-ı askeriyemde, muktezâ-yı beşeriyet, az ve çok ma‘siyet fırtına ve dalgalarına tutulmuş, vazîfe-i dîniye-i uhreviye ve ubûdiyet ciheti pek çok noksân kalmış ve hâb-ı gaflet perdesine bürünmekle imrâr-ı hayat etmiş olduğumu şimdi anlıyorum. Ve kusûrlu geçmiş zamanlarıma pişman ve nâdim olup, evvelki güldüklerime şimdi ağlıyorum. Bu da, siz Üstâdıma ve risâlelere kavuşmakla hâsıl olmuştur ki, yüz binlerce şükür, Cenâb-ı Hakk sizi bu fakîre ihsân buyurdu.

Dört sene evvel Burdur’a geldiğimde, kardeşimiz Şeyh Mehmed Efendi’nin delâlet ve tavassutu ile muhâbereye başlanmış ve binnetîce hikmet-resân ve nûr-feşân ve müşkilküşâ ve kâinâtın muammâ-yı tılsımını açan anahtarları bu fakîrin eline veren yine o risâlelerdir. İşte o bahâ takdîr edilemeyen bu anahtarlar, öyle mücevherât ve pırlanta elmaslar ki, ne diyeyim, iktidarsızlığımdan lisânım ve kalemim kalbimin tercümanı olamıyor, âciz kalıyor.

Şerîat, hakîkat ve ma‘rifet hazîne ve definelerini küşâd edecek ve eden, ancak ve ancak bu Nûr risâle-i şerîfeleridir. Bu Nûr risâlelerinin her birisi birbirinden nûrlu. Hele İ‘câz-ı Kur’ân, نُورٌ عَلٰی نُورٍ, Nasıl tavsîf edeyim? Bir gülistân-ı ferah-fezâda gāyet nâdîde ve hoş bu ezhâr-ı latîfe gûnâ-gûn bulunup da, hangisini koparmaya tercîh etmeye mütehayyir kalıp da, netîcede hepsinden bir deste, bir demet yapmaya karar verdiği gibi; bu risâle-i şerîfeler de yazanı, okuyanı, dinleyeni Nûr bahçesine, Nûr deryasına gark edip de mütefekkir, mütehayyir edip, hepsinden bir çiçek demeti yapmaz da ne yapar? İnsanı, fakat o insanı tahayyür ve tefekkür sahrâsında mest-i lâya‘kıl bırakmaz da ne yapar? Bütün dünyevî beşeriyet ve hayvaniyet hâssalarından tecerrüd etmesine, Hâlik’ına ubûdiyet-i mütemâdiyede bulunmasına, mezmûm bilcümle ahlâkları def‘ u tard etmesine, ilâ âhir gibi hissiyâtıyla mütehassis edip de nefs-i emmâreyi öldürmez de ne yapar?

Diyebilirim ki, bu Nûr risâle-i şerîfeleri bir gülistân-ı cinândır. Bu gülistândan istifâde edemeyen bed mayalara, nasîbdâr olamayanlara sad-hezâr teessüf İşte o gibilere ilhâm-ı Rabbânî erişsin de, Yirmi Üçüncü Söz risâle-i şerîfesinin âhirindeki iki levhanın birincisi ki, hicâb-ı gafletten nihânı, ikinci levhadaki zevâl-i gafletle ayana tebdîl edebilsinler.

Cümle-i mü’minîn-i muvahhidînin tarîk-i hidâyette hatve-endâz olmaları için, Cenâb-ı Vâcibü’l-Vücûd Hazretlerine kavlen duâ ve tazarru‘ etmekteyim. Ve fiilen de henüz dörtte birini yazamadığım bu Nûr risâle-i şerîfelerinin fakirde mevcûd olanlarını, i‘timâd ettiğim, muhabbet ve aşkı olduğunu hissettiğim ihvâna, ezcümle genç zevât-ı muhtereme, Cum‘a günleri fakirhânede toplanıldığı vakit, bizzât okuyor ve ellerine birer Nûr parçalarından verip akşama kadar ve bazı geceleri okutmakta devam ediliyor. Hepimiz Cenâb-ı Kâdir-i Kayyûm’a ubûdiyet ve niyâzımızı îfâ ediyoruz ve zât-ı üstâdânelerine karşı da borcumuz olan duâ-yı üstâdânelerini yâd ve tezkâr ediyoruz.

Cenâb-ı Zülcelâl ve’l-Kemâl Hazretleri, muhterem zât-ı üstâdânelerini dünyalar durdukça Nûr risâlelerine rehberlikte, delâlette ve Nûr dellâllığında ilâ âhirü’d-deverân dâim buyursun duâsını, her namazımın âhirinde hemşîrenizle beraber vird-i zebân etmişiz, Efendim Hazretleri

Âsım

[109]

[Husrev’in bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Sevgili ve kıymetdâr Üstâdım, efendim

Hâfız Ali Efendi kardeşimle irsâl buyurulan Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Dokuzuncu Kısmını pek büyük bir sevinçle aldım ve okudum. Kısmen kardeşlerimle, kısmen de yalnız başıma, beş-altı def‘a okuduğum hâlde, bu risâlenin rûhuma ilkā eylediği nûrânî feyizleri karşısında, okudukça okumak ihtiyacım artıyordu. Ve senelerden beri müştâkı bulunduğum tarîkatin böyle ulvî, nezîh, âlî hakîkatlerini öğreten bu kıymetdâr risâleyi elimden bırakamıyorum. Her okudukça başka bir zevki veren ve kendi arkadaşları olan diğer risâleler gibi, her bakışta başka bir güzellik ve letâfet gösteren bu risâleyi ve içindeki ulvî ve âlî hakîkatleri bize okuyan levhaların münderecâtını belki dört-beş seneden beri arıyor, bulamıyordum.

Sevgili Üstâdım, Allâh sizden ebediyen râzı olsun. Nasıl ki bahr-i muhît içerisinde yaşadıkları hâlde, susuz kalmalarından dolayı değil, belki kendilerinden zîkıymet şeylerin husûlü için, nisan yağmuruna şiddetli bir alâka ile ihtiyâç gösteren balıklar gibi, benim de bu risâleye ihtiyacım şiddetli idi. Cenâb-ı Hakk ve Feyyâz-ı Mutlak Hazretlerine bî-nihâye şükürler olsun ki, hayâtımın bu karanlıklı sahîfesini de arzularımın pek fevkınde olarak nûrlandırdı.

Evet, bu risâlenin fakîr talebenizde hâsıl ettiği te’sîr ve intibâ‘larını kalemle ifadeden her vakit için âcizim. Küçük küçük cümleleri ve anahtarlarıyla pek büyük defîne ve hazineleri açan ve azîm girdabları kapatan ve tarîkatin nezîh, âlî ve çok yüksek feyizli, sürûrlu, zevkli, doyulmaz ve bırakılmaz bir yol olduğunu ders veren bu kıymetdâr risâleyi çok ehemmiyetli buluyorum. Bilhassa tarîkate mensûb olup da, hâricin ithâmından kaçınan veyâhûd öğrenmek ve anlamak istedikleri hâlde muvaffak olamayan ve alâkadâr olmak isteyen kardeşlerimi, bu risâleye mâlikiyetlerinden dolayı tebrîk etmekte, kendimi çok haklı buluyorum.

Kıymetdâr Üstâdım,

Risâlenin geri kalan kısmının da bir an evvel ikmâliyle istifâde ve istifâzamız için irsâl buyurulmasını, dest ü dâmenlerinizi öperek niyâz etmekteyim. Ve ikmâl ü irsâline, arkadaşlarımla beraber sabırsızlıkla intizârımızı arz ederim, Efendim Hazretleri

اَلْبَاقٖی هُوَ الْبَاقٖی

Husrev

[110]

[Husrev’in bir fıkrasıdır]

Sevgili Üstâdım muhterem efendim,

Kur’ân-ı Kerîm’in âyât ve kelimât ve hurûfâtında görünen ihtilâf bertaraf edilmek üzere, yeniden hakîkî ve esaslı bir sûrette âyât ve kelimât ve hurûfâtın tesbît edileceği hakkındaki iş‘âr-ı fâzılâneleri, cidden şâyân-ı tebşîr olmakla beraber ve bu gibi ahvâl, bizi Üstâdımızın ulvî ve umûmî olan vazîfesinde her vakit için Cenâb-ı Hakk’dan muvaffakiyet talebinde bulunmaklığa sevk ediyor. Bilhassa kardeşimiz Hacı Nûh Bey’e yazılan mektûb sûreti ve buna mümâsil diğer mektûbât, bizim hayatımızı değiştirmiş ve müstakbeldeki hayâtımıza nûrlar serptiği gibi; bugünkü insanlığın giriftâr olduğu riyâkârlık, tabasbus ve temelluk ve emsâli gibi pek çok ahlâk-ı rezîleden kurtarmış ve her birerlerinin yerlerine de ahlâk-ı hasene fidanları gars ederek, birer şecere-i âliye ve nâfizenin vücûda gelmesine sebebiyet vermiştir. Hatta o kadar diyebilirim ki, bugünkü beşeriyetin duygularından bambaşka bir hayâta sevk etmiş ve her an Hâlikımız bizden ne sûretle râzı olacak ve bugün ne gibi bir sa‘y ile sahîfe-i hayatımı kapatacağım? Acaba ümmeti bulunduğumuz o sevgili Peygamber-i Zîşân asm Efendimiz’in, dalâlet yolunu tutan veyâhûd dalâlete gidenlerin arkalarından giden ümmetlerini, ne sûretle tarîk-i hidâyete getirmek için sa‘y etsek, hoşnûdiyet-i Peygamberîyi asm celb edebiliriz? duyguları ve mefkûreleriyle yaşatmaktadır.

Kıymetdâr Üstâdlarına her hatvede ittibâı seven o talebelerinizin rûhlarında, Üstâdlarının en güzel fıkrası olan Kur’ân-ı Azîmüşşân’a fedâ olan bu baş, başka bir yere eğilmeyecektir sözü, hayatımızda en güzel ve en büyük bir miftâh ve bir düstûr olmuştur.

İşte bu hayâtta bu zevkle yaşadığımız içindir ki, bu vâdideki korku denilen mevhûm kuvvet, talebelerinizin hak uğrunda gösterdikleri cesâretten korkmaktadır. Rızâ-yı İlâhî uğrunda her gelecek hâle memnûniyetle göğüs germeyi, Üstâdlarının hâlinden her gün ve her an ders alan talebelerinize ve o kardeşlerime hayırlı muvaffakiyetler ve saâdetler temennî ederken, sevgili Üstâdım, size de lâyık olduğunuzdan daha güzel bir şekilde ve daha elyak bir tarzda eltâf-ı Sübhâniyeye nâiliyetiniz için duâ eder ve dâmenlerinizi kemâl-i hürmet ve ta‘zîmle öperim, Efendim Hazretleri.

Husrev

[111]

[Husrev Efendi’nin bir fıkrasıdır]

Sevgili Üstâdım,

Kenzü’l-Arş duâsının feyzinden gelen bir nükte-i Kur’âniyedeki yanlışlığın tarafımızdan nasıl karşılandığını suâl eden ve hatânın esbâbını bize îzâh eden sevimli mektûbunuzu aldım. Bu kısmı, Sûre-i Kevser’in latîf ve yüksek tevâfukātını gösteren Altıncı Remiz’le ve bir de büyük bir fâtihten daha büyük olan tarîkate âit kısımla beraber okudum.

Bu hafta sevincim ve şevkim pek ziyâde idi. Bir taraftan senelerden beri tab‘ edilmesi ve âlem-i İslâm’a neşredilmesi için istinsâh edilen o kıymetdâr mahzen-i hakāik, emîn vâdilere gönderiliyordu. Diğer taraftan şu baharın câzibedâr güzelliğinden, pek çok yüksek bir nûrâniyetle karşımıza çıkan Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un her bir kısmının verdiği zevk-i ma‘nevî içerisinde yaşıyorduk.

Kenzü’l-Arş duâsının feyzinden gelen ikinci bir nükte-i Kur’âniyeyi, mektûbunuz gelmeden evvel arkadaşlarla birlikte tekrar okuduk. Tedkîk gāyesi hiç birimizde olmadığı için, on dakîka içerisinde yazılan bu kısmın nûrânî şu‘leleri arasında kaldık. Okurken, ağzımızdan arada sırada çıkan sadâ-yı hayret ve taaccübden başka bir şey işitilmiyor ve yüzümüzden akan beşâşet, duyduğumuz ma‘nevî zevki, ta‘rîfe kâfî geliyordu.

Sevgili Üstâdım, her bir risâle aramızda pek büyük bir sevinçle karşılandığı ve hayretle okunduğu ve lâyık olduğu şekilde hürmet gördüğü içindir ki, her nasılsa vâki‘ olan hatâ hakkındaki mektûbunuzu aldığım vakit, kıymetdâr Üstâdım, bu hâli bize ihtâr etmeye idiniz, biz hiç bir vakit böyle şeyle meşgul olmayacaktık. Ve yanlış var