[141]

[Âhiret hemşîrelerimizden ve Risâle-i Nûr talebelerinden Müzeyyene’nin fıkrasıdır]

Muhterem Üstâdım,

Şu fânî dünyanın elemlerine gark olan gözlerim, sizin feyizli, nûrlu sözlerinize ve te’sîrli ve şifâlı risâlelerinize, cân u gönülden merbût oldukça ve okudukça, risâleleriniz ne kadar büyük bir mürşid olduğunu hiç bir şeyle ta‘rîf edemem.

Evet, şu dünyaya, şu zamana çöken bu zulmet ve gaflet perdelerini sözleriniz yırtıyorlar, parçalayıp o zulmet ve gafleti dağıtıyorlar. Hangi akıl var ki, hakîkat perdesini görüp de, o hakîkat perdesinde nûr-u hakîkat parlarken ondan gözünü yumup zulmet perdesine atılmış olsun? Ben de inşâallâh, zulmete atılmam. Artık güçlükle bahtiyar olup da tekrar bedbaht olamam.

Üstâdım, ben sâir kardeşlerim gibi sizden bizzât ders almaktan mahrûmum. Fakat haftada veya bir ayda, âlî sözlerinizden gıyâbî bir ders alıyorum tasavvuruyla dinliyorum. Güyâ bizzât sizden ders alıyorum. Bütün gün ehl-i İslâm’ın selâmetini ve şu hâlimin zulmetten nûra dönmesini, siz başta ve önde, biz arkada Cenâb-ı Hakk’a yalvaralım. Cenâb-ı Mevlâm hayırlısıyla ihsân buyursun. Fazla söylemeye lisânım, aczim, kusurum bırakmıyor. Kusurumuzu Üstâdımıza i‘tirâf ediyorum.

İnşâallâh, risâlelerin te’sîriyle bir gün olur da, müstakîm Lütfü Efendi gibi ehl-i takvâ kardeşlerimiz misillü, biz dahi gayr-i ihtiyârî ve istemeyerek işlediğimiz ahvâlden bu sözlerinizin irşâdıyla kurtuluruz. Zekâî kardeşimizden On Yedinci Söz, On Sekizinci Mektub, Yirminci Mektûb ve Otuz Üç Pencereli nûrlarla parlayan kıymetli risâleleri aldık. Mütâlaa ediyoruz; Hakîkî üstâdımız olan Hazret-i Kur’ân elimizdedir.

Müzeyyene

[142]

[Müzeyyene’nin diğer bir fıkrası]

Üstâdım, kıymetdâr risâlelerinizi okuyan, elbette kilitli sandık içinde münevver kalan sönük kalbleri, gümüşten yapılmış altın ile yaldızlanmış birer anahtar hükmündeki risâleler ile açtığına ve kalbinin kurtulmasına ve parlamasına binâen, kemâl-i memnûniyetle Cenâb-ı Mevlâ’ya şükürler ve risâlelerin intişârına çalışanlara teşekkürler etmemek kābil değildir. Âh, vefâsız dünyanın telâşesi ve elemi ve kederi beni nûrlara hizmetten alıkoyuyor. Hakkıyla çalışamadığımdan ve kardeşlerim gibi nûrlara hizmet edemediğimden kalbim öyle muazzeb oluyor ki, ta‘rîf edemem.

Bugünlerde dediler ki: Af varmış, Üstâd İstanbul’a gidiyormuş demeleriyle, bir cihette memnûn oldum ki, Üstâdım esâretten kurtuldu. Ve bir cihette zannettim ki, bütün Atabey’in dağları başıma düşüyor, müteessir oldum. Affınıza ve bedbaht insanların eziyetinden kurtulmanıza teşekkürlerle beraber tebrîk ediyorum. Fakat bu nûrlu ve kıymetli risâlelerin sâhibi bizden uzaklaşmasına gönül râzı olmuyor. Barla dağlarında bizi ve bu etrafı nûrlandıran, bizlerden uzaklaşmamalı. Uzaklaşmasını kim arzu eder? Barla çok bahtiyardır ki, en evvel ve her vakit, o taze ve şirin risâleleri herkesten evvel, bizzât şifâhen Üstâd’dan işitebilirler.

Müzeyyene

[143]

[Zekâî’nin fıkrasıdır]

Azîz ve pek sevgili Üstâdım İsterdim ki şu günlerimi Üstâdımın dizlerinin dibinde, Husrev ve Hâfız Alî Efendi kardeşlerim gibi mukaddes bir hizmette istihdâm edileyim. Fakat o mukaddes hizmette istihdâm edilen zevât-ı kirâm benim kardeşlerimdir. O hâlde ben de aynen o kardeşlerimin fazîletlerini ve bahtiyarlıklarını tebrîk ederek onların huzûzâtına iştirâk ediyorum. Bendeniz, değil Kur’ân-ı Azîmüşşân’a hizmet etmeyi, o hizmet yolunda ölmeyi hayâta minnet bilenlerdenim. Fakat heyhât, ne o yolda lâyıkıyla çalışabiliyorum, ne de o hizmette istihdâm edilebiliyorum. Üstâdım, inşâallâh gün gelir de kudsî hizmetimizde fazlasıyla çalışır ve coşkunluklarımın hayli devam ettiğini görürüm. Üstâdım, şuradaki hâlimi ve bana yapılan muâmele-i bâridâneyi bir musîbet biliyorum. Ve bu musîbet âdetâ rûhumu kamçıladığı

için bu musîbeti lütf-u İlâhî nev‘inden olarak kabûl ediyorum. Üstâdım, azim ve metânet neler husûle getirmez ki Telkîn ve irşâdlarınız bizi her türlü yeis ve düşünceden kurtarıyor.

Elhamdülillâh bendeniz, Husrev ve Hâfız Alî Efendi gibi bütün saâdeti ferâgatte bulan kardeşlerimle iftihâr ediyorum. Cenâb-ı Allâh böyle kardeşlerimizin emsâlini çoğaltsın. Lütfü Efendi kardeşimde bu hissiyâtın alametlerini görüyorum. Bunun için ona karşı olan sevgim artmaktadır.

Sevgili Üstâdım, bütün kardeşlerimin kalbini ve kalbinin sesini işitmek, dinlemek lâzım gelse hep aynı nagamât, hep aynı sadâ, büyük-küçük yekdiğerine aynı râbıta-i kalb ile merbût, Kardeşim, kardeşim terânesi kalblerine pek bâriz ve sâf bir delîl oluyor. Bu hissiyât bizlere Kur’ân-ı Azîmüşşân’ın bir lütfundan başka ne olabilir? Üstâdım, pek büyük ticâretle hissedâr olan şerîkler sizin talebeleriniz kadar birbirine sâdık olamazlar.

Zeki Zekâî

[144]

[Zekâî’nin kardeşlerine hitâben bir fıkrasıdır]

Risâletü’l-Envâr’ın azîz talebelerine,

Şu fıkramı sizi düşünerek ve sizin için yazıyorum. Küçük bir kardeş büyük kardeşlerine dersini ve derece-i fehmini arz etmek nev‘indendir. Bu yazılarımı Risâletü’l-Envâr’dan aldım. Bu sözler benim değil, Üstâdımın sözleridir. Evet, sana ve bana hayat-ı hakîkîyi bihakkın telkîn eden candan sevdiğin Üstâdının kalbî temennîlerini şu fıkramla muhtasaran arz edebilirsem bahtiyarım.

Ey ma‘nevî müdâfaaya ve elindeki hazine-i kudsiyeyi muhâfazaya me’mûr olan azîz kardeş Bu gecenin zulmeti sakın seni müteessir etmesin. Emîn ve mutmain ol ki, senin dinine ve aşk-ı îmânına olan hücûmlar hepsi geçici birer musîbettir. Senin için, sizin için elindeki meş‘ale-i Kur’âniyeye hâinâne bakan gözler, sakın kalbine havf ve halecan vermesin.

Senin ezelî îmânın her zaman için o canavar mülhidlerin istinâdsız, desteksiz, kuru bir heykelden ibâret olan felsefelerini ve sâyesinde attıkları ahkâmı bir yığın kül hâline sokabilir. Evet, onların zâhirî ve câzibedâr kuvvetlerine karşı, senin ezelî ve ebedî bir îmânın var. Elbette böyle bir îmân, en azgın, en isyan ve inkârı titretip sarsacak.

Sevgili kardeş, maddiyâta bakma, zâhire aldanma. Gerçi intizârın uzamıştır. Me’yûs olma sakın. Şu koca kâinâtın sâhibi yüce bir inkılâbı sana va‘d etmiştir.

Ey muhteşem inkılâb-ı sihrînin muntazırı Beşeri bedbaht eden zâhirî mülevves perdeleri, kadere karşı arz-ı teslîmiyet ettiğin ma‘nevî hançerinle yırt. Kitâb-ı kâinât elinde bir i‘lân olsun. Nûr risâleleri de onun muhtasar bir fihristesi olsun.

Azîz kardeş Hayâtta, dînî ictimâiyâtta, ma‘nevî cihâdda muzafferiyet, terakkıyât en son talebimiz olsun. Bizim nûrlu ve saâdetli yolumuzda önümüzde bir çok sedler ve mâni‘ler çıkıyor. Bunlara ehemmiyet vermeyelim. Cenâb-ı Allâh’ın fermanına istinâden hâlis bir niyetle zulmette kalan ve nûrlardan mahrûm olan kardeşlerimizin imdâdına yetişelim, çalışalım. Fakat her türlü dünyevî gayelerden uzak bir maksadla bize ve mü’min kardeşlerimize açılan nûrlardan istifâde ederek, etrafımızın zulmetine ve dünyanın bir nevi‘ seyrângâh nev‘inden olan nefsi okşayan nağmelerini dinlemeyerek ilerleyelim. Tâ ki menzil-i maksûdumuza yetişelim. Bu kendi dersimi size arz etmek, bu sözleri söylemek ve âlî hissiyâta mâlik olan siz ağabeylerimi ve kardeşlerimi dersime teşrîk ve teşvîk etmek cür’etini sizin şefkat ve safvetinizden aldım. Aczimi ve kitâbetimin nâkıslığını mu‘terif iken, tercümân-ı kalbiyem olan şu fıkramı size hitâben yazdım.

Azîz kardeş, fazla yazmakta âciz kardeşini ma‘zur gör. O sana kalbinin tercümesini yazdı. Sen de kalbine bir tercüman ol. Üstâdın gibi Üstâdın telkînleri, nasihatleri senin düstûr-u hayatın olsun. O nûrlar ise senin bu dikenli âlemde bir refîk-i hayatın ve bir meş‘ale-i tarîkin olsun. Cenâb-ı Hakk’ın saâdeti sana ve tarîk-i İslâmiyedeki yoldaşlarına nigehbân olsun. Âmîn

Zeki Zekâî

[145]

[Saîd Nûrsî’nin bir fıkrasıdır]

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖیمِ

Gavs-ı A‘zam, meşhûr kasîdesinde sarâhat derecesinde bizlerden, yani Hizbü’l-Kur’ân’dan haber verdiği gibi, daha birkaç yerde yine işârî bir tarzda haber veriyor. Ezcümle; o kasîdenin arkasında Mecmûatü’l-Ahzâb’ın 563’üncü sahîfesinde yine o ma‘lûm mürîdinden bahsediyor ve diyor ki: فَمُرٖیدٖٓی اِذَا دَعَانٖی بِشَرْقٍ اَوْ بِغَرْبٍ اَوْ غَارٍ فٖی بَحْرٍ طَامٖٓی اَغِثْهُ beytinde diyor ki: Garbda beni çağırdığın vakit, senin imdâdına yetişeceğim. Evet, doğrudur. Arabî târîh ile bin üç yüz otuzdokuzda müdhiş bir buhrân-ı rûhî ve dehşetli bir heyecân-ı kalbî ve dağdağalı bir teşevvüş-ü fikrî geçirdiğim sıralarda, pek şiddetli bir sûrette Hazret-i Gavs’dan istimdâd eyledim. Bir-iki yerde bahsettiğim gibi, Fütûhu’l-Gayb kitabı ile, duâ ve himmetiyle imdâdıma yetişti ve o buhranı geçirdim.

İşte o مُرٖیدٖی ise, bîçâre Saîdü’l-Kürdî olduğunu meşhûr kasîdesinde kat‘î gösterdiği gibi, bu kasîdesinde de فَمُرٖیدٖی den murad odur. Çünki دَعَانٖی بِغَرْبٍ ebced hesabıyla bin üç yüz otuz dokuz eder. O zaman memleketime nisbeten garb sayılan İstanbul’da idim. دَعَانٖی بِغَرْبٍ makam-ı ebcedîsi zaman-ı istimdâdıma tevâfuk ediyor. Hesabda اِذَا lafzı dâhil olmaz. Çünki اِذَا zamanı gösteriyor. دَعَانٖی بِغَرْبٍ cümlesi o mübhem zamanı ta‘yîn ediyor.

Hem ezcümle, Mecmûatü’l-Ahzâb’ın ikinci cildinin 379’uncu sahîfesinde, Hazret-i Gavs’ın Virdü’l-İşâ nâmındaki münâcâtında şu fıkra var: فَالْوَاصِلُ Hâşiye اِلٰی سَاحِلِ السَّلَامَةِ هُوَ السَّعٖیدُ الْمُقَرَّبُ Hâşiyeوَذُو الْهَلَاكِ هُوَ الشَّقِیُّ الْمُبَعَّدُ وَالْمُعَذَّبُ

İşte Hazret-i Gavs’ın şu fıkrası, فَمِنْهُمْ شَقِیٌّ وَسَعٖیدٌ âyetinin bir nevi‘ tefsîridir. Şu küllî âyetin bir kısım efrâdını altıncı asır ile on dördüncü asır, âyetin külliyetinde dâhil bir kısım efrâd-ı mahsûsayı irâe ettiğine müteaddid emâreler var. Âyetin külliyetinde Hâşiye tevâfuk sırrıyla, فَمِنْهُمْ شَقِیٌّ kelimesi’nde bu zamanın en büyük şakîlerinden üçüne cifirce tevâfuk etmesi, o küllî âyette bunlar dahi kasden murad olduklarına emâredir, belki işârettir. İşte Hazret-i Gavs, bu âyetteki bu emâreden bu zamana bakmış. Mezkûr fıkrasını küllî âyete bir nevi‘ tefsîr yaparak, kasîdesinde kerâmetkârâne bahsettiği fitne-i âhirzaman içindeki şâkirdlerini görüp, o zamanın şakîlerinin şerrinden muhâfaza edildiğini görmüş. Buradaki münâcâtında dahi, o kasîdenin meâline bakıyor.

Şu fıkra-i Gavsiyede bir îmâ var. Buradaki سَعٖیدُ lafzında, meşhûr kasîdesindeki تَعٖیشُ سَعٖیدًا kelimesine hafî bir işâret olduğu gibi; ذُو الْهَلَاكِ هُوَ الشَّقِیُّ الْمُبَعَّدُ fıkrasıyla, kendisinden sonra vukū‘ bulan ve ulûm-u İslâmiyeyi mahvetmek niyetiyle kütübhâneleri Dicle ve Fırat’a atan Hülâgû felâketini haber vermekle beraber, Hülâgû gibi ulûm-u İslâmiyeye perde çeken şakîleri dahi, mezkûr âyete istinâden haber veriyor. Evet, فَالْوَاصِلُ اِلٰی سَاحِلِ السَّلَامَةِ fıkrasıyla Hizbü’l-Kur’ân’a işâret ettiği gibi; ذُو الْهَلَاكِ هُوَ الشَّقِیُّ الْمُبَعَّدُ وَالْمُعَذَّبُ fıkrasıyla ulûm-u İslâmiyeyi imhâ niyetiyle Hülâgû ve vüzerâsı gibi davranan bazı ma‘lûm insanların isimleri dahi, ilm-i cifirce mezkûr âyetin işaretine istinâden tam tevâfuk ediyor ve gösteriyor. Şöyle ki:

Münâcâtta وَالشَّقِیُّ الْمُبَعَّدُ de ve âyette فَمِنْهُمْ شَقِیٌّ de شَقِیٌّ kelimesi, o şakîlerden iki şakînin dört fark ile ve birinin ismini o isme lâyık olmadığından sîga-i binâ-yı mechûl sûretinde çevirmekle isimlerine tevâfuk ettiği gibi, münâcâtta وَالشَّقِیُّ الْمُبَعَّدُ ve âyette مِنْهُمْ شَقِیٌّ kelimesi ile اَلْمُبَعَّدُ deki şedde sayılmamak şartıyla üçüncü şakînin ismine yalnız iki fark ve âyete göre beş tevâfukla beraber dördüncüsü ذُو الْهَلَاكِ هُوَ الشَّقِیُّ cümlesindeki هُوَ الشَّقِیُّ şeddeli şını iki şın saymak ve helâketine işareten اَلْهَلَاكِ deki kâfla beraber

tam tamına tevâfuk ediyor. Evvelkilerde dört fark ve ikincisindeki iki farka mukābil altı adedden ibâret olan واو başında bulunmak lâzım geliyor. Çünki evvelki fıkraya atfedecek.

Ma‘lûmdur ki, tevâfuk, ilm-i cifrin anahtarlarından mühim bir anahtardır. Eğer bir tevâfuk ise, delâlet denilmez. Fakat hafî bir îmâ olur. Eğer iki cihetle aynı mes’eleye tevâfuk gelse, îmâdan remiz derecesine çıkar. Eğer iki-üç cihetle aynı mes’eleye tevâfuk etse, işâret olur. Eğer maânî-i elfâz işârât-ı harfiyeye münâsib gelse ve işaretle bahsedilen insanların ahvâli o ma‘nâya mutâbık ve muvâfık olsa, o işâret o vakit delâlet derecesine çıkar. Eğer altı-yedi vecihle tevâfukla beraber ma‘nâ-yı kelimât işârât-ı harfiyeye muvâfık gelse ve muktezâ-yı hâle de mutâbık olsa, o delâlet o vakit sarâhat derecesine çıkar.

İşte bu düstûra binâen, Şeyh-i Geylânî o meşhûr kasîdesinde sarâhat derecesinde Hizbü’l-Kur’ân’dan bahsettiği gibi وِرْدُ الْعِشَٓاءِ münâcâtında dahi mezkûr âyete istinâden Hizbü’l-Kur’ân’ın bir hâdimini tasrîhen ve arkadaşlarını işâret derecesinde haber veriyor. Gavs-ı A‘zam’ın ks istikbâlden haber verdiği nev‘inden meşhûr Şeyhülislâm Ahmed-i Câmî ks dahi, İmâm-ı Rabbânî olan Ahmed-i Fârûkî’den ks haber verdiği gibi; Celâleddîn-i Rûmî ks Nakşibendîlerden haber vermiş. Daha bu nev‘den çok evliyâlar vâkıa mutâbık haber vermişler. Fakat onların bir kısmı sarâhate yakın haber vermişler. Diğer bir kısmının haberleri ise, çendân bir derece mübhem ve mutlaktır. Fakat bahsettikleri zâtlar makam sâhibi ve büyük olduklarından, büyüklükleri ve taayyünleri cihetiyle o mübhem ihbâr-ı gaybîyi bilistihkāk kendilerine almışlar. Meselâ, Ahmed-i Câmî demiş ki: Her dört yüz sene başında mühim bir Ahmed gelir. Bin târîhî başındaki Ahmed en mühimmidir. Yani o elfin müceddididir. İşte böyle mutlak bir sûrette söylediği hâlde, İmâm-ı Rabbânî’nin büyüklüğü ve teşahhusu, o haber-i gaybîyi kat‘î olarak kendine almış. Hazret-i Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî de Nakşibendî’den mübhem bir sûrette bahsetmiş. Fakat Nakşîlerin büyüklüğü ve yüksekliği ve teşahhusları, o haberi de bilistihkāk kendilerine almışlar.

İşte bu kerâmetkârâne ihbâr-ı gaybî nev‘inden Gavs-ı A‘zam ks dahi, Hizbü’l-Kur’ân’dan işârî bir sûrette haber verdiği gibi, Hizbü’l-Kur’ân’ın bir hâdimi olan bu bîçâre Saîd’i iki yerde sarâhaten haber veriyor. Mübhem ve mutlak bırakmadığının sırrı şudur ki: Bu bîçâre Saîd, makam sâhibi olmamışken ve büyük değil iken ve mutlak ta‘bîri teşhîs edecek bir teşahhusu yokken,

lütf-u İlâhî ile büyük bir makamın hizmetinde bulunmasıdır. Âdetâ bir nefer iken, müşîriyet makamı hizmetinde bulunmasıdır. İşte küçüklüğü ve ehemmiyetsizliği içindir ki, Hazret-i Gavs öteki evliyâya muhâlif olarak yalnız işaretle kalmayıp, sarâhat derecesinde parmağını onun başına basıyor.

Evet, sergüzeşt-i hayatımda geçen ve çoğunu gizlediğim çok hârika vâkıalar var. Kendimi hiç bir vecihle kerâmete lâyık görmediğim için, onları bazen tesâdüfe, bazen da başka esbâba isnâd ediyordum. Şimdi kanâatim geliyor ki, o hârikalar Gavs-ı A‘zam’ın bir silsile-i kerâmetini teşkîl ediyorlar. Demek onun duâsıyla ve himmetiyle, ona kerâmeten ve bize ikrâm nev‘inden bir nevi‘ inâyet-i İlâhiyeye mazhar olmuşuz.

Ezcümle; ben menfî olarak İstanbul’a getirilmiştim. O zaman Meşîhât-ı İslâmiye dâiresinde bulunan Dâru’l-Hikmeti’l-İslâmiye’de hizmet-i Kur’âniyeye çalıştığım için, o alâkadârlık cihetinden: Meşîhat dâiresi ne hâldedir? diye sordum. Eyvâh Öyle bir cevâb aldım ki, rûhum, kalbim, fikrim titrediler ve ağladılar. Sorduğum adam dedi ki: Yüzer sene envâr-ı şerîatın mazharı olmuş olan o dâire, şimdi büyük kızların lisesi ve mel‘abegâhıdır. İşte o vakit, öyle bir hâlet-i rûhiyeye giriftâr oldum ki, dünya başıma yıkılmış gibi oldu. Kuvvetim yok, kerâmetim yok. Kemâl-i me’yûsiyetle Âh Vâh diyerek, dergâh-ı İlâhî’ye müteveccih oldum. Ve benim gibi kalbleri yanan çok zâtların harâretli âh'ları, benim âh'ıma iltihâk ettiler. Hâtırıma gelmiyor, acaba Şeyh-i Geylânî’nin duâsını ve himmetini duâmıza yardım için istedim mi istemedim mi, bilmiyorum. Fakat her hâlde o eskiden beri nûrlar yeri olmuş bir yeri, zulmetten kurtarmak için, bizim gibilerin âh'larını ateşlendiren onun duâsıdır ve himmetidir. İşte o gece Meşîhat kısmen yandı. Herkes Vâ-esefâ dedi. Ben ve benim gibi yananlar Elhamdülillâh dedik. Zannederim ki, bu fakîr millete iki yüz milyon lira zarar veren adliye dâiresindeki yangında da böyle bir ma‘nâ var. İnşâallâh, bu da bir îkāz ve intibâhı verecektir. Ateş, bazen sudan ziyâde temizlik yapar.

Hakîkatli bir latîfe: Sultan Süleymân-ı Kanûnî, kesretli kırk çeşme sularını İstanbul’a getirdiği vakit, Şeyhülislâm Zenbîlli Ali Efendi ona demiş: Hilâf-ı şerîat kanunları Avrupa’dan getirdiğin cihetle, İstanbul’a öyle bir bok sıçtın ki, o getirdiğin suların cümlesi üzerinden akıp geçse, yüz senede temizleyemez

Saîdü’n-Nûrsî

[146]

[Hulûsî’nin fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ بِعَدَدِحُرُوفَاتِ رِسَالَةِ النُّورِ وَمَكْتُوبَاتِ النُّورِ

Eyyühe’l-Üstâdü’l-Muhterem,

On sekiz Receb târihli, Otuz Birinci Mektûb’un Birinci ve İkinci Lem‘alarıyla Yirmi Dokuzuncu Mektub’un Birinci Remzi’nin Birinci Makamı’nı, Şa‘bân’ın birinci günü, yani yazıldığından on üç gün sonra aldım. Demek oluyor ki, Receb’in on sekiz rakamına on üç daha ilâve ederek mübârek mektûbun numarasını te’yîd etmek gibi, gaybî bir işâret ibrâz edilmiş oluyor. Bu nûrlu mektûbdan aldığım hisseyi, kendisinden evvel gelmiş olan ma‘nevî feyzinden, âlî affınıza güvenerek bahsetmek sûretiyle arz edeceğim.

Şöyle ki: Mektûbun bura postahânesinde kaldığı gece, âlem-i menâmda şöyle garîb bir hâlet gördüm. Allâh hayretsin. Kamer batn-ı arzdan sür‘atle çıkarak, şâkūlen semâvâta yükselmeye başladı. Çıkışı ile sür‘atle yükselişinde hiç bir ziyâ eseri görülmüyordu. Sükûnetle hareketi ta‘kîb etmekle beraber, sanki gaybî bir ses bana, Alâmet-i kübrâ başladı diyor gibi geldi. Kamer bu hızla çıkışı esnâsında, bir hadde geldi ki, parladı, büyüdü. Bedr-i tâm hâlinin birkaç misli cesâmet arz etti. Bu vaz‘iyette içinde bir insan şekli göründü. Kısa bir zaman sonra bu şekil ve kamer kayboldu. Cihân serâser zulmet içinde kaldı. Mağrib cihetinde, ufuktan bir mızrak boyu yükseklikte, şems sönük bir ziyâ ile göründü. Ufku ta‘kîben bir müddet şimâle doğru gāyet sür‘atle gitti ve kayboldu. Tekrar zulmet başladı. Soğukkanlılığımı muhâfaza etmekle beraber, kıyâmet kopuyor diye uyandım.

İşte bu dehşetli gecenin gündüzünde Otuz Birinci Mektub’un Bir ve İkinci Lem‘alarını hâvî kıymetli eseri aldım, okudum. Kendi kendime geceki hâleti düşündüm. Dedim: Bu mübârek mektûb, bana şu dersi veriyor: Sen bir sefîneye râkibsin ki, o azametli sefînen baş döndürücü sür‘atle fezâ-yı nâ-mütenâhîde koşturuluyor. Bu sefîneyi böyle fırıl fırıl çeviren Kādir-i Kayyûm, sana musahhar ettiği, muntazam tulû‘ ve gurûb eden şems ile incelerek, büyüyerek

mükemmel bir takvîm-i semâvî vaz‘iyetini gösteren kamer gibi azîm cisimleri de istihdâm ediyor. Bir kerre Kün feyekûn emrini aldıkları zaman, bu muazzam küreler gibi milyonlarca seyyârât birbirine karışacak, nizâm-ı âlem bozulacak, her şey harâb olacak. كُلُّ شَیْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهُ لَهُ الْحُكْمُ وَاِلَیْهِ تُرْجَعُونَ sırrı zâhir olacak. Öyle ise en metîn, en âlî, en müzeyyen görünen bu saray-ı kâinâtın bir anda yıkılacağını, harâb olacağını, bütün sekenesinin harâb olacaklarını düşün. Hiç-ender-hiç olduğunu hâtırla. Senin mini mini hayat tekneni, dağlar gibi dalgaları bulunan, kısacık ömrünün denizinde aldatarak boğdurmak ve hayat-ı ebediyeni söndürmek isteyen en büyük, en yakın olan nefsinin hilesinden kurtulmaya çalış. Bunun için sana çok kolay, ucuz, te’sîri mücerreb ve kat‘î ve لَٓا اِلٰهَ اِلَّٓا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّٖی كُنْتُ مِنَ الظَّالِمٖینَ ve رَبِّ اِنّٖی مَسَّنِیَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمٖینَ gibi halâs ve şifâ ve necât vâsıtalarını tavsiye ederim. Bunlara bilhassa mağrib ve ışâ ortasında, otuz üçer def‘a devam et demekte olduğunu hissettim.

O küçük rüyanın ta‘bîri, muhterem Üstâdıma âittir ve arzusuna bağlıdır. Bu def‘a ma‘nevî mahrumiyetin uzaması, beni cidden müteessir etmişti. Sabra gayret ettim, fakat garibdir ki, bu mübârek mektûbun bura postahânesine vürûdu gününün sabâhında اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصَّابِرٖینَ emr-i celîlinin kuvvetine dayanarak tahammül etmekte olduğumu, fakat meraktan da hasbe’l-beşeriye kurtulamadığımı nâtık küçük bir mektûbu, uhrevî kardeşimiz Hakkı Efendi’ye göndermiştim.

Bu nûrlu mektûbun başını işgāl eden beş nükteli İkinci Lem‘a, başıma tokmak vurarak: Ey bîçâre, sabırdan bahsetmek sana yakışır mı? Gözünü aç da Hazret-i Eyûb aleyhisselâm’ın sabrına bak Aklın varsa o Peygamber-i Zîşân’ın sabırdaki kahramanlığını taklîde çalış. Ve korkunç ma‘nevî yaralardan kurtulmak için رَبِّ اِنّٖی مَسَّنِیَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمٖینَ duâsını vird-i zebân et diye tenbîh ve îkāzda bulunduğuna yakîn hâsıl ettim. Elhamdülillâh dedim.

Yirmi Dokuzuncu Mektûb’un Sekizinci Kısmı’nın Birinci Remzi’nin Birinci Makamı’nın Birinci Bâbı, Mu‘cizât-ı Ahmediye’nin asm en büyüğü ve kıyâmete kadar i‘câzının devam edeceğine şübhe olmayan Kur’ân-ı Kerîm’in otuz cüz’ünden otuzuncu, yüz on dört sûresinden yüz onuncu, lafız i‘tibâriyle küçük, fakat makam ve ma‘nâ i‘tibâriyle âlî ve şumûllü Sûretü’n-Nasr’daki çok mühim

sırlardan muazzez ve muhterem Üstâdımız vâsıtasıyla zâhir olan tevâfukāta münâsebetli birtek sırrından beyân buyurulan üç mes’ele, bana öyle bir kanâat getirdi ki, bu küçük sûrenin üç âyetinden sülüs ve tamamında otuz cüz’ Kur’ân’a, hatta her harfinde bir sûreye işâret ve delâlet mevcûd olduğunu cezm ettim.

Bu nûrânî mektûb hakkındaki muhtasar tahassüsâtımı âcizâne yukarıda arz ettim. Feyiz menbaına maddeten ve ma‘nen çok yakın olan kardeşlerime, şu perişan ifâdâtım kapı açmak ve Buradan içeri geçmeye sizler lâyıksınız diyecek kadar fâide-bahş olduğu hakkındaki emirlerinizden çok sevindim.

Sevgili Üstâdımı Allâh için sevenler, Kur’ân’a hâdim olmayı yürekten isteyenler, musîbetin büyüğünü dine gelen mesâib bilenler, zâhiren ne kadar şa‘şaalı, mutantan görünse de, her bir bid‘akârâne hareketten mutlak ve muhakkak Kur’ân’a ve îmâna bir hücûm hissedenler ilâ âhir işte bunlar, niyetlerindeki ihlâs, kalblerindeki sâfiyet ve îmânlarındaki kuvvet ve Kur’ân’a ciddî merbûtiyetleri derecesinde, felillâhilhamd merkez-i menba‘ ve masdar-ı feyze yakın bulunduruyorlar. Elbette böyle ulvî rûhlu, ciddî ihlâslı, metîn îmânlı kardeşlerimi çok sever ve mazhar oldukları niam-ı İlâhiyeye şâkirînden olmalarını tazarru‘ eylerim. Hasbe’l-kader dünyaya dalmış, ma‘siyette bunalmış, hakîkatte acıklı bir gurbete düşmüş olan bu bîçâre kardeşlerine duâ etmelerini ricâ ederim. Cümlesine, ale’l-husûs isimleri zikir buyurulan Gālib, Husrev, Hâfız Alî ve Süleyman Efendilere ve nûrların başkâtibi Şâm'lı Hâfız Tevfîk, hasta olduğundan müteessir olduğum ve inşâallâh iâde-i âfiyet etmiş olan Muhâcir Hâfız Ahmed Efendi’ye ve sâir mukarreblere selâm ve duâ ederim.

Bu son mektûbu pederime, eski hocalarımdan bir zâta, Fethi Bey ve Abdurrahmân Efendilere okudum. Mahdûdü'l-mikdâr diğer zevâta inşâallâh, yakında okurum. Vâlideynim, Fethi Bey ve Hoca Abdurahman, İmam Ömer, müftü-ü esbak Kemâl Efendilerle diğer alâkadârlar hürmet ve ta‘zîmlerini arz eder. Duânızı istirhâm eder ve duâ ediyorlar. Bu bîçâre kardeşiniz âciz talebeniz, garîb sadîkınız kemâl-i ta‘zîmle el ve ayaklarınızı takbîl eder, hayır duânızdan bilhassa bu eyyâm-ı mübârekede unutulmamaklığımı niyâz eylerim.

Hulûsî

[147]

[Sabrî Efendi’nin fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Eyyühe’l-Üstâdü’l-A‘zam,

Şâh-ı Geylânî Hazretlerinin ks ma‘nîdâr ve ihâtalı bir beyt-i kıymetdârîlerinin, Dellâl-ı Kitâb-ı Mübîn’i ma‘nevî parmağıyla irâe ve müntesiblerine îmâ ve işâret ettiği tefe’ülnâmenin nihâyet fıkrasında okudum ve dedim: Evet, Nûrlar hey’etini umûm ehl-i hak ve hakîkat, ma‘nevî elektrik aynalarına hedef etmişlerdir. Dahi Kur’ân-ı Azîmüşşân ve ehâdîs-i Nebeviyenin asm bu husûsu aynen veya sırran veya remzen ihbârıyla bile vardır demekte aslâ tereddüd etmiyorum.

Bu zümre-i sâfiye ve hâlisa arasında, Sânî Hulûsî tesmiyesine bile lâyık ve müsteid olmayan ve hiç-ender-hiç olan bir abd-i pür-kusura da, haddinin fersah fersah fevkınde bir yer veriliyor. Hâlbuki bu aczi bî-pâyân, kusuru çok, hatâsı azîm Sabrî, sahâif-i a‘mâline baktığında çok kara ve mûcib-i nefret görüyor. Ve görüyor da, bu mevki‘de işâret edilen şahıs ismiyle, a‘mâl ve harekâtıyla, sabır ve teennîsi müsbet ve müsellem bulunan başka kardeşlerimiz olduklarına hükmediyor. Çünki kıymetdâr bir hazîne ve defineyi keşfeden ve o zemîn ve zamanda gayyûr keşşâfa, taharriyâtta bezl-i vücûd eden sâîler, o yolda Acaba o defineyi bulabilir miyiz? gibi bir eser-i tereddüd göstermeyerek sarf-ı mesâîde bulunan, pek kıymetdâr semere-i sa‘y ve âlem kıymetindeki mahsûl gayretleriyle, herkesi tergîb ve teşvîk ve tenvîre hasr-ı vücûd eden zevât, hakîkaten şâyân-ı takdîr ve tebrîktirler.

Ma‘lûm-u fâzılâneleri bulunduğu vecihle, Fahr-i Âlem Aleyhissalâtü Vesselâm Efendimiz’e Hazret-i Ebûbekir radıyallâhü anhın ilk def‘a bîat ve iktidâsı, her türlü medih ve takdîr ve sitâyişe şâyân bulunduğu gibi; bu husûsta Bekir Ağa’nın pek çok hizmet-i Kur’âniyede sebkati, Hazret-i Ebûbekir radıyallâhü anhın İslâmiyet’de sebkati nev‘inden olduğundan takdîre müstehaktır. Çünki bu nûrlu yolun mebde’-i küşâdından ikmâline kadar bezl-i vücûd ve sarf-ı mesâî etmiştir. İkincisi Hulûsî Bey’dir ki Şâh-ı Geylânî ks, İmâm-ı Rabbânî ks ve Şâh-ı Nakşibend ks gibi nice zevât-ı mübârekenin mâzîden şiddetle bastıkları adımlarının kuvvetiyle, istikbâlde coşup fışkıracak olan menâbiü’l-envârı, mûmâileyh ayrı bir meslek, bir meşrebde olduğu hâlde,

her türlü vezâife tercîh ederek, دَخٖیلَكَ یَا دَلَّالَ الْقُرْاٰنِ nidâ-yı âşıkāne ve müştâkānesiyle dehâlet etmesi, fevkalâde bir tefeyyüze mazhar olduğuna ve olacağına bana delîl ve huccettir. Onun içindir ki, Risâletü’n-Nûr ve Mektûbâtü’n-Nûr’a birinci muhâtablığı hakkıyla ihrâz etmiştir ve müstehaktır. Ve hâkezâ, Süleymân Efendi kardeşimiz de, ma‘nen ve maddeten teşrîk-i mesâî etmiş ve hiç bir ferdin yapamayacağı fedâkârâne hıdemâtı yapmış olmasıyla, saâdet-i ebediye sikke-i hâlisalarının teksîr ve ta‘mîmine çalışmış, اَلسَّبَبُ كَالْفَاعِلِ mefhûmunca, kezâ bu zât da, her türlü takdîre sezâ ve lâyıktır.

Bu günâhkâr ise, maalesef sâlifü’l-arz zevâtın hiç birisiyle kābil-i kıyâs değildir. Mâdem Üstâd-ı Âlî böyle görmüşler ve bu şekilde buyurmuşlar. Küfrân-ı ni‘met etmeyip, tahdîs-i ni‘met sûretinde kabûl eder ve gördüğüm sahîfe-i siyâhımın, sahîfe-i beyâza tahvîlini, Cenâb-ı Hakk’dan tazarru‘ ve niyâz eder ve rahmet-i Rahmâna ilticâ eylerken, teveccühât-ı üstâdânelerinin devam-ı bekāsını yürekten dilerim, Efendim.

Sabrî

[148]

[Husrev Efendi'nin fıkrasıdır]

بِاسْمِهٖ وَاِنْ مِنْ شَیْءٍ اِلَّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ

اَلسَّلَامُ عَلَیْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ

Sevgili Üstâdım, Aktâb-ı Hamse-i Azîme'nin birincisi ve Gavs-ı A‘zam nâmıyla müştehir Şeyh-i Geylânî ks Hazretlerinin, şimdiki Kur’ân’ın hâdimlerine bakan kasîdesindeki ihbârât-ı gaybiye-i mühimmeyi hâvî kıymetdâr risâleyi kardeşlerime ve dostlarıma okudum. Ve inşâallâh, fırsat buldukça yine okuyacağım. Râhatsızlığım, bir sûretinin takdîmine fırsat bahşetmediği gibi, Otuz İkinci Söz’ün Birinci ve İkinci Mevkıflarından da üç-dört sahîfeden daha fazla yazmaklığıma mâni‘ oldu.

Sevgili Üstâdım, o büyük şeyhin mazhar olduğu o büyük ni‘mete ve nâil olduğu o büyük eltâf-ı Sübhâniye ile sekiz yüz senelik mesâfeyi gören ve bu müddet arasında gelip geçenlere ve bugünün dehşetini ehl-i zevk ve keşfe gösteren,

yazılarındaki o derin ve pek ince ma‘nâların idrâk edebildiğim kadarını düşünürken, ehl-i gafletin nazarından saklanmış olan, fakat ehl-i hakîkatin görmesine mâni‘ olmayan mâzîyi hâtırladım. Ve bu risâlenin feyziyle mücâhede-i ma‘neviyenizden ve etrafınıza toplanmış olan fedâkâr, mücâhid talebelerinizden ve ma‘rûz kaldığınız mühlik felâketlerden ve nâil olduğunuz bu kadar azîm eltâf-ı İlâhiyeden başlayarak, Şâh-ı Geylânî’ye ks kadar ve ondan da asr-ı saâdete kadar uzanan o uzun zamanı hayâlen gezdim. O büyük Gavs’ın sekiz yüz sene evvel i‘lân ettiği bu hakîkatin karşısında hayrân oldum. O büyük şeyh, Eski Saîd gibi bir mürîdiyle, Yeni Saîd gibi bir ders arkadaşıyla konuşuyor. Ve bu konuşmaya da zaman ve mekân mâni‘ olamıyor. İsterse arzın öbür tarafında olsun, ister semâvâtın en uzak köşelerinde olsun, isterse Hazret-i Âdem Safiyyullâh zamanında dünyaya vedâ‘ etmiş olsun.

İşte bu muhâvere netîcesinde bu ihbârât-ı acîbeyi sekiz-on sene evvel öğrenmiş ve şimdi de talebelerinize ders veriyorsunuz. Bu hizmette temâyüz eden arkadaşlarınızı irâe ederek, her husûsta sitâyişe lâyık Hulûsî’yi ve ona refîk olacak bir kābiliyette bulunan mütevâzi‘ Sabrî’yi ve hizmet ve gayretleriyle sâdıkāne çalışan Süleymân ve Bekir Ağa gibi talebelerinize işâret eyliyorsunuz. Ve bu küçük cemâatin istinâdgâhı olan azîm cemâatlerin himmetini ve bu cemâatlerin içindeki nûrânî sîmâları tanıttırdığınız gibi, Şâh-ı Geylânî ks zamanındaki Hülâgû vak‘asıyla da zamanımızın riyâkâr münâfıklarına ve bu münâfıkların re’skârlarına hitâb ederek Yakın bir istikbâlde kahhâr bir el, size cezânızı tamâmen vermekle ma‘sûmların intikāmını alacaktır diyorsunuz. Bu hakîkatler, gösterilen dokuz-on delîl ile isbat edildikten sonra, bu risâle-i şerîfe ile i‘lân ediliyordu.

Sevgili Üstâdım, Hulûsî Bey’in bir fıkrasında söylediği gibi, ben de diyorum ki: Kur’ân’ın feyziyle açtığınız bu cadde-i nûrâniyede acz ve fakr kanatlarıyla tayarân ederken, ne büyük hârika kerâmetlerle karşılaşıyorsunuz Ve ne azîm hâdisât-ı acîbeye şâhid oluyorsunuz Kim bilir, daha neler göreceksiniz Ve mazhar olduğunuz bu inâyetlerden bizleri de hissedâr ederek, vazîfemizde her an gayret ve ciddiyet tavsiye eyliyorsunuz.