BARLA LÂHİKASIMektub 240

286

Cismimin zamanınıza yetişmesiyle, rûhumun Üstâdımdan terbiye almış olmasıyla, Rabbime hamd ü senâ ve şükürlerimi her an secdelerle niyâz ediyorum. Vâki‘ olan kusurumun affıyla duânıza muhtâç bulunduğumu arz eylerim Efendim Hazretleri.

Abdülbâkî

[240]

[Ehl-i dünyânın Risâle-i Nûr sâhibi hakkındaki asılsız üç vehimleri münâsebetiyle bir kardeşimizin ettiği suâline karşı Re’fet, Husrev, Rüşdü, Bekir ve Süleymân’ın verdikleri cevâb ve fıkralarıdır]

Üstâdımız Barla’da kimsesiz kaldığı için mütâlaa edecek kitapları olmadığından, dünyadan ümîdini kesip, âhiret noktasında, îmân cihetinde kendi nefsiyle olan mükâlemelerini, düşündüklerini çok def‘a Ey nefsim, Ey nefsim diye kaleme almış. Ne vakit o vaz‘iyetten, o belâdan kurtuldu, buraya geldi. Altı ay zarfında oradaki altı gün kadar bir şey yazmadı. Zâten neşriyât yapmıyor. Ancak kendi nefsi için nota nev‘inde kayıd ettiği mesâili, îmân cihetinde vesveseye düşmüş bazı hâs dostlarının istemelerine binâen, güçlükle onlar alıp mütâlaa ediyorlar. Yazdığı en mühim bir eseri bir müdür, vesveseli ve onun hakkında muannid bir vâliye şikâyet tarzında vermiş. O muannid vâli tedkîkātında, Bu eserde ve bunun neşriyâtında siyâsete taalluk edecek bir cihet yoktur. Sırf mesâil-i îmâniyeye âittir diye hakîkati anlamakla o müdürü tekdîr etmiştir.

Hem hocamız tarîkat zamanı olmadığını, mütemâdiyen dostlarına söylüyor. Îmânı kurtarmak zamanıdır diyor. Buna delîl, dokuz senedir hiç kimseye tarîkat ta‘lîm etmemesidir. Yalnız mezhebi Şâfiî olduğu için, namazdan sonraki tesbîhâtı biraz fazlacadır. O fazlalık da, otuz üçer tesbîhâttan sonra, mezheb-i Şafiîde sünnet olan bazen on, bazen otuz üç لَٓا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ ve üç def‘a salavât okumaktan ibârettir.

Husûsî ibâdetinde yanına hiç bir kimseyi bırakmaz. En hâs hizmetçisi de yanına giremez. Ve diyor ki: Ben şeyh değilim. Ancak bir hocayım. Eskiden dünyaya karıştığım için günahlarım çoktur. Onlara istiğfâr ediyorum diyor.

287

Üstâdımız hakkında ehl-i dünyâ ve ehl-i hüküm tarafından çok def‘a Ne ile yaşıyor? diye endişekârâne soruluyor. Bu suâl altında, Acaba başkaların hediye ve sadakaları ile mi yaşıyor? deniliyor.

Elcevab: Bizler dâimî hizmetindeyiz. Hiç bir kimsenin sadaka ve hediyesini ihtiyârıyla kabûl etmez. Mecbûr kaldığı zaman, mukābilini vermek sûretiyle alır. Barla’da köy halkı az olduğundan, men‘ edip kendini kurtarıyordu. Buraya geldikten sonra, Barla gibi Ben bir şey istemiyorum diye olan musırrâne redde muvaffak olamadı. Hâtırları kırılmayacak bazı dostların getirdikleri yemekleri birkaç def‘a yedi. Sonra birdenbire, hasta olmadığı hâlde iştihâsı tam kesildi. Bizim kanâat-i kat‘iyemiz geldi ki, başkasının hediye ve sadakasını yedirmemek için, ma‘nevî bir ihtâr ve bir inâyettir.

Evet, iki sene evvel, bütün Ramazân’da üç ekmek ve bir okka pirinç ona ve dört kedisine kâfî geldiği gibi; bir sene evvel üç francala bir Ramazân yine kâfî gelmişti. Bu Ramazân-ı Şerîf’de, otuz günde, yarım okka yoğurtla, yarım okkadan daha az pirinç ve dört kuruşluk bir francala yediğini yalnız bir-iki kupa çay içmek ve iftâr zamanında bir çay kaşığı bal yemek müstesnâ başka bir şey yemediğini bizzât müşâhede ettik. Hâşiye

Hem dâimî hizmetinde olan bir arkadaşı Rüşdü, üç okkası beş kuruşa satılan ufak balıklardan güzelce

288

kızartılmış üç tane getirmişti. Bunları Üstâdımıza yedirmek için ısrâr etti. Hem Rüşdü Efendi’nin hâtırını kırmamak, hem de balıkları sevdiği için yedi. O balık yüzünden beş sâat mütemâdiyen sancı çekti. Bu sancı başladıktan üç sâat sonra, Rüşdü Efendi’ye dedi ki: Husrev’deki paramdan balığın fiyatını al, sancı devam ediyor dediği hâlde, balıkların fiyatını almadığı için iki sâat daha devam etti. En nihâyet dedi ki: Aman parayı al, beni bu sancının verdiği ızdırabdan kurtar. Rüşdü Efendi balığın fiyatını aldığı dakîkada, sancı birdenbire kesildi. Biz Üstâdımızın hâlinden ve vaz‘iyetinden, bu acîb hâli aynen gördük. İşte Üstâdımız hakkında Ne ile yaşıyor? diyenler, hatâlarını tashîh etmelidirler.

Süleymân Bekir Re’fet Husrev Rüşdü

[241]

[Mu‘cizât-ı Ahmediye’yi asm yaldızlı yazan Doktor Abdulbâkî Bey’in fıkrasıdır]

Sevgili, müşfik Üstâdım, Efendim Hazretleri,

Kıymetine nihâyet olmayan ve her vecihle medih ve takdîre ve sitâyişe şâyân bulunan Risâle-i Nûr eczâlarından bir parçası olan On Dokuzuncu Mektûb’u ve bu mektûbun mazhar olduğu intişârındaki inâyetine mâsadak olan kalemimle iki gün evvel ikmâl edip, bugün sevgili Üstâdıma takdîm ediyorum. Bu risâle hakkında azîz Üstâdıma kalbî ihtisâsâtımı arz etmek istiyorum. Fakat ne kalemim ve ne de kālimle ifadeden âcizim.

Bu risâlenin rûhumda vücûda getirdiği tebeddülâtı ta‘rîf imkânsızdır. Hakîkaten rûhumun asr-ı saâdete âit karanlıklı noktalarını aydınlatmış, kalbimin en derin mahallerine nüfûz ederek, fakîr talebenize verdiği ziyâları, nûrları ile fakîr talebenizi öyle bir hâle getirmiştir ki, bu kusûrlu talebenizin Cenâb-ı Hakk’dan istediği, o zulümâtları yararak nûrlar serpen asırda, beşeriyeti helâkden kurtarıp saâdete da‘vet eden ve elinde ve lisânındaki sonsuz mu‘cizâtıyla, yalnız beşeriyete ve dünyaya değil, bütün mevcûdâta, dünya ve âhirete kendini tanıttıran o Peygamber-i Zîşân’a asm ümmet olabilmek ve sevgili Üstâdıma talebe olabilmek kaydı altında hayatıma hâtime verilmesidir. El ve ayaklarınızdan öperim, Efendim

Abdulbâkî

289

[242]

[Hâfız Alî’nin On Yedinci Lem‘a’daki On İkinci Nota’da mezkûr Üstâdının münâcâtından aldığı zevk ile yazdığı münâcâtlı bir fıkrasıdır]

Yâ Rabb, benim sû’-i ihtiyârımla yirmi sene bilâ-tevakkuf gittiğim yanlış yüzümle değil, belki senin vücûb u vücûduna şehâdet eden âlem-i ekber ve asgarın her bir zerresinin üzerinde nakş-ı esmâyı bize gösteren ve ta‘rîf eden Kur’ân-ı Hakîm’ine îmân eden ve yakînen tasdîk eden ve senin va‘d ve vaîdini hak görüp kabûl ile, iki cihândan uzlet edip sırf seni arayan ve rızâna koşmak isteyen yüzümle secde ve tahiyyelerimi takdîm ediyorum. dedim ve döndüm.

Ol Habîb-i Mennân’a ve Şefîü’l-Müznibîn’e asm bîat-vâri: Ey Şefîü’l-usât, ey el-Emân-ı arasât ve ey Habîb-i Hakk Bizim gibi aczin nihâyetinde, zaafın sonunda bir ümmetin, belki senin ümmetin çokluğu ve kudsiyeti yanında yerimiz belli olmayacak kadar az ve sesimiz işitilmeyecek kadar zayıf olduğumuz hâlde, senin yaptığın binâ-yı İslâmiyete ve açdığın minhâc-ı hakîkate hizmet etmek istiyoruz. Sen bizi kabûl eyle ve ma‘nevî bayrağının altına al dedim. Sonra döndüm, halka-i zikrin birinci safını teşkîl eden enbiyâdan himmet, ikinci saf olan evliyâdan kuvvet istedim.

Kusûrlu talebeniz

Hâfız Alî

[243]

[Mesleğimizin bir medâr-ı şevki ve zevki olan tevâfukun letâifinden üç-dört numûne]

Birincisi: İktisâd Lem‘a’sı, birbirinden habersiz altı müstensihin yazdıkları altı nüshada, eliflerin elli üç adedinde tevâfukları, te’lîf ve istinsâh târîhî olan elli üçe muvâfık gelmesidir. Sonra bakdık ki, asıl müsvedde-i ûlâda çok çıkıntı ve tashîhler ile beraber, elli üç aded sırrını muhâfaza ettiğini hayretle gördük.

İkincisi: Risâlelerin fihristesi tamam yazıldıkdan sonra, birinci müsevvid, ihtiyârsız Bu güzel fihriste tamam oldu deyib yazmış. O müsevvid hesâb-ı ebcedî hiç bilmediği gibi, hiç bir şey de düşünmemiş. Bu güzel fihriste tamam oldu aynen bin üç yüz elli iki târîhini gösterip, fihristenin târîh-i te’lîf ve istinsâhını göstermesidir.

290

Üçüncüsü: Yirmi Üçüncü Lem‘a’nın müsveddeden tebyîz edilirken, hiç eliflerin adedini hâtıra getirmeden, yazıldıkdan sonra yüz yirmi sekizinci risâle olduğuna işareten, yüz yirmi sekiz elif olmasıdır.

Dördüncüsü: Dünkü gün Mu‘cizât-ı Ahmediye asm tashîh edilirken, küçücük, latîf iki tevâfukun on dakîka fâsıla ile vücûda gelmesidir. Şöyle ki:

İkişer arkadaş, Mu‘cizât-ı Ahmediye asm ile Mi‘râc’ı ayrı ayrı tashîh ediyorlardı. Mi‘râc’ın altı yüz satırı içinde birtek satır, kuru direğin ağlamasından bahsediyor. Mu‘cizât-ı Ahmediye asm yüz elli sayfa içinde bir sayfa, o bahse dâirdir. Birden o iki kısım musahhihler aynı kelimeyi söylüyorlarken, içlerinden Rüşdü Efendi intikāl etti İki kısım aynı kelimeyi söylüyoruz Baktık, fevkalâde bir sûrette iki tashîh aynı kelime üzerindedir.

On dakîka sonra, yedi mu‘cizeye mazhar yedi çocuğun bahsi tashîh edilirken, umulmadığı bir zamanda, hazır zâtların nazarında mübârek Melîha isminde beş yaşında bir çocuk geldi, oturdu. Çocukların bahsini zevk ile dinlemeye başladı. Çay verdik, çocuk bahsi bitinceye kadar içmedi. Hazır olan biz dört kişi şübhemiz kalmadı ki, sırr-ı tevâfukun birinci menba‘ı olan Mu‘cizât-ı Ahmediye’nin asm te’lîfçe ve istinsâhça ve kırâatçe ve hârika tevâfukça kerâmetini gösterdiği gibi, bu iki küçük tevâfukla, yine o kerâmetin şuâından iki latîfeyi gösterdi.

Hem bir sene evvel bir yere giderken, arkamdan bir kadınla bir kız çocuğu geliyorlar. Ben yoldan çıktım, yolu onlara bıraktım. Baktım, beni geçmiyorlar, sıkıldım. Acele gittim, bir bahçeye girdim. Baktım, onlar da bahçeye girdiler. Hem hiddet, hem hayret ettim. Mu‘cizât-ı Ahmediye asm elimde idi. Tefe’ül gibi açtım. En evvel gözüme ilişen ve yalnız risâlede birtek def‘a zikredilen bir isim ki, aynı o kadının ismini o sahîfe içinde gördüm. Baktım, o kadını tanıdım. Fesübhânallâh, dedim. Bunlar kim olduklarını anlamak için, daha evvel kitaba baksa idim, bu hayretten kurtulacaktım. Bu hâdiseye hem ben, hem hazır olan Şâm'lı Hâfız ve hâdiseyi anlayan o kadın ve başkaları hayret ettik.

Saîdü’n-Nûrsî

291

[244]

[Hulûsî’nin bir fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ مِنَ الْاَزَلِ اِلَی الْاَبَدِ بِلَا انْقِطَاعٍ

Eyyühe’l-Üstâdü’s-Saîd,

Risâle-i Nûr şâkirdlerinin şahsiyet-i ma‘neviyelerinde en âciz, en zayıf ve en menfaatsiz bir uzuv olmakla beraber, bu intisâbın verdiği kuvvetle, ma‘nevî efrâdının duâlarının ve kudsî himâyelerinin himmetine ve Rabb-i Rahîm’in kerem ü inâyetine dayanarak, nâil olduğumuz son nûrlu âsârın mütâlaa ve zavâllı muhîtimizdeki neşrinden mütevellid hâlis sürûrumuza, nihâyetsiz ma‘nevî duygularımıza tercüman ve lisân-ı aczle hissiyâtı ızhâra vâsıta, başta muhterem çok müşfik ve azîz Üstâd’a ve onun tevfîk-i Hudâ ile en kıymetli muînleri ve Risâle-i Nûr şâkirdlerinin ma‘nevî cisimlerinde dâimâ fa‘âl ve nevvâr, nâkil ve nâşirleri olan kardeşlerimize şükrân ve duâ borcumuzu iblâğ etmek emel ve niyetiyle, şu arîzacığı yazmaya başlıyorum.

Evvelâ Alevî ve gaybî kerâmetinden bahsedeceğim: Mecmûatü’l-Ahzâb’da Ercûze nâmındaki kasîde-i mübâreki Fethi Bey’de buldum. Birçok yerlerini okudum. Fazla tedkîk edemedim. Ancak Sekîne nâmı verilen ve İsm-i A‘zam’ı tazammun eden altı ismi Ferdün, Hayyün, Kayyûmün, Hakemün, Adlün, Kuddûsün Celle Celâlühû olarak buldum. Bu esmâ-yı mübârekenin vird edilmesine müsâade ve ne sûretle devam iktizâ ettiğine emrinizi istirhâm ederim.

Merhûm ceddimin Hazret-i Alî radıyallâhü anh efendimiz hazretlerine ma‘tûf ve evvelce arz ettiğim كَرَامَاتُ الْاَوْلِیَٓاءِ حَقٌّ düstûrunu tasdîk sadedindeki kerâmât hâdisesinin ifade edildiği bir zamanda, orada da bu mübârek eserin neşir edilmiş olması, cidden hayreti mûcib olmakla beraber, işlerimizin tesâdüfle alâkası olmadığını gösterecek küçük bir delîl ve Risâle-i Nûr, mu‘cize-i kübrâ-yı Ahmediye asm olan Kur’ân-ı Azîmüşşân’dan nebeân ettiği için i‘câzkâr hâdisât eksik olmayacağına işârettir. اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبّٖی

Bu ulvî eserin sonuna, Risâle-i Nûr şâkirdleri nâmına bu âciz talebenizin ismini koymakla, sıddîkınızın yazılmış ve yazılacak bütün Risâle-i Nûr lemeâtına karşı tasdîkte tereddüd etmeyeceğine işâret olduğunu, şükrânla karşıladım.

292

Sûre-i Rahmân’da فَبِاَیِّ اٰلَٓاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ âyet-i celîlesindeki tekrarlar gibi, Risâle-i Nûr’un mebde’-i intişârından bu zamana kadar envâ‘-ı kerâmât ve gaybî i‘câz ızhâr edilmekte; ve bu feyizli hâdisât, Risâle-i Nûr şâkirdlerini gayrete ve himmete teşvîk eylemekle beraber, onları ma‘nevî silâhlarla techîz ederek, kuvvet-i îmânlarını tezyîde vesîle olmaktadır.

Allâh-ü Zülcelâl Kur’ân-ı Kerîm’inde, Peygamber-i Zîşân asm hadîs-i nebevîlerinde, Çihâr-ı Yâr-ı Güzîn, Sahâbe-i Kirâm ve Âl-i Beyt nâmlarına, Hazret-i Alî ra ve evlâdından Hazret-i Gavs ks kasîde-i mübârekelerinde, fitne-i âhirzamandaki en mühim ve Kur’ânî harekete remiz, delâlet, işâret, belki sarâhatle parmak bastıklarını, Risâle-i Nûr nâşiri eserlerinde gösterir ve derslerinde tekrar tekrar söylerse, tereddüd ve şübheye zerre kadar mahal ve hak kalır mı? Aslâ ve kat‘â.

Allâh’ın ihsânına yüz binler hamd ü şükürler olsun ki, münâsebet gelmişken, tahdîs-i ni‘met maksadıyla mazhar olduğum, bütün acz ve noksânıma rağmen, gördürülmekte olan kudsî hizmetin şerefi, ma‘nevî vahdetteki ihlâsın ikrâmı addedilmeye sezâ gaybî himâye ve sıyâneti, Risâle-i Nûr şâkirdleri kardeşlerime mücmelen arz ve iblâğ edeyim:

1Allâh’a ma‘lûm çok kusurlarımı bilmeyen büyük ve küçük bütün halkın hakkımdaki teveccühleri,

2İktizâ ettikçe, soruldukça, münâsebet geldikçe, pervâsızca dâimâ aldığım derslerden öğrendiğim hakîkatleri söylediğim hâlde, bütün meslektaşlarımın hakkımda muhabbet göstermeleri ve cevâb verememeleri,

3Ahkâm-ı dîniyeye gücüm yettiği kadar mutâvaat gösterdiğimi bildiklerine ve gördüklerine rağmen, ekser meslek büyüklerimin husûsiyet ve gidişlerini beğenmediğim hâlde, alenen takdîrlerini ızhâr eylemeleri,

4Elazîz’de maddeten hayli uzakta bulunmaklığıma rağmen, Risâle-i Nûr feyiz menba‘ından nebeân eden lemeâtın, izn-i hakla ârızasız gelebilmeleri,

5Eski hocalarımın âsâr-ı nûru bu âcizden dinlemeleri, vâsıtamla okumaları,

6Elhamdülillâh, buraya gelen nûrlu eserlerin, husûsiyet ve mahremiyet kayıdlarına bir derece dikkat ederek intişârına çalıştığım hâlde, yüz bin kerre şükür ve minnet ol Hâlik-ı Azîm’e, bir mâni‘ ve şer zuhûr etmemesi ilâ âhir

Açık, zâhir, bâhir ve kat‘î bir himâye ve sıyânet-i ma‘neviye netîcesi ve Risâle-i Nûr şâkirdleri arasındaki hakîkî ihlâs ve tesânüdün parlak bir tecellîsidir.

293

Sun‘î bir tevâzu‘ için değil, hakîkati ifade için derim ki: Bundan evvel Sabrî Efendi kardeşimize yazdığım küçük mektubumda da zikrettiğim vecihle, Risâle-i Nûr şâkirdleri vücûd-u ma‘nevîsinde, ancak küçük bir ayak parmağı kadar bir kıymeti olan bu bîçâre kardeşinizi, Hâlikımız bugünahkâr abdini nihâyetsiz in‘âm ve ihsânına lâyık görmüş ki, Risâle-i Nûr nâşirine bir talebe, Risâle-i Nûr şâkirdlerine bir kardeş, Kur’ân hâdimlerine bir arkadaş etmiştir. Arabî ve Fârisî bilmeyen, ilim ve medrese görmeyen bir âsî abdine, hikmet-i Samedâniyesiyle böyle bir ikrâmda bulunuşu, elbette bir hikmete müsteniddir. O da her hâlde Risâle-i Nûr’la alâkadâr olanlar arasındaki safvet ve ihlâs ile, Risâle-i Nûr’un ind-i İlâhîdeki derecesine ve hizmetin ulviyetine atfolunur.

İşte Risâle-i Nûr şâkirdlerinden en gayr-i nâfi‘ bir uzva, misâl olarak zikredilen bu kadar açık himâye ve sıyânet-i İlâhî vâki‘ olursa, diğer münevver unsurlara ne derece ikrâm ve inâyet olacağı kıyâs olunabilir.

Allâh’ın inâyetine, Peygamberimiz Muhammed Mustafâ Sallallâhü Teâlâ Aleyhi Vesellem Efendimiz hazretlerinin imdâd-ı rûhânîlerine istinâd ederek, Allâh rızâsı için hizmete koşan, yekdiğerini ma‘nevî ve uhrevî kardeş tanıyan, başta müşfik Üstâd, yani Risâle-i Nûr nâşiri ile onun şâkirdlerini فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغَالِبُونَ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقٖینَ âyetlerinin sırlarının tezâhürü inşâallâh karşılayacaktır.

İktisâd hakkındaki risâle hem insanî, hem ictimâî, hem dînî, hem dünyevî çok güzel ahlâkî, çok hoş îmânî, çok değerli nûrânî bir nasihatnâmedir. Buradaki kardeşlerimizden bazılarının âsâr-ı nûr hakkındaki ihtiyârsız şu sözleri ne kadar yerindedir. Diyorlar ki: Bu mübârek eserlerden biri okununca, içimizden Bundan daha yüksek eser olamaz dediğimiz hâlde, ikincisini dinlediğimiz zaman bakıyoruz ki, bu evvelkinden daha ulvî ve nûrludur.

Ben de diyorum ki: Ey ihvân Risâle-i Nûr’un bütün cüz’lerinde öyle bir kuvvet var ki, yalnız birini dinlemeye, okumaya ve yazmaya muvaffak olan kimse, Allâh tevfîk verirse, îmânını kurtaracak hakîkatleri onda bulur.

Çünki her cüz’ün diğerleri ile ma‘nen irtibâtları vardır. Okuyana ve dinleyenlere sırran diyorlar ki: Bu okuduğun kitapta, bizdeki hakîkatlerin de uçları, kokuları, işaretleri var. Dikkat edersen görürsün, çalışırsan anlarsın, cüz’-i ihtiyârını bu emre sevk edersen Allah da muvaffakiyet verir, bulur ve bilebilirsin.

Risale-i Nur'u uygulamada okuyunDaha iyi okuma deneyimi, kaldığınız yerden.
Uygulamada Aç